ABD’nin en kıymetli kentlerinden biri olan New York’ta kiracıları yakından ilgilendiren tarihi bir karar alındı. Belediye Başkanı Zohran Mamdani, seçim periyodunda verdiği en kıymetli vaatlerden birini hayata geçirerek kentteki 1 milyondan fazla kira muhafazalı dairede kira artışlarını durdurdu. 1 Ekim 2026’dan itibaren yürürlüğe girecek uygulama, New York’taki konut piyasasında yeni bir devrin kapısını aralıyor.
7’ye karşı 1 oyla kabul edildi
New York Belediyesi Kira Düzenleme Kurulu (RGB), yapılan oylamada 7’ye karşı 1 oyla kent genelindeki yaklaşık 1 milyon kira muhafazalı (rent-stabilized) dairede kira artışlarının dondurulmasını kabul etti.
Karar, 1 Ekim 2026 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek. Bu tarihten sonra yenilenecek 1 ve 2 yıllık kira mukavelelerinde rastgele bir artırım yapılamayacak. Düzenleme, New York’taki tüm konutların yüzde 40’tan fazlasını kapsıyor.
Kiracılar gelirlerinin büyük kısmını kiraya harcıyor
New York Şehri Konut ve Boşluk Araştırması’nın 2023 datalarına nazaran kentte yaşayan kiracıların yüzde 43’ü gelirlerinin üçte birinden fazlasını kiraya ayırıyor. Hanelerin yüzde 25’i ise çıkarlarının yarısından fazlasını kira ödemelerine harcıyor.
Bu sebeple kira muhafazalı konutlar, bilhassa orta ve düşük gelir kümesindeki milyonlarca kişi için büyük değer taşıyor.
Yeni gayesi uygun fiyatlı konut
Zohran Mamdani, kira artışlarını durdurmanın yanı sıra önümüzdeki 10 yıl içinde daha fazla uygun fiyatlı konut inşa etmeyi hedeflediklerini açıkladı.
Ancak kira muhafazalı dairelerden sadece düşük gelirli vatandaşlar yararlanmıyor. Resmi datalara nazaran bu konutların yaklaşık yüzde 30’unda yıllık geliri 100 bin doların üzerinde olan haneler de yaşıyor.
Karar emlak kesimini ikiye böldü
Kira dondurma kararı kiracılar tarafından memnuniyetle karşılanırken, emlak bölümü ve mülk sahiplerinden tenkitler geldi.
Kira Düzenleme Kurulu’nun ret oyu veren tek üyesi olan NYU Stern Finans Profesörü Arpit Gupta, uygulamanın kira muhafazalı dairelerin arzını azaltabileceğini savundu. Gupta, bunun kiracıları daha değerli özgür piyasa konutlarına yöneltebileceğini belirterek New York konut piyasasının “tek akciğerle nefes aldığını” söyledi.
Tepki gösterip istifa ettiler
Oylama öncesinde konsey üyelerinden Christina Smyth vazifesinden istifa ederek karara reaksiyon gösterdi. Smyth, araştırma yöntemlerini eleştirirken Belediye Başkanı Mamdani’nin kurul üyelerinin büyük kısmını kendisinin atadığına dikkat çekti.
Mamdani ise tenkitlere karşılık tüm bilgilerin detaylı formda incelendiğini belirterek, kira dondurma kararını “New York kiracıları için tarihi bir zafer” olarak değerlendirdi. Belediye Başkanı ayrıca bina işletme maliyetlerini düşürmeye ve kiracı haklarını güçlendirmeye yönelik çalışmaların süreceğini vurguladı.