Sevilay ÇOBAN
sevilay.coban@dunya.com
Oyun hamuru… Çocuk sahibi olan herkesin kesinlikle eline alıp keyfini çıkardığı bir oyuncak. Çocuklar için ise hem eğlenceli hem eğitici hem de motor hünerlerini geliştirici özelliğe sahip olmasının yanı sıra ebeveynlerin sıhhat açısından en titiz yaklaştıkları bir oyuncak. Kıssasını aktaracağımız teşebbüsün başlangıcı da tam olarak bu ihtiyaçtan kaynaklandı. Aslı mesleği mimarlık olan Buse Öngen, evlenip çocuk sahibi olunca 10 yıl kadar sürdürdüğü mesleğine orta vermek durumunda kaldı. Öngen, “Çocuğum dünyaya geldikten bir süre sonra işime geri döndüm. Lakin alışılmış çocukla birlikte istikrarlar çok kolay olmadı. Bir de mimarlık çok ağır bir meslek. İşe döndükten 10 ay sonra müsaademi istedim. Kızım Tekçe çok alerjik bir bebekti, hala da o denli. Tekçe, 18 aylıkken annem ona oyun hamura almıştı. Hamurla temas eder etmez alerjik reaksiyon gösterdi. Hızı kabardı ve hamuru ağzına da götürdüğü için bağırsaklarında da reaksiyon oluştu. Hamuru elinden aldım ancak bu onu çok mutsuz etmişti. ChildGen ismini verdiğim teşebbüsümün öyküsü de o günden sonra başladı” dedi.
Kızını keyifli etmek için mutfağa girdiğini anlatan Öngen, ona alerjik tepki vermeyeceği doğal un, tuz, şeker ve su bazlı kurabiye hamuru kıvamında bir oyun hamuru yapmaya karar verdiğini söyledi. Öngen, birinci demeden sonra hamurun oyun oynanacak kıvama gelmesi için denemeler yaptığını belirterek, “Önce Türkiye’de doğal oyun hamuru yapıp satan bir firma var mı diye araştırmaya başladım. Türkiye’de olmadığını yalnızca bir Fransız firmanın benzeri bir eser getirdiğini tespit ettim. Fakat o eser su katılarak yapılıyor, bir müddet sonra da küflenme meydana geliyordu. Ben de meskende yaptığım hamurları pancar suyu ve doğal besin boyaları le renklendirmeye başladım. Bir mühlet sonra arkadaşlarımın çocuklarına da yapmaya başlarken buldum kendimi. Tam o sıralarda da meslek boşluğundaydım ve bu işi ticari hale nasıl getirebileceğim konusuna baş yormaya başladım” diye konuştu.
2019’un Ekim ayında bir gecede logoyu tasarlayıp instagram üzerinden açtıkları sayfada satışa başladıklarını anlatan Öngen, şöyle devam etti: “Pandemiden çabucak önceydi ve yavaş yavaş siparişler almaya başlayınca marka ve sıhhat testleri için müracaatta bulundum. Pandemi işimizin büyüme ivmesi kazandığı bir devir oldu. Çünkü hem çocuklar aileleri ile meskende kalırken, ithalatın da önü kesildi. Türkiye’deki oyun hamurlarının yüzde %95’i Çin’den geliyordu. Tam o sırada siparişlerimiz hızla artmaya başladı. Temmuz 2020’de 15 metrekarelik bir alanda birinci atölyemi açtım. Eşim de mimar ve pandemi onun da işlerine sekte vurmuştu. Bu periyotta bir süreliğine bana yardımcı olmaya başladı.”
Bir gecede bir yıllık ciro…
Öngen, bir yılın sonunda e-ticarete açıldıklarını web sitelerini kurduklarını kaydederek, siparişlere yetişemez hale geldiklerini söyledi. Eşine tekrar kendisine yardımcı olmasını istediğini aktaran Öngen, işi biraz daha büyütmek kaydıyla kabul ettiğini söyledi. Öngen, bu kere 250 metrekarelik bir alanda üretime devam ettiklerini lisana getirerek, “Üretim ve idare için bir de ofis tutarak devam ettiğimiz işimizde bir gün kampanya yapmaya karar verdik. Aslında bu teşebbüs bizim bu işe devam edip etmeyeceğimize karar vereceğimiz bir dönüm noktası oldu. Bir gecede 1 yıllık ciroyu görünce ben ağlamaya başlamıştım. Sevinçten değildi, bu iş nasıl olacak, ne yapacağız diye kaygılandım. İşler büyüdükçe hammadde tedariki sorunları yaşamaya başlamıştık. O sırada büyük bir un firmasının sahibi eşimin tanıdığı çıktı ve bize yatırım yapmaya karar verdi. Ve bu yatırım teşebbüsün bu günlere gelmesini sağlayan en değerli itici güç oldu” dedi.
