Türkiye’nin ve Avrupa’nın en büyük savunma, havacılık ve uzay sanayi kümelenmesi SAHA İstanbul tertibiyle İstanbul Fuar Merkezi’nde SAHA 2026 Milletlerarası Savunma, Havacılık ve Uzay Sanayi Fuarı gerçekleştiriliyor.
Anadolu Ajansı’nın (AA) Küresel İrtibat Ortağı olduğu aktiflikte Selçuk Bayraktar “vizyon konuşması” gerçekleştirdi.
Bayraktar, konuşmasında, Türk destanlarındaki bir kıssadan bahsederek, “Oğuz beyefendilerinden Aruz Koca’nın çobanı, bir peri kızıyla tanışır. Bu birliktelikten, zirvesinde tek bir gözü bulunan, vücudu devasa ve ürkütücü bir yaratık, Tepegöz doğar. Aruz Koca ona acır, bağrına basar. Lakin Tepegöz büyüdükçe yırtıcı bir canavara dönüşür. Oyun oynadığı çocukların kulaklarını, burunlarını koparıp yemeye başlar. Toplumdan dışlanır, dağa gönderilir. Ayrılırken peri annesinin parmağına taktığı tılsımlı yüzük sayesinde, ona ne ok ne de kılıç işler.” diye konuştu.
Tepegöz’ün Oğuz Eli’ne musallat olduğunu anlatan Bayraktar, şunları kaydetti:
“Halkı o denli bir çaresizliğe mahkum eder ki, her gün haraç olarak 500 koyun ve yemeğini pişirmesi için iki genci kurban olarak ister. Oğuz Eli kan ağlamaktadır. Yüzyılların derinliklerinden süzülüp günümüze ulaşan bu kadim Türk öyküsünün, bugünün insanına verdiği bildirisi birazdan daima birlikte keşfedeceğiz. Bugün burada, yalnızca metalin ve yazılımın sergilendiği bir fuarda değiliz. 21. yüzyılın en keskin teknolojik ve ahlaki yol ayrımında, insan kalmanın ve insanlık onuruyla hür bir biçimde var olmanın yol haritasını konuşmak üzere bir ortaya geldik.”
Bayraktar, yaklaşık 30 yıl evvel insanlığa bir teknoloji ütopyasının satıldığını belirterek, internetin hudutları kaldıracağı, bilginin özgür deveranının dünyayı eşitleyeceği ve sivil teknolojilerin global barışı getireceğinin söylendiğini tabir etti.
“Merhameti olmayanın elindeki teknoloji lakin bir imha aracına dönüşür”
“Bugün görüyoruz ki bağımsızlığımızı tehdit eden en büyük öge, sonlarımıza yığılan konvansiyonel ordular değil, tedarik zincirlerimize, data merkezlerimize ve direkt cebimizdeki aygıtlara sızan tekno-kapitalist global tahakkümdür.” diyen Bayraktar, bu tahakkümün geçmişin diktatörlükleri üzere kaba kuvvetle de gelmediğini vurguladı.
Bayraktar, bu tahakkümün milyarlarca insanı uyuşturucu üzere müptela kılan bir sistemle, istekli bir esaret olarak hayata girdiğine işaret ederek, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Somut bir örneği düşünelim. Bugün rastgele bir toplumsal medya yahut görüntü platformunun temel algoritması, size doğruyu yahut yararlıyı göstermek üzerine tasarlanmamıştır. Art planda çalışan yapay zeka, nörolojik zaaflarımızı tahlil ederek dopamin salgımızı tetikleyecek, bizi o ekranda 10 saniye daha fazla tutacak öfke, hedonizm ve kaygı temelli içerikleri optimize ediyor. Baktıkça ağına daha fazla çekiyor, içine çekildikçe daha fazla bakıyorsunuz. Teşebbüs ekosisteminin dünyaya dayattığı birinci cümlenin daima ‘maddi varlığını arttır’ olduğunu görüyoruz. Medeniyetimizden aldığımız ilhamla, bizce insanın birinci gayesi, insanlığa yarar sağlamak olmalıdır.”
