Tüm dünyada internet trafiğinin neredeyse yüzde 90’ını elinde bulunduran Google, dün tarihinde görülmemiş bir aksama yaşadı. Öğlen saatlerinden evvel Google erişimleri, neredeyse 1 saat boyunca açılmadı. Google’ın en tanınan hizmetlerinden Gmail, Google Drive ve Google Play, Youtube ve gibisi birçok platformunda global kesinti yaşandı. Kullanıcılar, e-posta gönderip alamadı. Belgeler yüklenemedi.
Hatta uygulama mağazasına bile erişim durdu. Kesinti, kişiselden işletmelere kadar oldukça geniş bir kitleyi etkiledi. Yaşanan bu olay ABD ve Fransa’nın yaklaşık 805 milyon dolarlık cezası sonrasında gerçekleşti. Bu yüzden bu kesinti epeyce dikkat çekti. Uzmanlar, gerçekleşen cezaya karşı bunun bir misilleme olabileceğinin altını çizdi. Yaşanan erişim probleminin yaklaşık 1 saatlik faturası küreselde geçen yılın gelirlerine nazaran, 83 milyar dolar olarak hesaplandı. Kesinti yüklü olarak Avrupa ve Türkiye üzerinde hissedildi. Burada da faturanın 150 milyon dolarlık bir aksamaya neden olduğu varsayım edildi.
ABD ve Fransa affetmedi
Google, geçtiğimiz günlerde kapalılığı ihlal ettiği ve çerez ihlali nedenleriyle ABD ve Fransa tarafından uyarılmıştı. Bunun üzerine iki ülke mahkemesi Google için maddi para cezası kararında bulundu. Fransa’nın veri koruma kurumu, Fransız çerez düzenlemelerini ihlal ettikleri gerekçesiyle Google ve Shein’e toplam 475 milyon euro para cezası verdi.
CNIL, açıklamada, büyük teknoloji şirketlerinin kullanıcıları çevrimiçi olarak nasıl takip ettiğini denetim etmeye yönelik daha geniş çaplı gayretleri kapsamında Google’a 325 milyon euro (380 milyon dolar), Shein’e ise 150 milyon euro ceza verildiğini duyurdu. Birebir devirde ABD’de de federal mahkeme, Google’ın kullanıcılarının kapalılıklarını ihlal ettiği gerekçesiyle para cezası ödemesine hükmetti.
Mahkeme, Google’ın kullanıcıların gizlilik ayarlarını yapmış olsalar bile akıllı telefon uygulamalarını kullanımlarında bilgi topladığı gerekçesiyle yaklaşık 425 milyon dolar ödemesine karar verdi. Açıklamada, “Bu dava, Google’ın kullanıcıların taşınabilir uygulamalarındaki özel faaliyetlerini yasa dışı olarak izlemesiyle ilgilidir” denildi. Böylelikle Google’a toplam ceza 805 milyon doları buldu.
“Zamanlama epey tuhaf”
Uzmanlar yaşanan bu tabloyu toplumsal medyada şöyle yorumladı: “Google üzere dev şirketlerin altyapısında elbette teknik arızalar olabilir. Fakat bu kadar büyük çaplı ve bu kadar uzun periyodik bir kesinti azdır. Cezalarla doğrudan temaslı olduğunu söylemek için delil yok fakat zamanlama herkese tuhaf geliyor.”
Bazı yorumlar ise milyarlarca dolarlık gelirin riske atılmasının mantıklı olmadığını savunarak bunun bir teknik arıza olduğunu tabir ediyor. Google daha evvel de erişim sorunları yaşamıştı. Lakin bu kadar geniş coğrafyayı kapsayan kesintiler çok seyrek olmuştu. 2013 yılında yaşanan global erişim sorunu yalnızca 5 dakika sürmüş ve dünya internet trafiğinde yüzde 40 düşüş kaydedilmişti.
Türkiye teknik rapor talep etti
Yaşanan kesinti sonrasında Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Ömer Fatih Sayan da bir açıklama yaptı. Sayan, Google, Android ve bağlı servislerinde, Türkiye ve Avrupa bölgesini kapsayan kesinti yaşandığını belirterek, “Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi’miz, Google’dan kesinti sebebiyle teknik rapor talep etti” bilgisini verdi.
Sayan, şunları söz etti: “Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi’miz, Google’dan kesinti sebebiyle teknik rapor talep etti. Süreci yakından takip ediyoruz. Yaşanan bu kesintiler, yerli ve ulusal eser ve yazılımların ne derece değerli olduğunu gösteriyor. Bu sebeple 5G’nin hem yazılım hem de donanım kısmında yerlilik oranını artırmak için çok fazla çalıştık. Şu anda yüzde 60 olan yerlilik oranımızı daha da artıracağız.”