Bakan Ersoy, Eskişehir Kültür Yolu Şenliği kapsamında gazetecilerle bir ortaya gelerek turizm stratejisinden kültürel miras çalışmalarına, Formula 1’den milletlerarası etkinliklere kadar birçok başlıkta değerlendirmelerde bulundu.
Türkiye’nin turizmde krizlere karşı sağlam bir yapı oluşturmayı hedeflediğini belirten Bakan Ersoy, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA) ile birlikte tanıtım faaliyetlerinin güçlendirildiğini, eser ve destinasyon çeşitliliğinin artırıldığını tabir etti.
Türkiye’nin “istikrar adası” pozisyonunu koruduğunu vurgulayan Ersoy, savaş ortamına karşın yurt dışı rezervasyonlarında tekrar hareketliliğin başladığını söyledi. Kültür Yolu Festivalleri’nin kent ekonomilerine katkısına dikkat çeken Bakan Ersoy, Formula 1 tertibi, halk plajı projeleri, kültür varlıklarının iadesi ve milletlerarası tanıtım çalışmalarıyla Türkiye’nin global turizmde daha güçlü bir pozisyona taşındığını belirtti.
“Hedef, bölümü krizlere karşı sağlam hale getirmek”
Bakan Ersoy açıklamalarında şu tabirleri kullandı:
Bu coğrafya çok hoş bir coğrafya. Geçmişte de krizler vardı, günümüzde de krizler var ve maalesef gelecekte de krizler olacak. O yüzden biz 2018’de turizm strateji değişikliğine giderken, öncelikle gayemiz dalımızı krizlere bağışıklı hale getirmekti… Bu bağlamda 2019 yılında Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA)’nı kurduk. Burada maksat istikrarlı, ağır tanıtım yapabilmek, akabinde eser çeşitliliğine gitmekti. Evvelden turizmde deniz, kum ve güneş ön plandayken, bugün çok daha geniş bir yelpazeden kelam ediyoruz. Yüz eserimiz var lakin altmış adedini ön plana çıkarıp vurguluyoruz, çok ağır eser çeşitliliği yapıyoruz. On iki aylık hafriyat programları, Geleceğe Miras projesi bu nedenle hayata geçirildi. Kültürel miras alanında Türkiye’nin rakipsiz bir hazinesi var.
“Gastronomiyi turizm stratejisinin merkezine yerleştirdik”
Eskiden gastronomiye turizmin tamamlayıcı bir ögesi olarak bakılırdı; lakin bugün artık turizm stratejimizin merkezinde yer alan temel bir bileşen haline geldi. TGA ile birlikte, Türk Hava Yolları üzere güçlü bir stratejik ortağa sahibiz. 350 noktaya direkt uçuş sağlayarak global erişimimizi genişletiyor. Yeni stratejimizle kaynak ve destinasyon çeşitliliğini de artırdık. THY’nin uçtuğu her nokta artık bizim için potansiyel bir gaye destinasyonu.
“Krizlere sağlam ve ‘istikrar adası’ Türkiye”
Eskiden altı yedi pazardan ziyaretçi alıyorduk. Artık 200’e yakın ülkede çok ağır tanıtım yapan, kırmızı bayrağın üstü her noktadan ziyaretçi getiren bir ülke haline geldik. Krizlere karşı olan bağışıklığımız arttı. Savaşın kazananı olmaz, savaşta kaybetmedim diyen de olmaz. Herkesin savaş noktasına olan uzaklığı, savaşta almış olduğu konuma nazaran etkileşimleri oluyor. Ancak Sayın Cumhurbaşkanımızın riyasetinde, Türkiye’nin izlemiş olduğu barışçıl dış siyaset çok tesirli oluyor. İstikrar adası formunda olan Türkiye’nin yakın etrafında son birkaç yıldır çok ağır çatışmalar var ve Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde ülkemiz, son vakitlerde uyguladığı siyasetle savaşları bitirmeye çalışan “peace maker” misyonu üstlenen, barışı getirmeye çalışan ülke pozisyonunda.
Türkiye’nin İstikrar Adası olması için yaptığı şey şu: Bir savaşa girmemek için güçlü olmanız gerekiyor, güçlü değilseniz zati bir biçimde sizi savaşa dahil ediyorlar. O açıdan Türkiye’nin savunma endüstrinde yaptığı yatırımlar çok çok değerli.
