Türkiye, 2019-2025 periyodunda milletlerarası ziyaretçi sayısını yüzde 21 artırarak bu alanda öne çıkan ülkeler arasında 4. sırada yer aldı.
Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü’nün (OECD) yayımladığı “Turizm Eğilimleri ve Politikaları 2026” raporuna nazaran, OECD ülkelerine gelen memleketler arası turist sayısı 2025 yılında bir evvelki yıla kıyasla varsayımı yüzde 3,4 artış göstererek 847 milyona ulaştı. Böylelikle 2024’te kaydedilen yüzde 8,1’lik güçlü büyümenin akabinde yükseliş eğilimi devam etti.
Raporda, Orta Doğu’da yaşanan çatışmalar, artan jeopolitik tansiyonlar, değişen seyahat alışkanlıkları ve aşırı hava olaylarının global turizm görünümünü etkilemeyi sürdürdüğü belirtildi. Bilhassa Orta Doğu kaynaklı gelişmelerin seyahat akışını yavaşlattığı, maliyetleri yükselttiği ve yolcuların inancını olumsuz etkilediği söz edildi. Hava yolu ulaşımına bağımlı destinasyonların ise bu süreçten daha fazla etkilendiği kaydedildi.
Güvenlik dertleri, fiyat artışları ve mümkün iptal tasalarının turistlerin tercihlerini değiştirdiğine dikkat çekilen raporda, daha tanıdık ve uygun maliyetli destinasyonlara yönelim, kısa müddetli tatiller ve ekonomik seçeneklerin ön plana çıkmasının beklendiği aktarıldı. Hava yolu şirketleri, cins operatörleri ve turizm işletmelerinin de 2027 ve sonrasına yönelik planlamalarını bu doğrultuda yine şekillendirdiği belirtildi.
Türkiye birinci 4 ülke arasında
OECD bilgilerine nazaran, 2019-2025 periyodunda memleketler arası turist sayısını en fazla artıran ülke yüzde 34 ile Japonya oldu. Japonya’yı yüzde 28 ile Norveç, yüzde 22 ile Danimarka takip etti.
Türkiye ise yüzde 21’lik artışla listenin 4. sırasında yer alırken, Kovid-19 salgını öncesine kıyasla turist sayısını en fazla yükselten ülkeler arasında gösterildi.
Ayrıca OECD’nin üye ülkeler arasında gerçekleştirdiği ankete nazaran, ülkelerin yaklaşık üçte biri 2026 sonunda turizm performansının 2025 düzeyini aşarak yeni rekorlara ulaşacağını öngörüyor. Bununla birlikte jeopolitik gelişmeler, ekonomik belirsizlikler ve iklim kaynaklı risklerin kesim üzerindeki baskısını sürdürdüğü söz ediliyor.
Bağlıkaya: Türkiye güçlü bir turizm ekosistemine sahip
Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) Başkanı Firuz Bağlıkaya, AA’ya yaptığı değerlendirmede turizmin, bölgesel ve global gelişmelerden en süratli etkilenen dallardan biri olduğunu belirtti.
Jeopolitik tansiyonlar, salgınlar, doğal afetler, ekonomik dalgalanmalar ve iklim risklerinin milletlerarası seyahat hareketlerini kısa müddette değiştirebildiğini söz eden Bağlıkaya, şöyle konuştu:
“Bu sebeple turizmde muvaffakiyet sırf büyüme sayılarıyla değil, kesimin krizlere karşı ne kadar hazırlıklı ve sağlam olduğuyla da ölçülüyor. OECD’nin dikkati çektiği dayanıklılık ve ziyaretçi idaresi yaklaşımını da bu çerçevede pahalandırmak gerekiyor. Türkiye, hepsi birbirinden farklı pek çok global ve bölgesel krizi yönetmeyi başarmış güçlü bir turizm ekosistemine sahip. Bu muvaffakiyetin arkasındaki en değerli ögesi ise alanda direkt faaliyet gösteren seyahat acentelerimizin ve kesim paydaşlarımızın yıllar içinde edindiği kriz idaresi tecrübesi oluşturuyor.”
Bağlıkaya, seyahat acentelerinin pazar çeşitliliğinin artırılması, alternatif destinasyonların geliştirilmesi, yeni turizm eserlerinin oluşturulması ve değişen turist taleplerine süratli ahenk sağlanması üzere birçok alanda dalın en dinamik aktörleri arasında bulunduğunu söyledi.
TÜRSAB olarak turizm siyasetlerinin oluşturulmasında bu bilgi birikiminin kıymetlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Bağlıkaya, şunları kaydetti:
“Çünkü bölümün içinde yer alan, pazarı yakından takip eden ve turist davranışlarını direkt gözlemleyen seyahat acentelerinin bilgi ve deneyimleri, daha sağlam, daha rekabetçi ve daha sürdürülebilir bir turizm yapısının inşasında kıymetli bir rehber niteliği taşıyor.”
Hedef sürdürülebilir ve yüksek katma değerli turizm
Bağlıkaya, Turizm Yüzyılı vizyonu kapsamında maksatlarının krizlere karşı hazırlıklı, değişen şartlara süratle ahenk sağlayan, yüksek katma paha üreten ve sürdürülebilir büyümeyi temel alan bir turizm modelini güçlendirmek olduğunu belirtti.
Turizm muvaffakiyetinin sadece ziyaretçi sayısıyla ölçülemeyeceğini söz eden Bağlıkaya, kişi başına harcama, ortalama konaklama mühleti, turizm gelirlerinin sürdürülebilirliği ve iktisada sağlanan katma kıymetin de büyük kıymet taşıdığını söyledi.