İnsan ile makine ortasındaki çizginin giderek bulanıklaştığını aktaran Bayraktar, “Sadece makinelerin insanı taklit etmesinden bahsetmiyorum, insanların süratle makineleştiği karanlık bir çağa gerçek yol alıyoruz. Ruhsuz bir rasyonalizmin, kendinden öbür kimseye hayat ve hürriyet hakkı tanımayan materyalizmin tahakkümü altındayız. Makinelerin ve makine insanların istilasıyla karşı karşıyayız.” dedi.
Bayraktar, makine beşerler için, inanç, sevgi, merhamet ve hürriyet olmadığını belirterek, “Hatta tutku dolu bir hasret de olmadığı üzere, onlar için acı, hasret, üzüntü de yoktur. Makine acı çekmez, hasret duymaz, ‘neden?’ diye sormaz.” sözünü kullandı.
Makineler ve makine beşerler için sonsuz döngüler, programlı kısır misyonlar, manayı yitirmiş karanlık ve en nihayetindeyse kaçınılmaz yok oluş ve mutlak yıkım olduğunu vurgulayan Bayraktar, “Bizler, inancımızın tanımıyla, yaratılmışların en onurlusu olan insanı, eşref-i mahlukat kılan o ilahi ruhu ve derin hissiyatı korumak zorundayız. Bizim medeniyetimiz gönül medeniyetidir. Gönlü olmayanın, merhameti olmayanın elindeki teknoloji lakin bir imha aracına dönüşür.” diye konuştu.
“Gayemiz, teknolojinin beşere hizmet ettiği adil bir dünya inşa etmek”
Selçuk Bayraktar, gayelerinin insanın makineleştiği değil, teknolojinin beşere hizmet ettiği adil bir dünya inşa etmek olduğunu vurguladı.
Teknolojik kuşatmanın yalnızca aygıtlara değil, direkt şahısların iradesine ve ruhuna yapıldığını söyleyen Bayraktar, sivil teknoloji eserlerinin tümüyle birer silaha dönüştürülmüş durumda olduğunu belirterek, “Bedelini ödeyerek aldığımız akıllı telefonlar, saatler, bağlantı ağları adeta insanlığı bir örümcek ağına hapsetti. Bütün uzuvlarıyla örümcek ağına hapsolmuş bir insanı ve onu iliklerine kadar sömüren bir canavarı hayal edin. Halbuki inancımızda örümcek ağı, insanı zulümden, kötülüklerden koruma eden ve hürriyeti koruyan adeta mucizevi bir perdedir.” değerlendirmesinde bulundu.
Bayraktar, bugünün “Tepegözleri” ve tekno-canavarlarının, tüm insanlığı attığı her bir adımdan, aldığı her bir nefese kadar takip eden, hapseden bir ağ ördüğünü belirterek, şu tabirleri kullandı:
“Yakın vakitte kimi devletlerin terör aksiyonlarında gördük ki tedarik zincirine sızdırılan bombalarla cebimizdeki telefonlar, akıllı saatler, hatta kulaklıklar bile insanları katletmek için birer silaha dönüşebiliyor. Dev teknoloji monopolleri, bugün dünyayı adeta birer tekno-feodalist beylikler üzere yönetmek istiyor. Yakın vakitte bir de manifesto mahiyetinde bir metin yayınlandı. O metinde savaşı, barışı ve insan hayatını yalnızca birer optimizasyon sorunu ve birer algoritmik çıktı olarak gören, vicdanı, ahlakı ve insan ruhunu denklemden çıkaran karanlık bir zihniyetle karşılaştık. Onlar için dünya, kendi sunucularında işlenen bir simülasyondan, bilgisayar algoritmasından ibaret olabilir.”
