Geçtiğimiz hafta Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Batuhan Mumcu’nun Spotify platformunda yayımlanan kimi içeriklere ait yaptığı, “Toplumumuzun hassasiyetlerini yok sayan bu sorumsuzluk ve denetimsizlik artık türel mesele haline gelmiştir” açıklaması sonrasında birebir gün Rekabet Kurumu’nun Spotify hakkında inceleme başlattı. Aardından sonraki gün Spotify tarafından da konuya ait açıklama geldi. Rekabet Kurumu Lideri Birol Küle, devam eden inceleme süreci hakkında, “İnceleme çerçevesinde, platformun fiyatlama siyasetlerinin kesimdeki dengeyi nasıl etkilediği, sanatkarlara ve içerik üreticilerine yönelik görünürlük uygulamaları, telif haklarının adil dağılımı ve kimi üreticilere sağlanan ayrıcalıklar üzere argümanları ayrıntılı şekilde değerlendireceğiz” dedi.
Mumcu, kamuoyunun ve sanat dünyasının hassasiyetleri doğrultusunda yapılan ihtarlara karşın Spotify’nin gereken adımları atmadığına dikkat çekmiş, “Bu nedenle şahsen isimli sürecin başlatılması gerektiğini düşünüyor ve yetkili kurumlarımızı misyona davet ediyorum. Sürecin şahsen takipçisi olacağımı ve hiçbir ihlalin cezasız kalmaması için gereken her adımın atılacağını belirtmek isterim” demişti.
“Ayrıntılı bilgi yok, yorum yapamayız”
Gerekli incelemenin Rekabet Kurumu tarafından devreye alınmasının ardından ise Spotify platformu açıklamasında şu ifadelere yer verdi: “Türkiye Rekabet Şurasının başlattığı incelemeden haberdarız. İnceleme kapsamında işbirliği yapıyor, süreci etkin olarak anlamaya çalışıyoruz ve Rekabet Kurulu ile süratli ve yapıcı bir tahlile ulaşmak için çalışacağız. Spotify olarak, tüm faaliyetlerimizi yasal gerekliliklerle uyumlu biçimde yürütüyoruz, ancak incelemenin kapsamı ya da odağı hakkında detaylı bilgiye sahip olmadığımızdan şu aşamada daha fazla yorum yapamıyoruz. Türkiye’ye olan bağlılığımız son derece açık: Yalnızca 2024 yılında Türkiye müzik dalına 2 milyar liranın üzerinde ödeme gerçekleştirdik, Türkiye Top 50 listesinin yüzde 90’ını oluşturan Türk sanatkarları kapsamlı bir formda çalma listelerimize dahil ettik ve Türk sanatkarların küresel telif gelirlerinin artmasında kilit bir rol oynadık. Bu küresel telifler şu anda Türk sanatkarların platformumuzda elde ettikleri toplam karın yarısından fazlasını oluşturuyor.”
Amaç, adil rekabetin sağlanması
Başlattıkları incelemenin, kültürel üretimin adil şartlarda sürdürülebilmesi açısından büyük ehemmiyet taşıdığını belirten Küle, “Amacımız, müzik kesiminde adil rekabetin sağlanması, içerik üreticilerinin eşit şartlarda faaliyet gösterebilmesi ve kültürel çeşitliliğin dijital ortamda korunması” dedi. Anadolu topraklarının, yüzyıllar boyunca sanat ve müziğin kalbinin attığı eşsiz bir coğrafya olduğuna işaret eden Küle, “Karacaoğlan’dan Aşık Veysel’e, Hacı Arif Bey’den Neşet Ertaş’a, Zeki Müren’den daha nicelerine uzanan bu esaslı kültür, sırf kendi halkına değil, tüm insanlığa seslenerek derin izler bırakmıştır. Bu varlıklı mirasın taşıyıcıları olan sanatçılarımızın emeğine sahip çıkmayı, sadece ekonomik değil, birebir zamanda kültürel bir sorumluluk olarak görüyoruz” değerlendirmesinde bulundu.
Bazı üreticilere ayrıcalık sağlanıyor mu?
Kurum olarak, dijital müzik platformlarının, bu hassas dengeyi ne ölçüde gözettiğini yakından takip ettiklerinin altını çizen Küle, şöyle devam etti: “Bu kapsamda, global ölçekte faaliyet gösteren Spotify hakkında başlattığımız inceleme, kültürel üretimin adil koşullarda sürdürülebilmesi açısından büyük değer taşıyor. İnceleme çerçevesinde, platformun fiyatlama siyasetlerinin bölümdeki dengeyi nasıl etkilediği, sanatkarlara ve içerik üreticilerine yönelik görünürlük uygulamaları, telif haklarının adil dağılımı ve birtakım üreticilere sağlanan ayrıcalıklar üzere argümanları ayrıntılı formda değerlendireceğiz. Gayemiz, müzik kesiminde adil rekabetin sağlanması, içerik üreticilerinin eşit şartlarda faaliyet gösterebilmesi ve kültürel çeşitliliğin dijital ortamda korunması.”
Bakan Yardımcısı Mumcu, çağrı yapmıştı
Spotify hakkında inceleme yapılması için Rekabet Kurumu’na davet yapan Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Batuhan Mumcu, yaptığı açıklamada “Dini ve ulusal kıymetlerimizi gaye alan, toplumumuzun inançlarına hakaret eden içerikler hiçbir halde düzeltilmemiş, sanatkarlarımıza karşı yapılan ayrımcılık ve hak ihlalleri ise görmezden gelinmiştir” değerlendirmesinde bulunmuştu. Rekabet Kurulu’nun internet sitesinde yer alan duyuruya nazaran, incelemede müzik dalında rekabeti olumsuz etkilediğine dair savlar araştırılacak ve Spotify’ın Türkiye’de izlediği stratejiler üzerine yoğunlaşılacak.