Aydın Ticaret Borsası (ATB) mesken sahipliğinde düzenlenen “2025-2026 Dönemi Kuru İncir Toksin Toplantısı”nda, kuru incirde görülen aflatoksin ve okratoksin sorununa karşı üretici, tüccar ve depoculara bilgilendirmeler yapıldı.
Toplantıya, Aydın Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Lideri Fevzi Çondur, Aydın Vilayet Tarım ve Orman Müdürü Ayhan Temiz, Aydın Ticaret Borsası İdaresi, Ziraat Odaları yöneticileri, üretici, tüccar ve depocular katıldı. Aflatoksin ve okratoksin sorununa karşı üreticilerin inciri yerde kurutmaması, itinayla seçme işlemi yapması gerektiği belirtilirken; tüccarların ise, eseri kasalarda koruma etmesi gerektiği vurgulandı.
Ayrıca toksinli incirlerin tespiti için karanlık oda yapılması yahut portatif olarak mor ışıkla toksinli incirlerin incelenmesi ve puflu incirlerin ayrılmasının değerinden bahsedildi. Kayıt dışı olarak depolama süreci yapanların tespit edilerek maliyeye bildirilmesi toplantının kıymetli hususları ortasında yer alırken, ihracatçıların kayıt dışı incir depolarından mal almamaları gerektiği söz edildi.
İncir hasadının yüzde 50’si tamamlandı
Toplantının açılış konuşmasını yapan Aydın Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Lideri Fevzi Çondur, Aydın Vilayet Tarım ve Orman Müdürü Ayhan Temiz’in ilimize yeni tayin olmasına rağmen misyona başlar başlamaz toksin mevzusuyla yakından ilgilendiğini belirtip teşekkür etti. Çondur, 2025-2026 incir sezonunda hasadın yüzde 50 seviyesine ulaştığını belirterek şunları söyledi: “Hasat yarılandığı halde ticarette sorunlarımız var.
Geçen yıl toksin meseleleri nedeniyle ihracatçılarımız mağduriyet yaşadı, bu nedenle bu yıl temkinliler. İncir alımları hala başlamadı. Bununla ilgili geçtiğimiz günlerde Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birlikleri ile toplantı yaptık. İhracatçılar eser alacaklarını söylüyor ancak üreticinin tasnif ve seçme konusunda daha ihtimamlı davranmasını istiyorlar. Hepimiz birebir gemideyiz; üretici, tüccar ve işletmeci birlikte hareket etmeliyiz. Geçen yıl yaşanan toksin kaynaklı iade meseleleri bu sezonu da etkiledi.”
“Bize has eseri denetimsiz üretmemeliyiz”
Türkiye’nin, dünyanın en büyük incir üreticisi ve ihracatçısı olduğuna dikkat çeken Çondur, “Hem üretim hem de ticaret bizim elimizde. Fakat bu kadar bize has olan eseri de denetimsiz üretmemeliyiz. İncirin tasnifi ve koruması konusunda dikkatli olmalıyız. Tüccar ve ihracatçılar vasıtasıyla incire katma değer yaratmaya çalışıyoruz. Tarım ve Orman Bakanlığımız ve Ziraat Odalarımızın takviyesiyle üreticilerin bilinçlendirilmesi ve denetlenmesi gerekiyor. Bu bahiste Aydın Vilayet Tarım ve Orman Müdürlüğümüzün yardımlarını bekliyoruz” diye konuştu.
Kuru incirde tonu bin 400-bin 500 dolar olan ihracat rakamlarının 6 bin dolarların üzerine çıktığını lisana getiren Çondur, “Hedefimiz 10 bin dolar düzeyine çıkarmak. Lakin bu maksada ulaşmak için üreticiden tüketiciye kadar herkesin elini taşın altına koyması gerekiyor. Birinci olarak kalite bahçede üretici tarafından başlamalı, üretici toksinli ve puflu inciri ayırmalı, incirler yerde değil kasalarda depolanmalı. Aflatoksin denetimi ve puflu incir ayrımı yapıldıktan sonra ihracatçı eseri alacak” diye konuştu.
“Kontrolsüz depoları kayıt altına almalıyız”
Aydın Vilayet Tarım ve Orman Müdürü Ayhan Pak de incirin Aydın’ın en kıymetli eseri olduğunu hatırlatarak şunları söyledi: “Ülke üretiminin yüzde 56’sını tek başına karşılıyoruz. Lakin en büyük problemlerimizden biri aflatoksin ve okratoksin. Depolama şartları kritik kıymette. Bizler bu hususta, üretici ve depocuları bilgilendiriyoruz. Kurutma koşullarının kıymetli olması sebebiyle İhracatçı birlikleri ile kerevet dağıtımları yaptık. 254 adet kayıtlı depolarımız var lakin kayıtsız depolar önemli risk oluşturuyor. Kayıtlı olmayan yerleri bizlere bildirebilirsiniz.
Bunların kesinlikle kayıt altına alınması gerekiyor. Kayıtsız depodan gelen eser büsbütün denetimsiz eser. Mevcut depolarda denetim sıklığının artırılması, karanlık oda uygulamasının yapılması ve seçme süreçlerinin gerçekleştirilmesi tarafında talep bulunmaktadır. Bununla ilgili talebi Bakanlığımıza ileteceğiz. Seçme ve elleçleme süreci yalnızca işletme seviyesinde en son yapılıyor. O kısma gelene kadar seçmeden geçmiyor. Birinci üretici ayağından son sonuncu ihracatçıya gelene kadar herkes elleçleme yaparsa sorun çözülecek” ifadelerini kullandı.