Dava, New Mexico Başsavcılığı tarafından 2023’te açıldı. Süreç boyunca jüriye, Meta’nın yıllar içinde şirket içinde hazırladığı çok sayıda belge gösterildi. Bu belgeler arasında gençlerin ruh sağlığına ilişkin şirket içi araştırmaların yanı sıra, çocuklara yönelik cinsel şantaj, kendine zarar verme içerikleri ve çevrimiçi istismar risklerine dair yöneticiler arasındaki yazışmalar da yer aldı. Savcılık, bu belgelerin Meta’nın tehlikeleri bildiğini, buna rağmen kamuoyuna güvenlik konusunda farklı bir tablo sunduğunu savundu. Jüri de sonunda şirketi tüm başlıklarda sorumlu buldu.
JÜRİ TÜM BAŞLIKLARDA SORUMLU BULDU
Davanın merkezinde, Meta’nın özellikle çocuklar ve gençler için Facebook ve Instagram gibi hizmetlerinin ne kadar güvenli olduğu konusunda eyalet sakinlerini yanılttığı suçlaması vardı. New Mexico tarafı, şirketin çocukların platformlarda karşılaşabileceği riskleri bildiğini ancak buna uygun güvenlik önlemlerini devreye almakta yetersiz kaldığını öne sürdü. Mahkemede anlatılanlara göre soruşturma sırasında, çocuk gibi davranan hesaplar üzerinden zararlı kişilere ve içeriklere ne kadar kolay ulaşıldığına dair örnekler de dosyaya girdi.
Kararın hızla çıkması da dikkat çekti. Haftalar süren yargılama ve kapanış savunmalarının ardından jüri, kısa süre içinde kararını açıkladı. Verilen 375 milyon dolarlık ceza, Meta açısından yalnızca maddi bir darbe değil, aynı zamanda çocuk güvenliği davalarında emsal olarak görülebilecek güçlü bir mesaj olarak yorumlanıyor. Çünkü bu karar, Meta’ya karşı çocukların zarar gördüğü iddiasıyla açılan davalar içinde jüri önünde verilen en dikkat çekici kararlardan biri olarak öne çıkıyor.
META TEMYİZE GİDİYOR
Meta ise kararı kabul etmiş değil. Şirket sözcüsü Andy Stone, karara katılmadıklarını ve temyize gideceklerini açıkladı. Meta, platformlarında insanları güvende tutmak için yoğun çaba harcadığını, zararlı içerik ve kötü niyetli kişileri tespit edip kaldırmanın ise her zaman zor bir mücadele olduğunu savunuyor. Şirket, gençleri koruma konusunda siciline güvendiğini de vurguluyor.
Ancak bu karar, davanın tamamen bittiği anlamına gelmiyor. New Mexico yönetimi şimdi de Meta’nın bir “kamu zararı” oluşturup oluşturmadığı başlığında yeni bir aşamaya hazırlanıyor. Hakim önünde görülecek bu bölümün Mayıs ayında başlaması bekleniyor. Bu aşamada yalnızca para cezası değil, Meta’ya yönelik ek yaptırımlar ve platformlarında değişiklik yapılmasını zorlayabilecek kararlar da gündeme gelebilir.
YENİ DAVALARA ÖRNEK OLABİLİR
Karar yalnızca New Mexico ile sınırlı görülmüyor. Çünkü Meta, ABD’de gençlerin ruh sağlığına zarar verdiği, bağımlılık yaratan tasarım tercihleri kullandığı ve çocuk güvenliği konusunda yetersiz kaldığı iddiasıyla başka davalarla da karşı karşıya. Bu nedenle hukuk çevrelerinde, New Mexico kararının teknoloji şirketlerine karşı açılmış benzer dosyalarda yeni bir dönemin işareti olabileceği konuşuluyor.
New Mexico Başsavcısı Raul Torrez ise kararı “tarihi bir zafer” olarak tanımladı. Eyalet yönetimine göre bu karar, çocuk güvenliğinin teknoloji şirketlerinin büyüme hedeflerinden daha geri planda tutulamayacağını açık biçimde ortaya koydu. Davanın bundan sonraki aşamalarında gözler, mahkemenin Meta’dan yalnızca para değil, ürün tasarımı ve güvenlik politikaları konusunda da somut değişiklik isteyip istemeyeceğine çevrilmiş durumda.