“Yurt dışından rezervasyon akışı, önemli oranda hızlandı”
Yurt dışından rezervasyon akışı, savaşın birinci günlerindeki düzeyde değil; önemli oranda hızlanmış durumda. Hatta kimi günlerde geçen yılın sayıları da yakalanmaya başlandı. Bu sürecin büsbütün olağana dönmesi ise sonuncu ateşkesin sağlanmasına bağlı. Fakat ateşkes şimdi sağlanmamış olsa da, biz konaklama kesiminde bu yıl erken rezervasyon kampanyalarını nisan ve mayıs aylarına kadar sürdürme kararı almıştık. Savaşın tesiriyle bu süreç biraz daha uzadı. Şu anda rezervasyon akışı birtakım günlerde geçen yılki düzeyleri yakalamaya başladı.
“Tanıtım ve etkileşimi iki katına çıkardık, stratejimizi değiştirdik”
İlk çeyrek turizm datalarını açıkladık ve yüzde 4,2’lik bir büyüme yakaladık. Şayet savaş 28 Şubat’ta başlamamış olsaydı, bu sayı çok daha yüksek düzeylere ulaşabilirdi. Ülkemiz, aksilikleri mart ayı prestijiyle hissetmeye başladı. İkinci çeyrek ise savaşın tesirlerinin daha ağır hissedileceği bir periyot olacak. Buna karşın savaşın başladığı birinci andan itibaren Türkiye, tüm gaye destinasyonlarında tanıtım yoğunluğunu ve etkileşimini iki katına çıkardı. Olumsuz etkilenen ya da büyüme potansiyeli görülen her pazarda çok ağır tanıtım faaliyetleri yürütüyoruz. Ülke bazında farklı usuller kullanıyoruz; strateji değişikliğine gidiyoruz, zira her pazarın öncelikli tercih sebepleri farklılık gösteriyor. Bu nedenle farklı eserlerle ve farklı iş birlikleriyle çalışmalarımızı sürdürüyoruz.
Haftalık bazda yol haritaları belirleniyor
Öncelikli maksadımız, ikinci çeyrekte bu süreçten en az biçimde etkilenmek ve yakın bir tarihte son ve kalıcı bir barış sağlanırsa süratli bir toparlanma ve çıkış yakalayabilmek. Bu doğrultuda gerekli tüm çalışmaları kesimimizle birlikte sistemli toplantılar yaparak gerçekleştiriyoruz. Memleketler arası tıp operatörleri ve havayollarıyla da çok ağır görüşmeler yürütüyoruz. Süreci hafta hafta takip ediyoruz.
Başlangıçta dünya genelinde bir olumsuzluk ve tasa oluştu. Lakin sonrasında aşağı istikametli eğilim yerini tekrar üst istikametli bir harekete bırakmaya başladı. Günlük rezervasyonların tekrar savaş öncesi düzeylere yaklaşacağını öngörüyoruz. Şu anda haftalık bazda yol haritaları belirleyerek bölümle birlikte çalışmalarımızı sürdürüyoruz.
“Halk plajı sayımızı, 2026 prestijiyle 23’e çıkarıyoruz”
Halk plajı projelerimizi biliyorsunuz. Fiyatsız halk plajı uygulamasını bilhassa turizm hareketinin ağır olduğu bölgelerde hayata geçiriyoruz. Bodrum, Marmaris, Antalya, Belek, Kemer ve Side üzere yüksek turist trafiğinin yaşandığı noktaları tercih ediyoruz. Bilhassa mavi bayraklı, en çok talep gören ve erişimi güçlü alanları seçiyoruz.
Bu plajları beş yıldız otel konforunda tasarladık. Hem fiyatsız giriş imkanı sunuyoruz hem de üst seviye bir hizmet standardı sağlıyoruz. Halk plajlarımız ağır bir talep görüyor. Bu doğrultuda her yıl sayısını artırarak daha fazla noktada vatandaşlarımızın ve ziyaretçilerimizin kullanımına sunmaya devam ediyoruz.
2026 yılı prestijiyle fiyatsız girişli halk plajı projelerimizi daha da genişletiyoruz. Bu kapsamda Bitlis Adilcevaz, Sinop İnceburun ve Samsun Yakakent’te yeni halk plajlarımızın çalışmaları devam ediyor. Türkiye genelinde 20 noktada hizmet veren halk plajı sayımızı, 2026 prestijiyle 23’e çıkarıyoruz.
