Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Merter Sanayici ve İşadamları Derneği (MESİAD) tarafından Güngören’de düzenlenen Tekstil-Giyim Sektörü Değerlendirme Toplantısı’nda dal temsilcileriyle bir araya geldi. Konuşmasında Merter’in yıllar içinde dokuma ve moda alanında değerli bir merkez haline geldiğini vurgulayan Bolat, global ekonomik gelişmelerin bölüme tesirlerini kıymetlendirdi.
Kovid-19 salgını, Rusya-Ukrayna Savaşı, Kahramanmaraş sarsıntıları ve yüksek enflasyon üzere şiddetli süreçlere karşın Türkiye’nin üretim, istihdam ve ihracatta büyümesini sürdürdüğünü belirten Bolat, dokuma ve hazır giysi dalının ihracat performansına ait bilgileri paylaştı.
İhracatta salgın sonrası yükseliş yaşandı
Bolat, dokuma, hazır giysi ve konfeksiyon ihracatının 2019 yılında 28 milyar 580 milyon dolar düzeyinde olduğunu, salgın sonrası 2021’de 34 milyar 455 milyon dolara, 2022’de ise 35 milyar 256 milyon dolara yükseldiğini söyledi. Sonraki yıllarda ise ihracatın 31,7 milyar dolar düzeyine gerilediğini tabir etti.
2021 ve 2022 yıllarında yaşanan ihracat artışının fevkalâde şartlardan kaynaklandığını belirten Bolat, “2021 ve 2022’deki olağandışı büyüme, Kovid-19 sebebiyle Batı’nın Çin ve Uzak Doğu yerine koşarak buraya gelmesinden ve ‘Al sana iki yıllık sipariş, peşin para.’ formundaki talebinden kaynaklandı.” dedi.
“Siparişler yine Türkiye’ye dönmeye başladı”
Küresel talepteki değişimle birlikte siparişlerin tekrar Türkiye’ye yöneldiğini tabir eden Bolat, kesimin geleceğine ait karamsar değerlendirmelerin gerçeği yansıtmadığını söyledi.
Bolat, şu tabirleri kullandı:
“28 Şubat’ta ABD ve İsrail, İran’a karşı savaş açtı. Ne oldu? Bir anda siparişlerde artış olmaya başladı. O Uzak Doğu ülkelerine giden müşterilerin bir kısmı tekrar Türkiye’ye dönmeye başladı. Biz daima Türkiye’nin her tarafından bilgi topluyoruz her gün. Görebiliyoruz bunları. Lojistik maliyetleri yükseldi Uzak Doğu’dan. Artı tedarik konusunda kuşkular oluştu. Ne yapacağız? En sağlam, en başarılı imalatçı bölgede. En yakın lojistik üssü, en muteber tedarik üssü, en kaliteli üretim üssü Türkiye. ‘Hadi tekrar siparişleri Türkiye’ye döndürmeye başlayalım.’ Öyle değil mi arkadaşlar? Son 3-4 aydır bu trend oluştu. Bunları düzgün bilirsek ve görürsek panik yapmaya, kötücül iletiler yaymaya hiç gerek yok. ‘Şuraya gidiyorlar, buraya gidiyorlar, eyvah biz de onlara takılalım.’ denirken şimdi de ‘Gidenler geri dönmeye başladı.’ deniliyor. Orada düşünce çektiler. ‘Türkiye’deki kalite, tasarım, donanımlı, başarılı ve nitelikli iş gücü noktasında eksiklikler var. Onun için biz tekrar konutumuza dönelim.’ diyorlar.”
Türkiye’nin üretim gücüne dikkat çekti
Türkiye’nin 215 ülke ve gümrük bölgesine ihracat gerçekleştirdiğini belirten Bolat, yurt dışından yatırım yapan 89 bin şirketin de Türkiye’de faaliyet gösterdiğini söyledi.
Dünya iktisadının şiddetli bir periyottan geçtiğini tabir eden Bolat, artan korumacılık siyasetleri, ticari uyuşmazlıklar ve yüksek sübvansiyonlarla rekabetin zorlaştığını lakin Türkiye’nin üretim kapasitesiyle öne çıkmayı sürdürdüğünü lisana getirdi.
Hazır giysi, dokuma ve deri bölümlerine yönelik alınan önlemlerin sonuç vermeye başladığını belirten Bolat, bu alanlarda ithalatın geçen yıla nazaran gerilediğini söyledi.
Destekler ve lojistik çalışmaları sürüyor
Bakanlık olarak dal temsilcileriyle tertipli istişarelerde bulunduklarını kaydeden Bolat, son üç yılda altı fuara katıldığını, üreticilerin taleplerini yakından takip ettiklerini tabir etti.
