Başak Parıltı GÖKÇAM/SAMSUN
basaknur.gokcam@dunya.com
Türkiye’nin bakır üreticilerinden Eti Bakır, Samsun’un Bafra ilçesinde yürütülen İkiztepe kazılarına 3’üncü sefer sponsor oldu. ‘Yerin Altındaki Bütün Cevherleri Çıkarıyoruz’ projesi kapsamında yürütülen takviye ile Karadeniz arkeolojisinin protohistorik dönemleri açısından büyük ehemmiyet taşıyan İkiztepe Höyüğü kazıları ile bölgenin binlerce yıllık kültür mirasının gün yüzüne çıkarılması hedefleniyor.
İkiztepe, Karadeniz’e özgü ahşap mimariden tekstil dokumacılığının birinci izlerine, metal kullanımından taş ve kemik buluntularına kadar Anadolu arkeolojisine istikamet veren bir merkez olarak öne çıkıyor. Öte yandan hafriyatlar sırasında bulunan metal eserler, binlerce yıl öncesinde dahi toplumların maden teknolojisinde ileri bir düzeye ulaştığını gösteriyor.
“Geleceğe bırakacağımız en pahalı armağan”
Konuyla ilgili açıklamada bulunan Kazı Başkanı, İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Aslıhan Beyazıt, “İkiztepe hafriyatları, Samsun’un kültürel hazinesini ortaya çıkaran en kıymetli çalışmalardan biri. Bu çalışmaların sürekliliği fakat kamu ve özel dal iş birlikleri sayesinde mümkün oluyor. Eti Bakır’ın üç yıldır süregelen katkısı, yalnızca kazılarımızın devam etmesini sağlamakla kalmıyor; birebir vakitte kültürel mirasın korunmasına verilen önemi de ortaya koyuyor. Bilimsel araştırmalarımızın devamlılığı açısından verdiği destekten ötürü Eti Bakır’a teşekkür ediyoruz. Kültür, bilim ve sanayinin bir ortaya gelmesiyle ortaya çıkan bu iş birliği, geleceğe bırakacağımız en kıymetli armağanlardan biridir” dedi.
Geçmişle bugün arasında köprü
İkiztepe kazılarında ortaya çıkan bulguların, bu coğrafyada binlerce yıl evvel de bakırın işlendiğinin ispatı olduğunu belirten Eti Bakır Samsun İzabe ve Elektroliz Tesisi İşletme Müdürü Ali Yılmaz, “Bugün Samsun’daki tesislerimizde yüzde 99,99 saflıkta katot bakır üretimi yaparken, aslında geçmişle bugün ortasında bir köprü kuruyoruz. Bu topraklarda binlerce yıl evvel başlayan madencilik geleneğini, çağımızın teknolojisiyle sürdürüyor olmaktan büyük gurur duyuyoruz. İkiztepe kazılarına verdiğimiz takviyesi bu yıl da sürdürmekten memnunluk duyuyoruz. Kültürel mirasımıza sahip çıkarken, Ar-Ge yatırımlarımızla, etraf dostu üretim teknolojilerimizle ve genç jenerasyonlara yönelik toplumsal projelerimizle de geleceğe katkı sunuyoruz” diye konuştu.
300 milyon dolarlık gübre tesisi yatırımı
Katma bedelli endüstrinin öncü şirketlerinden biri olarak, ülke tarımına da kıymetli bir dayanak verdiklerini belirten Eti Bakır Samsun İzabe ve Elektroliz Tesisi İşletme Müdürü Ali Yılmaz, “Bu tesisimize entegre olarak 300 milyon dolarlık yatırımla hayata geçirdiğimiz gübre tesisimiz üretime başladı. Gereksinime nazaran yılda 450 bin ton diamonyum fosfat (DAP) ya da 720 bin ton NPK kompoze gübresi üreterek, Türk çiftçisine dayanak oluyoruz. 70 bin metrekare kapalı alana sahip yeni gübre tesisi, günde 2 bin ton gübre üretebiliyor. Muhtaçlık durumunda gübrenin ihraç edilmesi de yeniden bu konveyör sınırı aracılığıyla yapılacak. Yeni gübre tesisinin 4 kademeli arıtma sistemi sayesinde baca gazı emisyonu, Avrupa normlarının da altında bedellerde tutuluyor. Tesisin hammadde depolama alanı yeniden son teknoloji ile üretilen silolardan oluşuyor. Bu silolar sayesinde hammaddenin etrafa yayılımı ve toz taşınımının önüne geçiliyor” dedi.
Ürün idaresi ile Ar-Ge’yi buluşturduk
Şirket, Samsun’daki tesislerinde teknoloji ve sürdürülebilirlik odaklı yatırımlarına da devam ediyor. Ana gayenin büsbütün yenilenebilir güç kullanılarak üretim yapılması olduğunun vurgusunu yapan Eti Bakır Samsun İzabe ve Elektroliz Tesisi İşletme Müdürü Ali Yılmaz, “Biz Cengiz Holding çatısı altındaki üretim sonucu ortaya çıkan eserlerin hiçbirine atık eser demiyor, artık eser diyoruz. Bu kapsamda da artık eser idaresi ile Ar- Ge’yi buluşturarak yüksek teknolojik eserler için önemli talep gören metaller kobalt ve nikeli geri kazanıyoruz. Bakır üretimi sonucu ortaya çıkan sülfürik asidi gübre üretimi için kıymetlendiriyoruz. Bugün, sürdürülebilirlik ile inovasyonu ortak noktada buluşturarak kıymetli bir gübre tedarikçisi haline geldik” bilgisini verdi.