Örümcek ağına hapsedilmek istenen insanlığın bir bilgi kaynağından çok daha fazlası olduğunu aktaran Bayraktar, “Bu kibirli ve karanlık manifestoların karşısına, adaleti, merhameti, ahlakı ve insan onurunu merkeze alan kendi yol haritamızı koymak zorundayız.” dedi.
“Yapmamız gereken, paradigma dönüşümü oluşturarak yepisyeni bir kırılım yakalamaktır”
Selçuk Bayraktar, yapay zekanın büyük bir data oburluğu ve devasa bir süreç gücü gerektirdiğine işaret ederek, “Bugün global devler, 100 binlerce işlemci ile insanlığın tüm verisini harmanlayıp orantısız bir güç elde ediyorlar. Pekala, Türkiye üzere ülkeler, dost ve kardeş uluslar, kısıtlı kaynaklarıyla bu dev tekellerle nasıl rekabet edecek? Şayet onların belirlediği kulvarda, onların kurallarıyla koşarsak fakat vasat bir takipçi olarak bu teknolojileri izleyeceğiz. Kökümüze, özümüze, yani kendimize kadim öykümüze geri dönelim.” formunda konuştu.
Aruz Koca’nın oğlu Basat’ın akınlardan döndüğünde Oğuz uzunluğunun perişan halini ve kardeşinin de Tepegöz tarafından öldürüldüğünü öğrendiğine değinen Bayraktar, şunları söyledi:
“Oğuz’u bu esaretten kurtarmaya yemin eder ve tek başına Tepegöz’ün inine hakikat yola çıkar. Basat, Tepegöz ile karşılaştığında evvel ona ok atar ancak oklar tılsımlı derisini delmez, parçalanır. Kılıç çeker, kılıcı kesmez. Tepegöz, uğraşmaya bile tenezzül etmeden Basat’ı yakalayıp mağarasına hapseder. Basat anlar ki bu orantısız gücü kaba kuvvetle yahut alışılagelmiş usullerle yenemeyecektir. Aklını ve stratejisini kullanmaya karar verir. Tepegöz mağarada derin bir uykuya daldığında, Basat ocağa demir bir şiş sokup kor haline getirir. Kor halindeki şişi, canavarın tek zayıf noktası olan, başının doruğundaki o tek göze saplayarak onu kör eder. Kör olan ve acıdan mecnuna dönen Tepegöz, mağaradan çıkmasını engellemeye çalışır. Yalnızca koyunların dışarı çıkmasına müsaade verir.”
Bayraktar, Basat’ın kestiği bir koçun derisini yüzüp içine girdiğini ve Tepegöz’ün bacakları ortasından sıyrılarak mağaradan dışarı çıkmayı başardığını belirterek, “Hikayenin sonunda, Tepegöz’ün kendisini kandırmak için sunduğu sihirli kılıcı ele geçirir ve canavarı kendi silahıyla boynunu vurarak alt eder. Onurlu bir varoluşun yol haritası aşikardır. Bizim yapmamız gereken, İHA ve SİHA serüvenimizde yaptığımız üzere bugüne değil geleceğe odaklanıp, diğerlerinin belirlediği kuralları takip etmek yerine paradigma dönüşümü oluşturarak yesyeni bir kırılım yakalamaktır.” diye konuştu.
“Kendi açık kaynaklı, şeffaf ve denetlenebilir yazılım, donanım ve teknoloji ekosistemimizi kurmalıyız”
Büyük lisan modellerinin temel olarak bir istatistik tahminleme makinesi olduğunu belirten Bayraktar, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Yakın vakitte gerçekleşen ilerlemeler, aslında hakikat yönlendirildiğinde bu kırılımın en büyük göstergesidir. Kaba süreç gücü yerine, insanın düşünsel yeteneğine benzeri semantik güzelleşmeler, bu makineleri çok daha az süreç gücüyle daha ileri bir düzeyde başarıma ulaştırmıştır. İnsanlık, yüzyıllar uzunluğu kainatı gözlemledi, datayı tablolar halinde biriktirdi. Topladığı datadaki rastlantısal görünümlü niceliklerden, niteliksel bağlar kurarak, bir manada aklını kullanıp, soyutlandırarak, gerisindeki o kolay fakat sanatsal diyebileceğimiz tabiatın kanunlarını keşfetti.
