Dünya Sağlık Örgütü, Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde 15 Mayıs’ta ilan edilen Ebola salgınının ülkenin müdahale kapasitesini aştığını belirterek uluslararası toplumdan acil yardım talep etti. Cenevre’de konuşan Vasee Moorthy, salgının boyut ve yoğunluğunun yerel kaynaklarla etkin şekilde kontrol edilmesini zorlaştırdığını vurguladı.
Moorthy, mevcut durumun Kongo için şimdiye kadarki en ağır salgınlardan biri olduğunu; daha fazla finansman, personel ve lojistik desteğin zorunlu olduğunu söyledi. Özellikle saha ekipleri, tedavi merkezleri, güvenli defin ekipleri ve toplum sağlığı çalışanlarının sayısının artırılması gerektiğini belirtti.
Eylem gerektiren öncelikler
Tedavi ve saha kapasitesinin güçlendirilmesi acil ihtiyaçlar arasında yer alıyor. Moorthy, vaka takibi, test ve izolasyon altyapısının genişletilmesinin yanı sıra sağlık hizmetlerine erken başvurunun hayat kurtardığını hatırlattı. Ayrıca, salgının halen yayıldığı ve yeni bölgelere ulaşma riski taşıdığı için müdahale faaliyetlerinin risk altındaki bölgelere yoğunlaştırılması gerektiğini ifade etti.
Varyant ve vaka verileri
KDC’nin doğusundaki Ituri eyaletinde bildirilen 246 şüpheli vaka ve 65 ölüm, 15 Mayıs’ta salgın ilan edilmesine yol açtı. Yetkililer, mevcut salgının nadiren görülen Bundibugyo varyantından kaynaklandığını; bu varyanta karşı onaylanmış bir aşı veya tedavinin bulunmadığını aktarıyor.
Bu gerçek, müdahale stratejisinin erken tespit ve destek hizmetlerine ağırlık vermesini zorunlu kılıyor.
Tarihsel perspektif
Ebola virüsü ilk kez 1976’da Sudan’ın Nzara kasabası ve KDC’nin Yambuku köyünde eş zamanlı salgınlarla tanımlandı. Kongo’daki ilk salgının Ebola Nehri yakınında başlaması nedeniyle hastalığın adı buradan geldi. Virüs, 2013’te Batı Afrika’da yeniden ortaya çıkarak 2014-2017 yılları arasında Gine, Liberya ve Sierra Leone’de yaklaşık 30 bin enfeksiyona ve 11 binden fazla ölüme yol açmıştı.
DSÖ’nün çağrısı, hem bölgesel hem de küresel düzeyde koordineli ve hızlı müdahale için kritik bir uyarı niteliği taşıyor; uluslararası destek gecikirse salgının daha geniş coğrafyalara yayılma riski artabilir.