Bilimsel bir çalışma, şöhretin müzikçilerin ömür müddetini kısaltabileceğini ortaya koyuyor. Ünlü müzikçiler, ünlü olmayan meslektaşlarına kıyasla ortalama 4 yıl daha erken hayatını kaybediyor.
Journal of Epidemiology & Community Health’te yayımlanan çalışmada, Kuzey Amerika ve Avrupa’dan 648 müzikçi incelendi. Bunların 324’ü ünlü, 324’ü ünlü olmayan sanatkarlardı.
Gruplar; doğum yılı, cinsiyet, ülke, etnisite, müzik çeşidi ve solo/grup performansı üzere değişkenler açısından eşleştirildi.
Ünlü müzikçiler, eleştirmen ve dal profesyonellerinin listelerine dayanan bir bilgi tabanından seçildi; 1950-1990 ortasında etkin olanlar dikkate alındı.
Analizlere nazaran ünlü müzikçiler ortalama 75 yaşına kadar yaşarken, ünlü olmayanlar 79 yaşına ulaşıyor. Ünlü olmanın erken mevt riskini yüzde 33 artırdığı saptandı. Küme üyeliği tek başına performansa kıyasla yüzde 26 daha düşük riskle bağlantılı olsa da bu tesir, şöhretin yarattığı risk artışını ortadan kaldırmadı.
Önemli bir bulgu, artan riskin şöhret kazanıldıktan sonra başlaması. Yalnızca iki sanatçı vefatından sonra ünlü oldu. Bu da erken vefatın şöhreti “üretmediğini”, aksine şöhretin sıhhat risklerinde bir dönüm noktası oluşturduğunu gösteriyor.
Şöhret gerilimi, mahremiyet kaybı
Araştırmacılara nazaran mümkün nedenler ortasında ağır kamuoyu baskısı, daima performans gerilimi, mahremiyet kaybı ve buna eşlik eden ruhsal yükler bulunuyor. Bu şartlar, ziyanlı başa çıkma davranışlarını tetikleyerek zati riskli bir kümede ek bir kırılganlık yaratabiliyor. Dikkat alımlı biçimde, şöhretin yarattığı risk artışı orta sıra sigara içmenin yol açtığı riskle (yüzde 34) benzeri seviyede.
Maddi garantinin hami tesirine karşın…
Çalışma gözlemsel olduğu için nedensellik kesin değil; örneklem global değil ve sırf müzikçileri kapsıyor. Lakin araştırmacılar, maddi teminatın esirgeyici tesirine karşın şöhretin bu faydayı aşan bir ziyana yol açabildiğini vurgulayarak, ünlüler için gayeli müdafaa ve dayanak programlarının gerekliliğine işaret ediyor.