Yurt dışından gelen alım heyetleri için verilen takviyelerin sürdüğünü belirten Bolat, kargo maliyetlerine ait problemlerin tahlili için gerekli teşebbüslerde bulunduklarını söyledi.
Azerbaycan, Kazakistan ve Özbekistan üzere ülkelerle de temasların devam ettiğini aktaran Bolat, “Bunun en uygun yollarından birisi üreticiler ve ihracatçılar olarak birleşmeniz ve kargo konusunda bir alternatif oluşturmanız ya da birlikte hareket ederek kargo firmaları nezdinde kargo maliyetlerini düşürtmeye çalışmak olacak.” dedi.
“Türkiye Avrupa’da üretimde birinci”
Türkiye’nin dokuma ve hazır giysi alanında dünyanın önde gelen üretici ülkelerinden biri olduğunu belirten Bolat, kesim temsilcilerine birlik davetinde bulundu.
“Kendimize güvenmeye devam edelim. ‘Ahmet şuraya gitmiş, Mehmet buraya gitmiş, onu taklit edelim, onu takip edelim.’ falan buna gerek yok arkadaşlar. Birleşerek güçleneceğiz, ayrılarak ya da panik halinde dağılarak bir şey elde edemeyiz. Halı ve konut dokuması de dahil 31,7 milyar dolar dokumacılık ve giysi ihracatı olan bir ülkeyiz. Dünyada 7’nci, Avrupa Birliği ülkeleri arasında 3’üncü sıradayız. Avrupa kıtasında üretimde birinciyiz.” tabirlerini kullandı.
“İç pazarımız ihracattan daha büyük”
Sektörün sırf ihracat açısından değerlendirilmemesi gerektiğini söyleyen Bolat, iç pazarın büyüklüğüne de dikkat çekti.
“Koskoca iç pazarımız var. 86 milyon nüfus, 65 milyon turist satın alıyor buradan. Tatile geliyor çanta, kıyafet, ayakkabı, aksesuar alıyor. Gurbetçiler geliyor yılda 5 milyon. Genelde alışverişlerini buradan yapıyorlar. O sebeple iç pazarı da kattığımızda, ki iç pazarımız ihracatımızdan daha büyük, 75 milyar dolarlık bir daldan bahsediyoruz. Bu manada dokumacılık ve giysi kesimi istihdam bakımından da birinci sırada. Böylesine altın yumurtlayan bir tavuğu hangi devlet, hangi hükümet gözden çıkarmaya yürek eder ya da çıkarmak ister? Aklını peynir ekmekle yemesi lazım. Bu tevatürler yanlış. ‘Başkaları şunu yaptı, bunu yaptı, oraya gitti, buraya gitti…’ Ne oldu? Şimdi geri geliyorlar iki yıl sonra. Konutunda güçlü olmayanın deplasmanda güçlü olması mümkün değildir. Bu ticaretin en kıymetli kuralıdır. Konutunda de deplasmanda da güçlü olacaksın. Onun için rakipler meskeninizde güçlü olmadığınızı bilirlerse sizi o ülkede çabuk harcarlar.”
E-ticaret ve yeni pazarlara vurgu
Bolat, devletin üretici ve ihracatçıların yanında olmaya devam edeceğini belirterek, iç pazarın ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi.
Yılbaşında yürürlüğe giren ve yurt dışındaki e-ticaret platformlarından gerçek bireyler ismine gelen 30 avroya kadar olan eserlerin kolaylaştırılmış gümrük beyannamesiyle ithalatını sonlandıran uygulamaya değinen Bolat, Avrupa Birliği’nin de benzeri bir düzenlemeyi 1 Temmuz’da hayata geçireceğini belirtti.
“Bakın şimdi Avrupa Birliği de 1 Temmuz’da tıpkı uygulamaya başlıyor. 3 avro vergi getiriyor artı paket başına da süreç vergisi uygulayacak. ABD, ‘Normal ithalatla getirirsen getir.’ diyor. Bizde de tıpkı.” dedi.
Üreticilere sunulan fuar, ticaret heyeti, lojistik, mağaza ve depo dayanaklarından yararlanılması davetinde bulunan Bolat, e-ihracatın da ihmal edilmemesi gerektiğini belirterek, “e-İhracatı sakın ihmal etmeyelim. AB ile yoğun müzakere halindeyiz. Körfez, Kafkaslar, Orta Doğu ve Türk Cumhuriyetler bu bahiste kıymetli yerler.” tabirlerini kullandı.