Dünya genelinde uçuşları aksatan Airbus’ın A320 ailesine yönelik acil yazılım güncellemesi daveti, global havacılıkta son yılların en büyük teknik krizlerinden biri olarak tarihe geçti.
Sorun ekim ayında ortaya çıktı
The National’ın aktardığına nazaran 30 Ekim’de Meksika’dan ABD’ye yapılan bir uçuş sırasında uçuş denetim bilgisayarında oluşan ani data yanılgısıyla ortaya çıktı. Yapılan tahlillerde, yüksek irtifada ağır güneş radyasyonunun, uçağın irtifa hesaplayan kritik modüllerinde data bozulmasına yol açabileceği tespit edildi. Airbus, bu durumun “çok nadir” olduğunu vurgulasa da, uçuş güvenliği açısından potansiyel risk nedeniyle tüm dünyada alarma geçildi.
1000 uçak haftalarca uçamayabilir
Teknik incelemelerin akabinde Airbus, EASA ile birlikte acil bir havaworthiness direktifi yayımladı. Bu kapsamda, A320 ailesine ilişkin binlerce uçakta yazılım ve müdafaa paketlerinin güncellenmesi mecburî hale getirildi. Airbus’ın açıklamasına nazaran filonun büyük bir kısmı kısa müddet içinde güncelleme ile hizmete dönecek, lakin AFP’nin bildirdiğine nazaran yaklaşık 1000 uçak haftalar boyunca operasyon dışı kalabilir. Yazılım krizi bilhassa ağır dönem devirlerine denk gelen havayolları için önemli kapasite sıkıntıları yarattı.
Türk şirketler de önlem aldı
Kriz sırf Avrupa’yı değil, dünyanın dört bir yanındaki havayollarını etkiledi. THY, AJet, Pegasus üzere Türk şirketlerinin yanı sıra Avrupa, Asya ve Körfez’de faaliyet gösteren birçok büyük havayolu da filosundaki A320 modelleri için emsal önlemleri başlattı.
Kapasite daraldı, yolcular mağdur
Bazı şirketler uçaklarını “ferry flight” statüsünde, yolcusuz biçimde bakım merkezlerine yönlendirmeye başladı. ABD’de Şükran Günü tatiliyle çakışması, iç sınırlarda yoğunluk ve iptallerin artmasına yol açtı. Havayolu şirketleri, uçak eksikliği nedeniyle tekrar planlama yaparken kimi rotalarda kapasite daralmaları yaşanıyor.
The Guardian’da yer alan bilgilere nazaran, Airbus’ın 55 yıllık tarihi boyunca en büyük çağırma operasyonunu gerçekleşti. Uzmanlar, krizin tek seferlik bir arıza olarak görülse de ileri düzey otomasyonun havacılıkta yeni güvenlik standartlarını mecburî kılabileceğini tabir etti.
