Jülide YİĞİTTÜRK GÜRDAMAR/DÜSSELDORF
julide.yigitturk@dunya.com
Tosyalı Holding Yönetim Kurulu Başkanı Fuat Tosyalı, küresel çelik arenasında oyunun kurallarını değiştirecek 2.5 milyar dolarlık dev bir yatırım paketini devreye aldıklarını açıkladı. Dünya çelik üreticileri sıralamasında 2020 yılında 84. sıradayken 2024 yılında 46. sıraya yükselen holding, yeni yatırımların tamamlanmasıyla birlikte dünya liginde birinci 20 üretici ortasına girmeyi hedefliyor. Fuat Tosyalı, mühendislikte 0.80 mm sac kalınlığına inerek ulaştıkları teknolojik eşiği, Cezayir’de kapasiteyi ikiye katlayacak olan 3 milyon tonluk ek yatırımla destekleyeceklerini belirtti.
Sektörün dünyadaki en kıymetli buluşma noktası olan Tube & Wire Fuarı’nda bir ortaya geldiğimiz Tosyalı, son 5 yılda 6 milyar dolarlık yatırım yapan holdingin Türkiye, Cezayir, Libya, İspanya ve Angola’daki yatırımlarını anlattı.
“Çelikte ‘baklava yufkası’ inceliğine ulaştık”
Tosyalı, sıcak sac üretiminde 0.80 mm kalınlığa inmeyi başardıklarını belirterek, şunları söyledi: “Ben bu kesimde 55. yılımı geride bırakıyorum. Şayet tüm hayatınız boyunca sadece işinize odaklanırsanız, o işin nirvanasını görmeye başlıyorsunuz. 300 tonluk dev potalarda, 1.700 derecede kaynayan o devasa çelik kütlesini, sonunda neredeyse bir baklava yufkası inceliğine getiriyoruz. Bu, dünyada kimsenin kolay kolay yapamadığı bir incelik ve mühendislik. Evvelden sanayici 2 mm sıcak sacı alıp ek işlemlerle inceltiyordu, artık biz bu orta işlemleri ortadan kaldırdık. Bu ürünle baz fiyatın üzerine 100 dolar üzere ek katma kıymet yaratıyoruz. Dünyada bunu yapan birkaç şirketten biriyiz.”
Cezayir’de 3 milyon tonluk kapasite yatırımı
Fuat Tosyalı’nın en kıymetli gündem unsurlarından biri de Cezayir merkezli büyüme stratejisi. Tosyalı Algerie’nin toplamda 17 mega fabrika ve tam entegre limanı olduğunu kaydeden Tosyalı, “5 milyon metrekareye yayılmış alanda yıllık 6 milyon tonun üzerinde sıvı çelik kapasitesiyle Akdeniz Havzası’nın en büyük entegre demir- çelik tesisi konumundayız” dedi. Devam eden 2.5 milyar dolarlık kompleks yatırımın ayrıntılarını paylaşan Tosyalı, bilhassa otomotiv çeliği ve kapasite artışına dikkat çekerek, şunları söyledi: “Cezayir’deki tesisimizin 1.6 milyon tonluk kapasitesinin 700 bin tonunu otomotiv çeliğine ayırıyoruz. Yılın 3. çeyreğinden itibaren otomotiv çeliği vermeye başlayacağız. Tüm dünyadaki markalarla çalışacağız. Orada beklenti çok yüksek; yüzey kalitesi preslenip direkt boyaya gidecek kadar kusursuz olmak zorunda. Bu tesisimizde üretimde yoğun biçimde yapay zeka kullanacağız. Ayrıyeten uç eser kapasitemizi desteklemek için Cezayir’de 3 milyon tonluk ek bir kapasite yatırımı yapıyoruz. Mevcut günlük 50 bin ton olan çelik üretimimizi 100 bin tona çıkarma hedefimiz var. Bu yatırımlar 30 ay içinde tamamlandığında hem petrol-gaz boruları için hammadde ihtiyacımızı karşılayacağız hem de dünyadaki sıralamamızı süratle üst taşıyacağız. Tamamlandığında Tosyalı Algérie, yıllık 9.5 milyon ton kapasiteli, tek komplekste çeliğin her segmentinde üretim yapan tam bağımsız bir dünya merkezi olacak.”
Libya’da DRI tesisi, Angola’da maden yatırımı
Libya ve Angola yatırımlarıyla Afrika kıtasındaki stratejik derinliğini artıran Fuat Tosyalı, kıtayı dünyanın yeşil çelik üssü yapma amacını şu sözlerle özetliyor:
“Libya’da yıllık 8.1 milyon ton kapasiteyle dünyanın en büyük DRI tesisini kurmak üzere yola çıktık. Bu tesis yeşil çelik üretiminde dünyanın sayılı üretim üslerinden biri olacak. Angola’da ise 2 milyar tonluk devasa rezervi işleterek yıllık 10 milyon tonluk demir cevheri kapasitesine ulaşacağız. Cezayir’deki deneyimimizi Libya ve Angola’ya taşıyarak, madenden nihai esere kadar tam entegre bir Afrika ekosistemi kuruyoruz.”
8 vilayette eş vakitli yatırım
Türkiye’de hurda kullanarak yaptıkları üretimde enerjiyi yeşil hale getirmek için devasa güneş gücü yatırımları yaptıklarını açıklayan Tosyalı, “Projeler şu an art geriye ilerliyor. Toplam 2,5 GW tüketim hacmimiz var. Bu, Türkiye’deki birkaç ilin toplam tüketimine denk” dedi.
