Hamide HANGÜL/BÜKREŞ
Türk müteahhitlik bölümü Avrupa’da büyümesini sürdürüyor. Avrupa’nın doğusu ile batısını birbirine bağlayan (Trans-European Transport Network) koridorları üzerindeki Romanya’da, Ulusal Karayolu Altyapı Yönetimi (CNAIR) ve Ulaştırma Bakanlığı tarafından yürütülen alt yapı yatırımlarında ana yüklenicilerden biri olarak vazife alan Makyol İnşaat, ülkede toplam bedeli 3,5 milyar euroyu bulan 128,55 kilometrelik karayolu, 6,6 kilometrelik metro inşaatı, 2,8 kilometre uzunluğunda bir tünel, 150’den fazla köprü, onlarca kavşak ve istasyondan oluşan yedi projenin üretimi işini gerçekleştiriyor. Romanya’daki projelerin detaylarını ve Türk firmaların ülkedeki yatırımlarını Makyol İnşaat Romanya CEO’su Saffet Oğuz Çebi anlattı.
Çelik yapı imalatı 100 bin tonu aştı
Makyol’un Romanya’da lokal ve Türk ortaklarla hayata geçirdiği yedi projenin, ülkenin en kapsamlı altyapı yatırımlarından olduğunu açıklayan Çebi, projelerde yaklaşık bin 200 kişinin çalıştığını, %30’unun Türk olduğunu, bunlar ortasında Transilvanya otoyolu üçüncü kısmı, Sibiu-Făgăraș otoyolunun dört etabı, Ploiești-Buzău otoyolu ve Bükreş Havalimanı metro ilişkisi olduğunu açıkladı. Kelam konusu projelerin tamamının, Romanya’nın batı sonundan başşehre kadar uzanan ana ulaştırma ağının omurgasında yer aldığına işaret eden Çebi, “Romanya’da toplamda 3 milyar euronun üzerinde bir proje hacmimiz var, lakin bu fiyat farkıyla 3,5 milyar eurolara geldik. Bu projelerde çelik yapı imalatı 100 bin tonu aştı” dedi.
Romanya’da imzaladıkları metro projesinde, Alsim Alarko’yla yüzde 50-50 ortaklıkları bulunduğuna işaret eden Çebi, “Uzunluğu 6 kilometre ve %52 ilerleme düzeyine ulaştı. 2028’in başında tamamlamayı hedefliyoruz. İkinci projemiz olan otoyol projesinin üçüncü bölümünü ise bu ayın sonunda tamamlamayı öngörüyoruz. Mukavele bedeli 216 milyon euro, lakin fiyat farklarıyla 300 milyon euroları geçti. Romanya’da Sibiu–Făgăraș otoyolunun dört kısmının bedeli ise yaklaşık 1,3 milyar euro. Bu projedeki en büyük kritik imalat çelik köprüler. Yaklaşık 70 bin ton yapısal çelik var. Bu çeliğin temini Kore’den gerçekleştirdik. Ankara’daki fabrikalar çelik aksamlarını üretip buraya nakletmeye başladı ve alanda montajı yapılacak. Ayrıyeten bir sürü kazık taşeron şu anda alanda çalışıyor. Bunların bir kısmı Türkiye’den geliyor. Tasarımcımız da Türkiye’den” bilgilerini verdi. Projelerin, Avrupa Birliği fonları üzerinden finanse edildiğini açıklayan Çebi, bir soru üzerine, AB’nin projelerin ilerleyişini takip ettiğini açıkladı.
Çin girebilseydi daha zorlu rekabet olurdu
Romanya’ya birinci 2019 yılında girdiklerini ve yaklaşık 1,5 milyar euro değerinde otoyol projesini, yap işlet devret modeliyle üstlendiklerine işaret eden Çebi, o dönemde bir Çin firmasıyla da iştirakleri bulunduğunu, lakin imza etabında Romanya’da hükümetin değişmesi ve Avrupa’da Çin karşıtı atmosferin oluşmasıyla kontratın iptal edildiğini belirterek, “Şimdi geriye baktığımızda gördük ki aslında bu bizim için bir fırsat olmuş. Zira Çinli müteahhitler pazara girebilseydi Türk firmaları için çok daha güçlü bir rekabet ortamı olurdu” diye konuştu. Çebi, Çin firmaların Romanya’da şu anda kamu ihalelerine giremediğini de belirtti.
AB’den 18 milyar Euro’luk yeni fon
Oğuz Çebi, farklı ülkelere de baktıklarını belirterek, “Özbekistan’ın en tezli ve en değerli otoyol projesi Taşkent-Andican için ön kâfi aldık. Şu anda devam eden Dohuk da bir havalimanı projemiz var” bilgilerini verdi. Avrupa Birliği’nden Romanya’da alt yapı yatırımlarına son bir 4-5 yıldır çok önemli bir takviye sağlandığını söyleyen Çebi, “Bir kısmı hibe, bir kısmı düşük faizli kredi olmak üzere 27 milyar euro bir fon sağlandı. Bürokrasinin ağır olmasından ötürü o fonun bir kısmı geri gitti. Artık 18 milyar euroluk yeni bir fon daha sağlanıyor Romanya’ya için daha çok askeri ve stratejik projeleri desteklemek için. Tekrar AB ve NATO kapsamında yapılan bir fon. Bu da ülke için yatırım ve fırsat demek” dedi.
Türk firmaların hacmi 15 milyar doları aştı
Romanya’nın, Türkiye açısından Avrupa’daki kıymetli stratejik ortaklardan biri olduğuna işaret eden Oğuz Çebi, “Şu an iki ülke ortasındaki dış ticaret 12 milyar doları geçti. Türk müteahhitlerin de Romanya’daki proje hacmi 231 projeyle 15 milyar doları aştı. Romanya’da Gülermak, Nurol, Özaltın, Mapa, Cengiz, İçtaş, Alarko, GCM üzere güçlü firmalarımız var” diye konuştu.