Yer çekimini, gezegenlerin hareketlerini, elektromanyetik denklemleri, kuantum kuramını, matematiğin kusursuz lisanıyla tabir etti. İnsanoğlu bunu yaparken, devasa makinelerin bugün yaptığı üzere neredeyse sonsuz boyuta sahip bir uzayda, sonsuz deneme ve yanılma yaparak, adeta bu geniş uzayın her bir noktasını teker teker test ederek o kanunları bulmadı. Güç kapasitesi 20 vattı dahi geçmeyen beyniyle kâinatın en derin şifrelerini kırdı. Harezmi de, İbn-i Sina da, Newton da, Cezeri de, Einstein da hepimizin sahip olduğu o tıpkı mucizevi insan beynine sahipti, teravatlarca güç tüketen ruhsuz bir bilgi merkezine değil.”
Bu sebeple, yapay zekayla alakalı ilerleme modelinin yalnızca donanım monopollerinin güdümündeki istatistiksel yığınlara dayanmaması gerektiğine değinen Bayraktar, “İnsanlığın bilimsel birikiminin üzerine inşa edilmiş, fizikî alemi de içeren, lisanın yapısı ve düşünsel yeteneklerin yapıtaşlarını merkeze alan melez bir yaklaşım olmalıdır. İstatistiksel yapay zeka makinesine ek edeceğimiz her bir semantik yetenek, çok daha düşük süreç gücüyle çok daha karmaşık sorunları çözmemizin anahtarı olacaktır. Kendi açık kaynaklı, şeffaf ve denetlenebilir yazılım, donanım ve teknoloji ekosistemimizi kurmalıyız. ” formunda konuştu.
Mümkünse ekosistemin her bir ögesini bağımsızca geliştirebilme ve üretebilme kabiliyetine sahip olunması gerektiğine değinen Bayraktar, kısa vadede mümkün olmadığı durumlarda, iş birliklerine yahut direkt dışarıdan temin yoluna başvurulabileceğine vurgu yaptı.
Bayraktar, dışarıdan alınan sistemlerin tümüne de, bilhassa altyapı yazılımları ve donanımları kelam konusu olduğunda açık kaynaklı yazılım modelinin koşul koşulması gerektiğine dikkati çekerek, “Açık kaynak, bilgilerimizin mahremiyeti, güvenliği ve dijital egemenliğimizin vazgeçilmez ögesidir. Yaklaşan kuantum çağının tehditlerine karşı kalkanlarımızı bugünden örmeli, bağlantı ağlarımızı kuantum dirençli şifreleme algoritmalarıyla donatarak, global monopollerin sızamayacağı otonom ve ulusal mimariler inşa etmeliyiz. Bilgilerin tekelleşmesine, tek elde toplanmasına asla müsaade verilmemeli. Ulusların ve toplumların egemenliği açısından, tek gayesi kar maksimizasyonu olan dev teknoloji monopollerinin data merkezlerinde tüm hayatımızın toplanmasının ne manaya geldiğini açıklamaya dahi gerek olmadığını düşünüyorum.” halinde konuştu.
Verileri global dev monopollerin sunucularına teslim etmek yerine, federe öğrenme mimarilerinin hayata geçirilmesi gerektiğine dikkati çeken Bayraktar, “Veri, hastanelerimizde, kendi kurumlarımızda ve kendi sonlarımız içinde kalırken, algoritmalarımız bu dağıtık ağlarda mahremiyeti bozmadan öğrenecek ve yalnızca ortak aklı merkeze taşıyarak bizi bu sömürü nizamından kurtaracaktır. Kısıtlı kaynaklarımızı statükoyu koruyan hantal sistemlere değil, geleceğin harp ve sivil alanlarını şekillendirecek teknolojilere yatırmak durumundayız.” dedi.