“Avrupa’da göz göze bakıştığımız şirketler var”
İspanya’da satın aldıkları STS tesisinde üretimi 13 kat artırdıklarını hatırlatan Fuat Tosyalı, yeni satın alma sinyalleri vererek stratejisini şöyle özetledi: “Avrupa’daki yeni regülasyonlarla birlikte yeni fırsatlar doğmasını bekliyoruz. Buna açığız. Avrupa’da ya yeni bir yer satın alacağız ya da yatırım yapacağız; yıl sonuna hakikat sürpriz gelişmeler olabilir. Şu an kimi yerlerle tabiri caizse göz göze bakışıyoruz. Biz yalnızca üretmiyoruz, madenden son esere uzanan bir ekosistem kuruyoruz. Bu yapıyla geçen yıl 9 milyar dolar olan ciromuz bu yıl 10 milyar doları rahat geçer. İhracatta ise 3 milyar dolar bandına oturacağız. Türkiye’nin toplam çelik ihracatındaki %12’lik hissemizi daha da üst taşıyacağız. Bugün prestijiyle Türkiye’den ihracatımız ölçü olarak %40 büyüyerek 2.1 milyon tonu aştı. Artık Ay’a bir defa gidip gelecek uzunlukta boru ve profil üretiyoruz.”
“Türkiye’de yeni kapasiteye muhtaçlık yok, olursa biz yaparız”
Fuat Tosyalı, Türkiye’deki çelik dalına yeni yatırımlar ve dış oyuncuların girişi konusunda net ihtarlarda bulunuyor: “Bugün prestijiyle Türkiye’de yeni bir çelik üretim kapasitesine muhtaçlık yok. Şayet bir yatırım atağı gerekiyorsa, bunun için dışarıdan birilerine, örneğin Çinli üreticilere muhtaçlığımız yok. Türkiye’de bu işi yapabilecek çok esaslı, birikimli sanayicilerimiz ve her türlü imkânımız var. Muhtaçlık duyulan her şeyi biz kendimiz yaparız; dışarıdan bir güce gerek yok.”
Türkiye’nin ‘ithalata dayalı ihracat’ yapısından kurtulması kuraldır. İthalat, denetimsiz yapıldığında yerli sanayi için zehirleyicidir” diyen Tosyalı, “Çelik yatırımı yalnızca para yatırmak değildir; 40 ay süren, lojistiği ve altyapısı ağır, çok sıkıntı bir iştir” diye konuştu.
“Farklı alanlardan teklif var fakat biz bildiğimiz işi yaparız”
Fuat Tosyalı, neden tanınan alanlar yerine kendi işine odaklandığını ise sanayicilik ideolojisiyle açıklıyor: “Bize farklı alanlardan daima teklif geliyor fakat biz bildiğimiz işi yaparız. Çelik dalı ucu bucağı olmayan bir derya deniz. Her prosesin bambaşka bir derinliği var. Biz ne kazandıysak bu işten kazandık, işimize hor bakamayız. Yaptığım işin her ayrıntısını biliyorsam o işten keyif alırım. Biz sanayiciyiz. Cezayir’de Türkiye Büyükelçiliği’ni de biz yapıyoruz, bölgenin en büyük otizm merkezini de biz açıyoruz. Kazandığımızı yeniden bu ülkenin insanına dönecek yatırımlara dönüştürüyoruz.”
“30 yıl evvel dış halkadaydık artık merkezdeyiz”
Düsseldorf Tube & Wire Fuarı’nın 30 yılı aşkın müddettir müdavimi olduğunu belirten Fuat Tosyalı, Tosyalı Holding’in global seyahatini fuar stantlarının pozisyonuyla özetledi: “Bu fuara birinci defa 32 yıl evvel adım atmıştım. O vakitler en dış halkadan, en mütevazı stantlardan başladık; büyüdükçe merkeze geldik. Bugün artık fuarın tam kalbindeyiz. 30 yıl evvel buralarda teknoloji ararken, bugün rakiplerimize teknolojide liderlik ediyoruz.”
T6X modeli 2027’de ticari araç 2028’de yollarda
TOGG Yönetim Kurulu Lideri Fuat Tosyalı, yerli arabadaki yol haritasını da anlattı: “TOGG’un 100 bininci aracı bu hafta trafiğe çıkıyor. T10X (SUV) ve T10F’den (Fastback) sonra gelecek olan T6X modelini önümüzdeki yılın Haziran-Temmuz aylarında yollarda göreceğiz. Haziran’da siparişleri almaya başlarız, Temmuz ayında da teslimatlara geçeriz. Bu modelle birlikte yollardaki üçüncü modelimiz olacak. Şu anki üretim bandı kapasitemiz yıllık 150 bin aracı rahatlıkla kaldırabiliyor. T6X modeli, T10X’e nazaran daha standart, biraz daha kompakt boyutlarda bir model olacak. Fiyat problemine gelince; malum, bugünden bir sayı söylememiz mümkün değil. Bu ortada bir müjdemiz daha var; KOBİ kesitine nefes aldıracak, kent içi kullanıma uygun elektrikli bir ticari araç projemiz de yolda. 2028 başı üzere yollara çıkmasını hedefliyoruz.”
Tosyalı, Altay tankının üretim döneminin planlandığı formda işlediğini belirterek, “Seri üretim kapasitemizi peyderpey artırarak yıllık 96 adet tank üretim düzeyine çıkacağız. Şu an projenin takviminde hiçbir aksama yok; hatta planlanan takvimin de önünde gidiyoruz” diye konuştu.