Formula 1 organizasyonu
Formula 1 tertibi için Türkiye Turizm Geliştirme ve Geliştirme Ajansı bünyesinde özel bir takım kurduk. Bu süreçte Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yanı sıra Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Türkiye Otomobil Sporları Federasyonu’yla birlikte güçlü bir uyum içinde çalışıyoruz. Cumhurbaşkanımızın ısrarlı takibiyle tekrar ülkemize kazandırılan çok kıymetli bir tertipten kelam ediyoruz. Bu defa süreci sırf yarış haftasıyla sonlu görmüyoruz. Ziyaretçilerin Türkiye’de daha uzun mühlet kalmasını sağlayacak paketler üzerinde çalışıyoruz. Örneğin, ziyaretçilerin yarıştan bir hafta evvel gelerek Ege yahut Akdeniz’de tatil yapmaları, akabinde Formula 1 tertibine katılmaları ya da yarış sonrasında tatillerini uzatarak farklı destinasyonlarda vakit geçirmeleri hedefliyoruz.
Bu süreci kültürel ve sanatsal etkinliklerle de destekleyeceğiz. Tanıtım takımlarıyla sistemli toplantılar gerçekleştiriyor, tertibi çok istikametli bir turizm ve aktiflik stratejisiyle planlıyoruz. Formula 1’in 2027 Ekim ayında gerçekleştirilmesi öngörülüyor olabilir lakin bizim için süreç fiilen şimdiden başlamış durumda.
Pek çok işletme “Bir günde yedi günlük iş yaptık” diyor
Türkiye Kültür Yolu Festivali’nde yedi bölgeye eşit biçimde yayılacak bir yapı hedefliyoruz. Böylelikle Türkiye nüfusunun yaklaşık yüzde 65-70’ine direkt ulaşmayı hedefliyoruz. Temel maksadımız, mümkün olan en geniş kitleye ulaşmak ve vatandaşlarımızın kültür ve sanatla faal biçimde buluşmasını sağlamak. Böylelikle hem kültür sanat hayatını destekliyor hem de sanatkarlarımıza katkı sunmuş oluyoruz. Aslında Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın temel sorumluluk alanlarından biri de bu.
Festivalin ekonomik manada da çok değerli bir karşılığı var. Esnafımızdan çok olumlu geri dönüşler alıyoruz. Pek çok işletme “Bir günde yedi günlük iş yaptık” diyor. Bu nedenle şenliğin akabinde birinci sordukları soru ekseriyetle “Seneye ne vakit geleceksiniz?” oluyor. Şenliklerin her yıl tıpkı tarihte düzenlenmesiyle kent iktisadında önemli bir hareketlilik oluşuyor. Hatta şenlik mühletince birçok işletme neredeyse iki aylık ciro elde ettiklerini söz ediyor.
“Kültür varlıklarının yaklaşık üçte ikisi son 25 yılda geri getirildi”
Her şeyden evvel, kültür varlıklarının ilişkin oldukları yerde sergilenmesi gerektiğine inanıyoruz ve artık dünyanın da bunu kabul etmesi gerekiyor. Türkiye’de bu mevzuda yasal düzenleme 1903 yılında yapıldı. Münasebetiyle 1903 öncesinde yurt dışına çıkarılan yapıtlarla, 1903 sonrasında kaçırılan eserler ortasında türel açıdan farklı durumlar bulunuyor. Misyona geldikten sonra bilhassa Kaçakçılıkla Uğraş Ünitesini Daire Başkanlığı düzeyine çıkardık. Bu sayede hem takım sayısını hem de takımların yetki ve uzmanlık kapasitesini yaklaşık üç kat artırmış oluyorsunuz. Diplomatik ve hukuksal süreçler bu halde daha güçlü ilerliyor.
İkinci olarak ise kaynak ülkeler, alıcı pozisyonundaki ülkeler ve geçiş güzergahındaki ülkelerle ikili protokoller imzaladık. Bunun da çok kıymetli bir tesiri oldu. Örneğin Amerika Birleşik Devletleri’nde bir eser için yürütülen dava süreçleri olağanda 5-10 yıl sürebiliyor ve milyonlarca dolarlık maliyetler ortaya çıkabiliyor. Lakin protokol bulunan ülkelerde bu süreçler birkaç aya kadar düşebiliyor ve türel maliyetler önemli formda azalıyor.
