Günümüzdeyetişkinler kadar çocuklarda da uykusuzluk sorunu çok yaygın. Genellikle geç yatma, bir türlü uykuya dalamama ve gece yarısı sık uyanma gibi sıkıntılar yaşanabiliyor.
İşte bu noktada suçlu olarak akıllı telefon, bilgisayar gibi teknolojik cihazlar gösterilse de, bilim dünyası söz konusu sorunların D vitamini eksikliğinden de kaynaklana-bileceğine dikkat çekiyor. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Lale Seren de konuyla ilgili şu bilgileri paylaştı:
Dr. Lale Seren
Yaygın görülen sebepleri
Çocuklarda uykusuzluğun yaygın nedenleri, uygunsuz yatış saatlerinden dolayı yanlış uyku düzeni, yatmadan önce telefon, tablet gibi ekran kullanımı, kaygı, korku veya ayrılık endişesi, burun tıkanıklığı, sıcak ortamda uyumaya çalışma, geniz eti, alerjiler, reflü veya vitamin eksiklikleri gibi fiziksel nedenlerdir.
ÖNEMLİ BİR UYARI
Her uyku problemi yaşayan çocukta mutlaka D vitamini eksikliği vardır denilemez. Uyku sorunu; davranışsal, psikolojik veya farklı fiziksel nedenlerden de kaynaklanabilir. Bu bakımdan çocuğunuzun D vitamin kan düzeyini bilmeden, uyku bozukluğu olduğu için D vitamini preparatlarını kontrolsüz olarak kullanmayın. Mutlaka doktor önerisiyle test yaptırın.
Pek çok faydası var
D vitamini sadece bir vitamin değil, artık hormon olarak adlandırılıyor. Kalsiyum ve fosforun emilimini sağlayarak kemik ve diş gelişimini desteklediği gibi bağışıklık sistemini güçlendirir, hücre büyümesini düzenler ve sinir-kas sisteminin sağlıklı çalışmasına yardımcı olur.
İşte gözden kaçan nokta
D vitamini sadece beynimizde uykuyu düzenleyen bölgeler için de hayati öneme sahiptir. Uyku döngüsünü kontrol eden alıcılar, adeta D vitamini ile yakıt alır. Araştırmalara göre, D vitamini seviyesi düşük olan çocuklarda, toplam uyku süresinde kısalma çok daha sık görülür.
Eksikliğinin sadece uykusuzluğa değil, sık uyanma ve uykuya geçişte zorlanma gibi ciddi sorunlara da zemin hazırlar. Özellikle uyku hormonu olan melatonin ve mutluluk hormonu olan serotonin dengesi, yeterli D vitamini varlığında daha sağlıklı çalışır.
UYKU SORUNLARI
D vitamini eksikliği nasıl anlaşılır?
D vitamini eksikliği; bebeklerde bıngıldağın geç kapanması, yürümede gecikme veya bacaklarda eğrilme gibi raşitizm bulguları ile kendini gösterebilir. Ayrıca sık hastalanma, zayıf bağışıklık, bebeklerde büyüme ve gelişmede duraklama gibi sorunlara yol açabilir. Özellikle ergenlik döneminde halsizlik, yorgunluk ve kas ağrıları görülebilir. Bunun yanında okul başarısında azalma, karamsar ruh hâli, uyku düzensizlikleri ve huzursuzluk da D vitamini eksikliğinin belirtileri arasında yer alabilir.
Beslenme yeterli olmayabilir
Somon, sardalya, uskumru gibi yağlı balıklar, yumurta sarısı, peynir D vitamininden zengin besinlerdir. Ancak
D vitaminini sadece besinlerle karşılamak oldukça zordur; çünkü gıdalar günlük ihtiyacın yalnızca %10-20’sini karşılayabilir. Özellikle kış aylarında ve yeterli güneş alınamayan durumlarda, doktor kontrolünde destek amaçlı takviye kullanımı genellikle gerekir.
Fazlası zararlı
D vitamininin fazlası D vitamini zehirlenmesine neden olur. Aşırı alım; kanda kalsiyum birikmesine, böbrek taşı riskine, iştahsızlığa, kusmaya ve halsizliğe yol açabilir.
Güneş ışığı nasıl alınmalı?
Güneş ışığı en önemli D vitamini kaynağıdır. Etkin güneş ışığı öğle güneşinde D vitamini sentezlemesi için idealdir. Vücudun uyku hormonu olan melatonin ritmini düzenleyebilmesi için sabah ve öğle saatlerinde güneş ışığı alması önemlidir.
Kollar ve bacaklar açıkta olacak şekilde 15-20 dakika güneşlenmek genellikle yeterlidir. Güneşin en dik olduğu 11.00-15.00 arası saatler vitamin sentezi için en iyisidir, ancak çocukların cildi hassas olduğu için bu saatlerde korumasız süre çok kısa tutulmalıdır.