Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cavit Işık Yavuz, artan hava sıcaklıklarının sıhhat üzerindeki tesirlerine ait değerlendirmelerde bulundu.
AA’ya konuşan Yavuz, El Nino’nun tesiriyle dünyanın birçok noktasında aşırı sıcakların görüldüğünü, Avrupa’da sıcak hava dalgaları sebebiyle çeşitli önlemlerin uygulandığını ve birtakım bölgelerde kırmızı alarm düzeyine geçildiğini söz etti.
Meteoroloji Genel Müdürlüğünün sıcaklık artışına yönelik ikazlarını hatırlatan Yavuz, sadece sıcaklığın değil, yüksek nem oranının da sıhhat açısından kıymetli risk oluşturduğunu belirtti.
Sıcak ve nem birlikte risk oluşturuyor
Prof. Dr. Yavuz, sıcaklık ile nemin birebir anda yükselmesinin bedenin çevresel şartlara ahengini zorlaştırdığını, bunun da “ısı stresi” olarak tanımlanan süreci tetiklediğini söyledi.
Isı geriliminin hafif rahatsızlıklardan sıcak çarpması ve komaya kadar ilerleyebilen önemli sıhhat problemlerine sebep olabileceğini lisana getiren Yavuz, bedenin terleme yoluyla kendini serinletmeye çalışırken değerli ölçüde su ve mineral kaybettiğini aktardı.
Sıcak havaların yol açabileceği sıhhat problemlerine değinen Yavuz, “Aşırı sıcakların yol açtığı sıhhat sıkıntıları, güneş yanıkları, isilik ve el-ayaklarda şişlik üzere hafif belirtilerden sıcak çarpması üzere hayati risk oluşturabilen tablolara kadar uzanabiliyor. Bacaklarımızda ve kollarımızda oluşan sıcak krampları, sıcaklığın bizi etkilemeye başladığını gösteren erken bir ikaz niteliği taşıyor.” dedi.
Günde 2,5-3 litre su önerisi
Bu belirtilerin görülmesi halinde sıvı tüketiminin artırılması gerektiğini vurgulayan Yavuz, “Sağlıklı bir yetişkinin sıcak hava dalgalarında bilhassa 2,5-3 litre su içmesi lazım. Dünya Sağlık Örgütü de her saat başı en az bir bardak su içilmesini ve su tüketiminin gün içine yayılmasını öneriyor. Kafeinli içecekler, şekerli ve alkollü içeceklerden katiyen uzak durmak gerekiyor. Zira kafeinli içecekler idrarı artırdığı için daha fazla su kaybına yol açabiliyor.” tabirlerini kullandı.
Kronik hastalarda risk artıyor
Sıcak hava dalgalarının acil servis müracaatlarını artırabildiğine dikkat çeken Yavuz, sıcak kramplarının akabinde gelişen sıcak bitkinliğinin daha önemli bir tablo olduğuna işaret etti.
“Sıcak krampları her vakit insanları acil servise ya da hastaneye başvurmaya yönlendirmeyebilir lakin sıcak bitkinliği dediğimiz bir üst tablo var. Burada sıcaklık, kişiyi yorgun ve yerinden kalkamayacak duruma getirebiliyor. Bu güzele işaret değil zira tablonun ilerlediğini gösteriyor. Artan sıcak havalarla, bilhassa kalp, diyabet ve böbrek hastalarında acil servis müracaatları artabiliyor. Direkt sıcak çarpması üzere komaya kadar gidebilen ağır tablolar var. Bu durumda bedenin ısı düzenleme sistemleri bozuluyor ve hayati tehlike başlıyor. Şuur kaybının ortaya çıkabildiği bu tablo, gerçek manada acil servis gerektiren bir durum.”
Yavuz ayrıyeten sıcak hava dalgalarının hava kalitesini de olumsuz etkileyebileceğini, bunun bilhassa teneffüs yolu hastalığı bulunan şahıslarda şikayetleri artırabileceğini tabir etti.
Risk grubundakiler daha dikkatli olmalı
Yaşlılar, çocuklar, gebeler ve kronik hastalığı bulunan bireylerin aşırı sıcaklardan daha fazla etkilendiğini belirten Yavuz, “Vücudun sıcaklığa ahenk kapasitesi herkeste tıpkı değil. Örneğin 65 yaş üstü bireylerde bu kapasite azalıyor. Çocuklarda ise şimdi tam gelişmemiş oluyor. Hamilelerde de bedenin geçirdiği değişiklikler sebebiyle sıcakların tesirleri daha bariz hissedilebiliyor. Bunun yanında böbrek, karaciğer ve kalp hastalığı bulunan şahıslar de aşırı sıcaklardan çok daha süratli ve daha fazla etkilenebiliyor.” dedi.
Vatandaşlara, güneş ışınlarının en tesirli olduğu saatlerde dışarı çıkmamalarını tavsiye eden Yavuz, kapalı ortamların serin tutulmasının da kıymet taşıdığını söyledi. Mesken ve iş yerlerinde klima kullanımında 20-25 derece aralığının uygun olduğunu belirten Yavuz, ömür alanlarında ülkü sıcaklığın 22-23 derece olduğunu kaydetti.
Araç içinde çocuk ve hayvan bırakmayın
El Nino’nun tesiriyle Türkiye’de de sıcaklıkların artabileceğini tabir eden Yavuz, “Sıcak havalarda çocukları, yaşlıları ve evcil hayvanları klima açık olsa bile araç içerisinde bırakmamak gerekiyor. Dışarıda hava sıcaklığı 27 dereceyken araç içi sıcaklığı kısa müddette çok daha yüksek düzeylere çıkabiliyor.” ihtarında bulundu.
Sıcak çarpmasının belirtilerinin ciddiye alınması gerektiğini vurgulayan Yavuz, bitkinlik, halsizlik, bulantı, kusma ve baş ağrısının birinci ihtar işaretleri arasında yer aldığını söyledi. Şuur bulanıklığı, bayılma ya da nöbet üzere belirtiler görülmesi halinde ise vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini kelamlarına ekledi.