Bir öteki kıymetli bahis da caydırıcılık. Bugün artık dünyada şu çok güzel biliniyor: Anadolu kökenli bir kültür varlığı müsaadesiz halde yurt dışına çıkarılmışsa, Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı bunu mutlaka takip ediyor. Gelişmiş takip sistemlerimiz sayesinde eser gün yüzüne çıktığı anda tespit ediliyor ve güçlü bir hukuk uğraşı başlatılıyor. Sonunda da ne değerine olursa olsun o eser geri alınıyor.
Bunun yanında Kaçakçılıkla Gayret Daire Başkanlığı alanda da çok ağır çalışıyor. Gruplar vilayet il, köy köy dolaşıyor; kahvehanelerde vatandaşlarla buluşuyor. Esasen en büyük takviye de vatandaşlarımızdan gelen ihbarlar sayesinde sağlanıyor. Akabinde güvenlik güçlerimiz, İçişleri Bakanlığımız ve Adalet Bakanlığımız süratli biçimde devreye girerek gerekli müdahaleleri yapıyor. Cumhuriyet tarihi boyunca Türkiye’ye iadesi sağlanan kültür varlıklarının yaklaşık üçte ikisi son 25 yılda geri getirildi. Bu yapıtların yarısına yakını ise son sekiz yıllık devirde Türkiye’ye kazandırıldı.
“Bu süreçlerde birebir alakalar çok önemli”
Türkiye çok büyük bir kültürel hazineye sahip. Bilhassa Göbeklitepe artık dünya çapında rakipsiz bir pozisyonda. Bu kapsamda geçtiğimiz yıl birinci kere Kolezyum’da yer aldık ve çok büyük ilgi gördük. Yıllık yaklaşık altı milyon ziyaretçi alan Kolezyum’un en itibarlı alanlarından biri bize tahsis edildi. İtalya’dan gelen kültür turistlerinin Türkiye’ye ilgisini artırmayı amaçladık. Birebir vakitte Kolezyum, dünyanın dört bir yanından kültür turizmi ziyaretçisi çeken çok değerli bir merkez. Bu sayede sadece İtalyan ziyaretçilere değil, dünyanın her yerinden gelen turistlere de Göbeklitepe’yi ve Türkiye’nin kültürel mirasını tanıtma fırsatı yakaladık. Her iki maksadımıza de ulaştık ve ortaya çıkan ilgiden son derece mutlu kaldık.
Daha sonra İtalya Kültür Bakanı ile yaptığımız görüşmelerde bu iş birliğini sürdürmek istediğimizi tabir ettik. Karşı tarafta da büyük bir ilgi oluştu. Biz de bu kapsamda Troya Sergisi’ni Roma’ya götürme teklifinde bulunduk. Bunun nedeni de Roma’nın kuruluş öyküsünün Troya’ya dayanması. Haziran ayının 11’inde Roma Kolezyum’da Troya Sergisi’nin açılışını gerçekleştireceğiz.
Öte yandan Berlin’de de Göbeklitepe Standı devam ediyor. Biz bu tıp çalışmaları bilhassa milletlerarası kaynak destinasyonlarda ve ağır ziyaretçi alan kıymetli merkezlerde sürdürmeye devam edeceğiz.
Bu süreçlerde birebir alakalar çok değerli. İlgili bakanlıklarla, genel müdürlüklerle ve kurumlarla güçlü ilgiler kurmadan bu usul itibarlı alanları kullanmanız mümkün olmuyor. Hatta çok yüksek bütçeler teklif edilmesine karşın kimi ülkelere bu alanların verilmediği durumlar oldu. Burada sıkıntı sadece maddi imkan değil; hakikat ilgiyi kurabilmek, karşı tarafı ikna edebilmek ve iki tarafın da kazanacağı bir kültürel iş birliği modeli oluşturabilmek.
