Türkiye’de sanayi ve hizmet bölümlerinde faaliyet gösteren KOBİ sayısı, 2023’te 3 milyon 713 bin oldu. Bu dönemde, ihracatın yüzde 35’i, ithalatın da yüzde 20’si kelam konusu işletmelerce gerçekleştirildi. Bu işletmeler, birebir periyotta en fazla ticareti, Avrupa ve Asya ülkeleriyle yaptı.
Ülke iktisadının güçlenmesine değerli katkılar sunan KOBİ’ler, global çapta etkinliklerinin artması için çeşitli programlarla AR-GE ve inovasyondan teknolojik dönüşüme, istihdamdan finansmana kadar birçok alanda destekleniyor. Bilhassa son devirde hayata geçirilen teşvik ve yatırımlar, KOBİ’lerin katma bedeli yüksek üretim yaparak rekabetçiliklerini artırması için fırsat sunuyor.
“Tedarikçiden üretici olmaya geçerler”
Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı’nın toplam büyüklüğünün 500 milyar liraya çıkarılması da bilhassa tedarik zinciri içine dahil olmuş küçük ve orta büyüklükteki işletmeler için kıymetli fırsatlar sunuyor. Türkiye Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler, Hür Meslek Mensupları ve Yöneticiler Vakfı (TOSYÖV) Yönetim Kurulu Lideri Elif Ufluoğlu, Türkiye’nin savunmadan enerjiye, sağlıktan teknolojiye kadar çeşitli alanlardaki gereksinimlerini, yerli ve ulusal imkanlarla karşılayabilmesi emeliyle uygulamaya alınan Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı’nın toplam büyüklüğünün 500 milyar liraya çıkarıldığını hatırlattı.
Bu gelişmenin, teknolojiye yatırım yapacak firmaların önünü açacağını belirten Ufluoğlu, “Bir eseri, firmaya satarak tedarik zinciri içine dahil olmuş KOBİ’ler, teşvikle makine parkını geliştirebilir, tedarikçi olmaktan üretici olmaya geçebilir. Bu yatırımla KOBİ’ler yenilikçi eser ve tahlil geliştiren birer teknoloji üreticisi haline gelebilir, bu da Türkiye iktisadına katkı sağlayacak KOBİ’lerin artmasına sebep olabilir.” değerlendirmesinde bulundu.
“Yapay zekânın gerçek kullanımı rekabette önemli”
TOSYÖV Yönetim Kurulu Başkanı Ufluoğlu, Türkiye’de KOBİ’lerin toplam teşebbüs sayısının yüzde 99,7’sini oluşturduğunu ve bu işletmelerin bilhassa dijital alanda dönüşümlerini günün koşullarına uygun formda sağlamaları için finansmana erişimlerinin kıymetli olduğunu söyledi. İşletmelerin yapay zekâ araçlarını doğru kullanmalarının, rekabetlerini güçlendirmeleri açısından gerekli olduğuna dikkati çeken Ufluoğlu, bu mevzuda vakıf olarak bir proje hayata geçirdiklerini, KOBİ’lere eserlerini dijital platformda nasıl pazarlayacaklarına dair fiyatsız eğitim vereceklerini açıkladı.
Türkiye’nin kritik muhtaçlıklarını karşılayacak, katma pahası yüksek yatırımların özendirilmesi hedefiyle mayıs ayı sonunda yürürlüğe giren yeni yatırım teşvik sisteminin, KOBİ’lere katkısına işaret eden Ufluoğlu, şu değerlendirmelerde bulundu: “Bu yeni teşvik paketinin en büyük farkı, bölgelere nazaran değil, genele nazaran bir kalkınma sunması. Daha evvel bölgelere nazaran farklı faiz ve teşvik oranları vardı, artık bu standart hale geldi.
Böylelikle KOBİ’lerin hem kendisini hem de eserini öne çıkarabilecek fırsatlar oluşacak. Sistem, yüzde 25-40 ortasında faiz takviyelerinin sunulması, KOBİ’nin işini geliştirmesi ve yatırım zincirine sıçraması için de bir alan yaratacak. Bu paketin ayrıyeten makineye yatırım için hibe sağlayacak olması da çok kıymetli.” Ufluoğlu, girişimcilerin eserlerini dijital platformlarda tanıtmaları için bu alandaki altyapının da onlar için öncelikli olduğunu anlattı. Teşviklerde dijital yatırımlara yönelik hibelerin artırılmasının değerli olduğuna vurgulayan Ufluoğlu, dijital alana yatırım yapabilen işletmelerin, memleketler arası platformlarda kendilerini daha fazla tanıtabileceğine dikkati çekti.
Kadın ve gençlerin daha fazla desteklenmesi gerekiyor
Elif Ufluoğlu, bayan ve genç girişimcilerin, daha fazla desteklenmesi gerektiğinin altını çizdi. Ufluoğlu, bayan girişimcilerin kelam konusu platformlarda kendilerini geliştirmelerine yönelik eğitimlerin artırılabileceğini lisana getirdi.
Kadın girişimcilerin dijital platformda sürdürülebilirlik sağlamalarına yönelik bir proje hayata geçirdiklerini aktaran Ufluoğlu, projeyle bayanların eserlerini karbon izi salınımından paketlemeye kadar tabiata uyumlu biçimde üretebilmesini hedeflediklerini kaydetti. Projenin onay kademesinde olduğunu bildiren Ufluoğlu, proje onaylandıktan sonra Türkiye’nin birçok yerinde bulunan destekleme dernekleri ile bayanların bu programdan yararlanmalarına aracı olmak istediklerini lisana getirdi.