“Nitekim son yıllarda Barselona ve Venedik üzere destinasyonlarda aşırı turizmin yarattığı baskılar sebebiyle mahallî halkın turizm hareketlerini protesto etmesi, sırf ziyaretçi sayısına odaklanan anlayışın sürdürülebilir olmadığını açıkça ortaya koyuyor. Fakat elbette Türkiye’yi bugün dünyada kıymetli turizm ülkelerinden biri haline getiren kitle turizmi alanındaki muvaffakiyetleri da bir yana bırakamayız. Bu başarıyı koruyarak artık turizmde yeni bir kademeye geçmemiz gerekiyor. Bunun yolu ise turizmi hem ülke geneline hem de yılın 12 ayına yaymaktan geçiyor.”
Bağlıkaya, yeni destinasyonların turizme kazandırılması, alternatif turizm eserlerinin geliştirilmesi ve bölgesel kalkınmanın desteklenmesine yönelik çalışmalar yürüttüklerini belirterek, Türkiye’nin turizm çeşitliliğini daha yüksek gelir sağlayan bir yapıya dönüştürmeyi hedeflediklerini söyledi.
Kültür, gastronomi, sıhhat, kongre, fuar, spor, inanç, kruvaziyer, golf, tabiat ve kırsal turizm üzere alanların geliştirilmesiyle hem dönemin 12 aya yayılacağını hem de kişi başına harcamanın artacağını söz eden Bağlıkaya, şöyle devam etti:
“Turizm Yüzyılı projemizin en değerli desteğini seyahat acenteleri oluşturuyor. Zira seyahat acenteleri, Türkiye’nin tarihi, kültürel ve doğal zenginliklerini sadece tanıtan yapılar değil, bunları milletlerarası pazarlarda turizm eserlerine dönüştürüyorlar.”
Bağlıkaya, bu kıymetleri yanlışsız turist profiliyle buluşturan temel aktörlerin seyahat acenteleri olduğunu belirterek, çevrim içi rezervasyon platformlarının sırf satış odaklı hizmet sunduğunu, seyahat acentelerinin ise ülke turizmine daha kapsamlı katkı sağladığını lisana getirdi.
“Turisti yalnızca Türkiye’ye getirmekle kalmayan seyahat acenteleri, ziyaretçinin daha uzun mühlet konaklamasını, daha fazla tecrübe yaşamasını ve ülke iktisadına daha yüksek katma kıymet sağlamasını mümkün kılıyor.”
100 milyar dolar hedefi
Türkiye’nin 100 milyar dolarlık turizm geliri maksadına ulaşabilmesi için artık nicelik yerine niteliğe odaklanan bir büyüme modelinin benimsenmesi gerektiğini belirten Bağlıkaya, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bir taraftan turizmde güçlü olduğumuz alanları korurken, öbür taraftan yeni eser ve hizmetlerle bölümümüzü daha yüksek katma kıymet üreten bir yapıya dönüştürmeliyiz. Bu dönüşümün en kıymetli ögelerinden birini nitelikli insan kaynağının korunması oluşturuyor. Turizmde rekabet avantajımızın temeli olan yüksek hizmet kalitesini sürdürebilmek için dalın yetişmiş çalışanlarını bünyesinde tutmasını sağlayacak düzenekleri güçlendirmeliyiz. Bu kapsamda SGK prim takviyesi ve pazarlama takviyeleri üzere uygulamaların seyahat acentelerini de kapsayacak halde genişletilmesi büyük ehemmiyet taşıyor.”
Turizm siyasetlerinin kamu ve özel bölümün ortak aklıyla şekillendirilmesi gerektiğini lisana getiren Bağlıkaya, dalın tüm paydaşlarının, bilhassa de pazarı yakından tanıyan seyahat acentelerinin bilgi ve tecrübesinden daha fazla yararlanılması gerektiğini söyledi.
“Sürdürülebilir büyüme, alandaki muhtaçlıkları gerçek tahlil eden ve değişen turist beklentilerine süratle ahenk sağlayabilen bir idare anlayışıyla mümkündür.”
Kruvaziyer turizmine dikkat çekti
Kruvaziyer turizminin kişi başına harcamanın en yüksek olduğu turizm cinslerinden biri olduğunu belirten Bağlıkaya, ana liman olarak kullanılan destinasyonlarda yolcuların gemiye binmeden evvel yahut indikten sonra konakladığını tabir etti.
Bu ziyaretçilerin yeme-içme, alışveriş, ulaşım ve farklı turistik faaliyetlere daha fazla harcama yaptığını belirten Bağlıkaya, şunları söyledi:
“Dolayısıyla kruvaziyer turizmi yalnızca limanlara değil, lokal esnaftan restoranlara, rehberlerden ulaşım dalına, perakendeden kent ekonomilerine kadar geniş bir ekosisteme yüksek katma paha sağlıyor.”
İstanbul Havalimanı’nın dünyanın en fazla milletlerarası noktaya direkt uçuş sunan havalimanlarından biri olduğuna dikkat çeken Bağlıkaya, bu altyapının kruvaziyer limanlarıyla daha güçlü biçimde entegre edilmesi halinde Türkiye’nin ana liman kapasitesinin değerli ölçüde artırılabileceğini söyledi.
“Bu güçlü hava ulaşımı altyapısını kruvaziyer limanlarımızla daha faal entegre edebilirsek, ülkemizin ana liman kapasitesini değerli ölçüde artırabiliriz.”