“Mini diziler milyarlarca görüntülenme ve tıklanma sayısına ulaştı”
Türk dizilerinin gaye ülkelerde çok güçlü bir tesiri olduğunu biliyoruz. Bu nedenle küçük dizi stratejisine geçtik. Açıkçası bu projeler beklentilerimizin de üzerinde bir muvaffakiyet elde etti. Maksat ülkelerde toplumsal medya platformları üzerinden yayınladığımız bu içerikler milyarlarca görüntülenme ve tıklanma sayısına ulaştı. Bu içeriklerle Türkiye’nin turizm destinasyonlarını, kültürel mirasını ve arkeolojik bedellerini tanıtıyoruz. Elde edilen başarıyı görünce süreci bir adım daha ileri taşımaya karar verdik. Bu noktada yapımcılarla da kıymetli görüşmeler gerçekleştirdik. Esasen onların da bu çeşit takviyelere gereksinimi vardı.
Bu kapsamda yeni bir takviye modeli oluşturduk. Artık senaryosunda Türkiye’nin tanıtımına, kültürel kıymetlerine ve öncelikli destinasyonlarına yer veren dizi ve sinema projelerine Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı ile Bakanlık olarak takviye sağlayacağız.
Burada birkaç kriter öne çıkıyor. Öncelikle senaryoda Türkiye’nin nasıl ve hangi ögelerle yer aldığı değerli olacak. İkinci olarak ise üretimin gaye destinasyonlarımızda elde ettiği izlenme oranları ve tesiri dikkate alınacak. Bu kriterlere nazaran oluşturulan bir hesaplama modeliyle her kısım için takviye verilecek. İnşallah 2026 yılı prestijiyle birinci takviyeleri hayata geçirmeye başlayacağız.
“Eğer memleketler arası ölçekte ses getirecek bir aktiflik düzenliyorsanız, biz size güçlü dayanak veririz”
Türkiye artık sadece kültür sanat etkinliklerinin değil; memleketler arası tertiplerin, kongrelerin ve büyük spor etkinliklerinin de kıymetli merkezlerinden biri olma yolunda ilerliyor. Böylelikle her şartta dünya aktiflik takviminde yer alan bir ülke pozisyonuna geliyorsunuz. Bu yıl da çok değerli organizasyonlarımız var. 30 Mayıs’ta gerçekleştirilecek Kanye West konserinde 100 binin üzerinde ziyaretçiye ulaşmayı hedefliyoruz. Andrea Bocelli konseri üzere memleketler arası ölçekte öbür kıymetli etkinlikler de var. Futbolseverler için de 20 Mayıs’ta UEFA Avrupa Ligi Finali büyük bir heyecan yaratıyor. Şu anda final müsabakasının biletleri büsbütün tükenmiş durumda. Türkiye’nin çok ağır ziyaretçi ağırlayacağı kıymetli bir haftaya giriyoruz. Bu aktifliklerin tamamının bizim tertibimiz olması gerekmiyor. Bizim yaklaşımımız, tüm organizatörlerle güçlü bir iş birliği içinde hareket etmek. Şayet memleketler arası ölçekte ses getirecek bir aktiflik düzenliyorsanız, biz size güçlü takviye veririz. Örneğin şu anda UEFA Avrupa Ligi Finali için yurt dışında çok ağır bir tanıtım çalışması yürütüyoruz. Birebir formda, 2026 yılının kasım ayında düzenlenecek COP31 sürecinde de bilhassa ağustos ayından itibaren çok kapsamlı bir milletlerarası tanıtım kampanyası yürüteceğiz.
Zaten Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı’nın temel vazifelerinden biri de bu. Türkiye’yi milletlerarası aktifliklerin merkezi haline getirmek için çalışıyoruz. Bu kapsamda yeni dijital platformlar da oluşturuyoruz. “Türkiye Events” ve “İstanbul Events” ismiyle iki yeni yapı kuruluyor. Böylelikle GoTürkiye’nin yanında, memleketler arası aktifliklerin dünyada daha görünür biçimde takip edileceği yeni tanıtım ve bağlantı kanalları oluşturmuş olacağız.
Bakan Ersoy’a, Eskişehir Valisi Erdinç Yılmaz, eski Güç ve Doğal Kaynaklar Bakanı ve AK Parti Eskişehir Milletvekili Fatih Dönmez, eski Aile ve Toplumsal Siyasetler Bakanı ve AK Parti Eskişehir Milletvekili Ayşen Gürcan, AK Parti Eskişehir Milletvekili İdris Nebi Hatipoğlu, AK Parti Eskişehir Vilayet Lideri Gürhan Albayrak, AK Parti MKYK Üyesi Mürsel Çavdar eşlik etti.