Hüseyin VATANSEVER
PepsiCo, “Sürdürülebilirlik” vizyonunu temsil eden pep+ stratejisi kapsamında, çok paydaşlı iş birliklerini 4. Tarımda Müspet Gelecek Sempozyumu’nda bir ortaya getirdi. Sürdürülebilirlik Akademisi ile birlikte düzenlenen aktifliğin teması bu yıl “Gıda Sistemlerini Dönüştürmek” oldu. Kesim paydaşlarının geniş iştirakiyle gerçekleşen aktiflikte besin sistemlerinin dönüşümü farklı perspektiflerle ele alındı.
“Sürdürülebilirliği odağımıza alıyoruz”
Gıda güvenliğinin sürdürülebilir kalkınma açısından temel sıkıntılardan biri olduğunu vurgulayan PepsiCo Türkiye Genel Müdürü Ergün Günay, “Pep+ Vizyonu” doğrultusunda üretimden tüketiciye uzanan kıymet zincirinin bütününde sorumluluk alarak sürdürülebilir bir gıda sisteminin oluşturulmasına katkı sağlamak için çalıştıklarını tabir etti.
Gıda güvenliğinin lakin sürdürülebilir ve dirençli bir besin sistemi oluşturulmasıyla çözülebileceğini vurgulayan Ergün Günay, “Bugün besin kelam konusu olduğunda sadece üretim değil; erişim, dağıtım ve dayanıklılık alanlarında da ciddi bir imtihanla karşı karşıyayız. İklim krizinin tesiriyle bu tablo daha da zorlaşıyor ve biz, bu sorunu önemsiyor; tahliller üzerinde paydaşlarımızla iş birliği içerisinde çalışıyoruz. Pep+ vizyonumuz doğrultusunda, üretimden tüketime uzanan kıymet zincirinin her kademesinde sürdürülebilirliği odağımıza alıyoruz” dedi.
“Her yıl 250 çiftçiyle kontratlı üretim yapıyoruz”
Bugün Türkiye’de 20 kentte, toplam 100 bin dekarlık alanda yılda ortalama 250 çiftçiyle sözleşmeli üretim yaptıklarını kaydeden Günay, “Pozitif Tarım stratejimizle kontratlı çiftçilikten ileri teknolojiye, çiftçi eğitiminden yenileyici tarıma kadar pek çok alanda çalışıyoruz. Yenileyici tarım uygulamalarımız, yalnızca ekim alanlarını dönüştürmekle kalmıyor; aynı vakitte su verimliliğini artırıyor, toprak sıhhatini düzgünleştiriyor ve çiftçiyi iklim risklerine karşı daha dirençli hale getiriyor.
Bu anlayışla 2023’ten bu yana Tabiat Muhafaza Merkezi iş birliğiyle gerçekleştirdiğimiz Bir Damla Bir Dünya projemizle 735 milyon su litre tasarruf ettik” biçiminde konuştu. Günay, Tarımda Olumlu Gelecek Sempozyumu üzere platformların sürdürülebilirlik odaklı yenilikçi uygulamalara alan açan birer inovasyon merkezi ve fikir gelişim alanı olduğu inancını paylaşarak, “Bu etkinliğimizin, tarımın dönüşümüne katkı sunan tüm paydaşlara ilham vermesini ve daha kapsayıcı, dirençli bir besin sistemi için yeni fikirlerin filizlenmesine vesile olmasını diliyorum” tabirlerini kullandı.
“Daha adil ve tabiata dost üretim modelleri mümkün”
Gıda sistemlerini dönüştürmenin en kıymetli öncelik olduğunu vurgulayan Sürdürülebilirlik Akademisi Başkanı Murat Sungur Bursa, “Eğer bunu yapmazsak başka alanlarda attığımız tüm sürdürülebilirlik adımları eksik kalır” dedi. Bursa, teknoloji ve bilimin rehberliğinde geliştirilen yeni uygulamaların daha az kaynakla daha verimli, daha adil ve tabiata dost üretim modellerinin mümkün olduğunu gösterdiğini söyleyerek, “Dünyada hâlâ açlıkla mücadele ederken, besinin üçte biri tarladan sofraya ulaşmadan israf oluyor.