Hedef 40 ülkeye ulaşmak
“Biz 7 şahısken yatırım aldık. Şu anda 52 kişi olduk” diyen Öngen, e-ticarette oyuncak kategorisinin büyümesine katkı sağladıklarına işaret etti. Öngen, “Bir oyuncak firması olma yolunda ilerliyoruz. Enjeksiyon kalıplarımızı da hayata geçiriyoruz. Büyük modül oyuncaklara da giriyoruz. Artık boya kalemlerimiz geliyor. Oyun hamuru kısmında parmak boyalarımız, sihirli kumlarımız yer alıyor. Günlük 10 tona yakın oyun hamuru üretim kapasitemiz var. Şu anda 20 ülkeye ihracat yapıyoruz. Hedefimiz yılın sonunda 40 ülkeye çıkmak. Amerika’da şirketimizi kurduk. Amazon üzerinden satış yapıyoruz lakin artık Amerika’daki şirketimiz üzerinden oraya giriş yapmak istiyoruz. Ana emelimiz dünyadaki varlığımızı biraz arttırmak ve açıkçası Türkiye’deki oyuncak vizyonunu da genişletmek. Zira bizler aslında çok büyük üreticileriz. Oyuncak kesimi Türkiye dışında her yerde Çin’e bağımlı kalmış. Amerika’da da %98’i Çin’den ithal eden bir kesim var” tabirlerini kullandı.
Zeytin çekirdeğinden oyuncak üretti
Ürettikleri oyun hamurunda hiçbir kimyasal eser kullanmadıklarını vurgulayan Öngen, “Ürünün koruyuculuğu büsbütün tuzdan geliyor. Tuzlarımız, yağlarımız hepsi sizin sofranızda kullandıklarınız. Yani endüstriyel yağ kullanmıyoruz. Egzamalı çocuklarda da bir alerji yapmadığını tespit ettik. Tüm dermatolojik testlerimizi aldık. Bir tek bu oyun hamurlarımızda değil tüm eserlerimizde tıpkı hassasiyeti gösteriyoruz. Oyuncaklarımızı biyobazlı hammaddelerle üretiyoruz. Dünyada birinci sefer zeytin çekirdeklerinden üretilmiş polimerle oyuncaklar yaptık. Vizyonumuz dünyayı korumak, çocuklara daha düzgün bir gelecek yaratmak” diye konuştu.
“Oyun hamuruna SKT koyduk”
“Biz dünyada birinci kez oyun hamuruna son kullanma tarihi (SKT) yazan firmayız” diyen Öngen, şöyle devam etti: “SKT’si dolmuş eseri raftan kaldırıp iade almayı da kabul ediyoruz. Avrupa bu bahiste çok net, esasen barkodlarına SKT’yi gömüyorlar. Bizim SKT’miz var 18 aydan sonra satılmasını önermiyoruz. Konutta 6 ay içinde kullanılmasını öneriyoruz. Stoklu alımda buzluğa konulan eserin ömrü 2 yıla kadar uzuyor.”
Oyuncak kontrolünde otorite boşluğu
Oyuncak dalında kontrol sorunu yaşandığına değinen Öngen, “Türkiye’de hiçbir otorite gelip sertifikamızı denetlemedi. Türkiye’de hiç pazarda testi olmayan eserler satılıyor. Zira hiçbir otorite de gelip, ‘bunu test edin’ demiyor. Oyuncak ortada kalmış bir dal. Ortada kontrol yapıp, raflardaki eserlere bakıyorlar. Biz isteriz ki daha önemli teknikle daha âlâ denetlensin. Yani sonuçta bir eserin içerisinde kurşun bedeli, bir boyanın içerisindeki kurşun pahası çok değerli. Yani o bir de çocukların ve toplum sıhhatine ziyan veriyor. Mecburî olmayınca ülkemizde kimi şeyler yapılmıyor. Fakat biz de zarurî diye yapmıyoruz. Biz de çocuk sıhhatini önemsemiyoruz. Bizim kendi iç kontrol sistemlerimiz var” dedi.