“Teknolojik Dayanışma İttifakı kurmalıyız”
Yapay zekadan ileri çip teknolojilerine, kuantum bilgi süreçten robotik otomasyona uzanan bu yolda, devasa, merkezcil bir bulut yapısına gereksinim duymadan, direkt aygıt üzerinde çalışan uç bilişim modellerinin geliştirilmesi gerektiğine işaret eden Selçuk Bayraktar, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Geliştirdiğimiz yüksek teknolojiyi dost, kardeş ve mazlum halklarla paylaşarak sarsılmaz bir Teknolojik Dayanışma İttifakı kurmalıyız. Monopollerin dev data merkezlerine mahkum olmadan, gücümüzü birleştirmek zorundayız. Gücümüzü birleştirirsek, bu monopollerin oluşturduğu örümcek ağını yırtıp atabiliriz. Bu birleşme yalnızca kağıt üzerinde bir ittifak değil, derin bir zihniyet ihtilali olmalıdır. Biz bu ihtilali, Ulusal Teknoloji Atağı vizyonuyla bir hayat biçimine dönüştürdük. Bu vizyonu gerçekleştirebilmek için en değerli öge, insanın ta kendisi, geleceğin tam da kendisi olan genç nesillerimizdir.
Bundan 8 yıl evvel TEKNOFEST’ler ile Anadolu’nun her köşesine ekmeye başladığımız o tohumlar, bugün artık uzunluğu arşa uzanan dev çınarlara dönüşüyor. Bugün karşımızda duran TEKNOFEST jenerasyonu, yalnızca teknoloji geliştiren bir kuşak olarak kalmıyor. Bu nesil, kendi göbeğini kendi kesen, ‘biz en uygununu yapabiliriz’ diyen, zihinsel prangaları parçalamış, asil bir hürriyet neslidir. Bu jenerasyon, yaptığı her işle, attığı her adımla o global örümcek ağının tellerini birer birer koparmaktadır. İşte bugün bu fuar alanında gördüğünüz, yeni jenerasyon yapay zeka sistemlerimiz, tabiattaki kuş sürüleri üzere birbiriyle haberleşen otonom sürülerimiz ve dünya harp doktrinini yine yazan tüm çalışmalarımız, son 8 yılda yetişen TEKNOFEST neslinin imzasını taşımaktadır. Burada sergilenen her bir eser, yalnızca birer mühendislik başarısı değil, gökyüzünde, yeryüzünde ve dijital dünyada hür ve özgün var oluşumuzun perçinlenmiş mühürleridir.”
Bayraktar, Ulusal Teknoloji Atağı’nın makineleşmeye karşı ruhen ve bedenen bir ayağa kalkış olduğuna işaret ederek, “8 yıl evvel TEKNOFEST’lerde ektiğimiz tohumlar, kökü muhakkak olmayan rüzgarlara karşı, mazisi ve istikameti belirli koca çınarlar olarak köklerden göklere yükselecek. Hakikat şudur ki, istikbalin anahtarı diğerlerinin yazdığı karanlık satırlarda değil, âlemlerin mimarının kalbimize nakşettiği irademizde ve bir olmanın muazzam sırrındadır.” halinde konuştu.
Konuşmasının akabinde Bayraktar’a günün anısına Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün tarafından İstanbul semalarında Bayraktar TB2 ve KIZILELMA’nın olduğu minyatür çalışması takdim edildi.
Hediye takdiminin akabinde Haluk Görgün, ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci, ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik, AA Yönetim Kurulu Lideri ve Genel Müdürü Serdar Karagöz’ün de ortalarında yer aldığı protokol üyelerinin iştirakiyle günün anısına toplu fotoğraf çekimi gerçekleştirildi.