Bu tabloyu değiştirmek için besin sistemlerimizi dönüştürmemiz, üreticiyle tüketici arasındaki bağı tekrar tanımlamamız gerekiyor” diye konuştu. Tarımda döngüsel iktisat, yenilenebilir güç kullanımı, dijitalleşme ve akıllı tarım teknolojileri üzere alanlarda atılan her adımın, sürdürülebilir bir geleceğe yatırım anlamına geldiğini kaydeden Bursa, “Eğer besin sistemlerimizi dönüştürmezsek, öteki alanlarda attığımız tüm sürdürülebilirlik adımları eksik kalır” vurgusu yaptı.
Türkiye’de çiftçi profili değişiyor
Sempozyumun, “Birlikte Büyümek: Sürdürülebilir Gelecek için Çiftçiye Yatırım” başlıklı birinci oturumuna Dünya Bankası Tarım Ekonomisti Bora Sürmeli, Kredi Kayıt Bürosu’ndan Ömer Faruk Demirhan ve Birleşmiş Milletler Besin ve Tarım Örgütü’nden Özcan Türkoğlu konuşmacı olarak katıldı. Tarım sektörünün dönüşümüne istikamet verecek fırsatlar, riskler ve önceliklerin çok boyutlu biçimde ele alındığı panelde konuşmacılar, Türkiye’deki çiftçi profilinin değişen yapısına dikkat çekti. Tarım nüfusu giderek yaşlanırken gençlerin kesime iştirakinin giderek azaldığı tabir edildi. Konuşmacılar, ayrıyeten üretim biçimlerindeki dönüşüme ve dijitalleşmenin dalda meydana getirdiği yeni dinamiklerin kıymetine işaret etti.
Tarımda dijital uygulamalar ele alındı
“Gıda Sistemlerinde Dönüşüm: Güçlü Tedarik Zincirleri İçin Teknoloji ve İnovasyon” paneline ise Lojistik Derneği Lideri Prof. Dr. Mehmet Tanyaş, SAP Türkiye’den Tuna Atmaca ve Agrovisio’dan Emre Tunalı konuşmacı olarak yer aldı. Panelde, ziraî üretimden tedarik zincirine uzanan süreçte verimlilik, dayanıklılık ve sürdürülebilirlik bahisleri ele alındı. İştirakçiler, Türkiye’de ziraî üretim zincirinin kırılgan noktalarına dikkat çekerek kayıpların azaltılması, üretim planlamasında bütüncül modellerin geliştirilmesi ve kaynakların daha verimli kullanılmasının kıymetini vurguladı. Teknoloji ve inovasyonun bu dönüşümde oynadığı rolün de altı çizilerek; dijital tarım uygulamalarının çiftçilerin üretim süreçlerini güçlendirdiği, verimliliği artırdığı ve sürdürülebilir üretim için yeni fırsatlar sunduğu söz edildi.
Suya nazaran planlama öncelik haline getirilmeli
“Her Damlanın Bedeli: Sürdürülebilir Büyüme için Suya Yatırım” panelinde Tarım ve Orman Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğü’nden Asiye Fikirli, İTÜ Etraf Mühendisliği Bölümü’nden Prof. Dr. Erdem Görgün ve Wilo Genel Müdürü Duygu Erdem konuşmacı olarak yer aldı. Panelde, iklim değişikliğinin tesirleriyle giderek artan su riski tüm taraflarıyla ele alındı. Sanayi, tarım ve mahallî idarelerin suyu verimli kullanma sorumluluğuna dikkat çekilen oturumda, suyun güçle bağlantısına de değinilerek, dijital teknolojiler ve akıllı sistemlerin su kayıplarını azaltmada kilit rol oynadığı belirtildi.