Binlerce yıllık geçmişi boyunca birçok medeniyete mesken sahipliği yapan Van, tarih boyunca oluşan birikiminin yansıdığı güçlü gastronomisiyle kültürüyle de öne çıkıyor. Van Gölü havzası, yüksek yaylalar, güçlü bitki örtüsü ve lokal üretim pratikleriyle şekillenen Van mutfağı; otlu peynir, bal, kaymak, murtuğa, kavut, keledoş, kurut aşı, inci kefali ve yöresel et yemekleriyle ziyaretçilere özgün bir gastronomi tecrübesi sunuyor. Şenlik kapsamında ziyaretçilere sunulan 27 Lezzet Noktası seçkisi ise kentin mutfak pahalarını sürdürülebilir biçimde tanıtmayı ve mahallî işletmelerin görünürlüğünü yıl boyunca artırmayı amaçlıyor.
“Evlerde yaşatılan klâsik yemekler restoran menülerine taşınıyor”
Festivalin mesken sahibi olan televizyon programcısı ve akademisyen Asuman Kerkez, Van mutfağının sadece yemeklerden ibaret olmadığını, binlerce yıllık üretim kültürünün günümüze uzanan güçlü bir mirasını taşıdığını söyledi.
Urartu medeniyetinin bölgenin tarım ve üretim anlayışına kıymetli katkılar sunduğunu belirten Kerkez, güçlü tahıl çeşitliliği, kişniş ve tarhun üzere aromatik otlar, Norduz kuzusu ve süt eserlerinin Van’ın mutfak kimliğini şekillendiren temel bedeller arasında yer aldığını tabir etti. Van denildiğinde birinci olarak kahvaltının akla geldiğini fakat kentin mutfağının çok daha fazla lezzet sunduğunu vurgulayan Kerkez, ziyaretçilere otlu peynir, cacık, keledoş, pekmezli kavut ve Erciş üzümünü tatmadan kentten ayrılmamalarını tavsiye etti.
Lezzet Noktası projesinin meskenlerde yaşatılan klâsik yemeklerin restoran menülerine taşınarak daha geniş kitlelerle buluşmasına katkı sağladığını belirten Kerkez, projenin işletmeleri geliştirdiğini ve Van’ın gastronomi kıymetinin Türkiye’nin farklı noktalarından gelen ziyaretçilere ulaşmasını kolaylaştırdığını lisana getirdi.
Lezzet noktaları projesi ile ziyaretçiler doğal eserlerle buluşuyor
Lezzet Noktası seçkisinde yer alan Balcı Behçet, 1964 yılından bu yana Van’ın kahvaltı kültürünü yaşatan işletmeler arasında bulunuyor. İşletme sahibi Behçet Öndül, Van kahvaltısının vazgeçilmez eserlerinden biri olan balı Hakkari, Bitlis, Şirvan ve etraftaki köylerden özel olarak temin ettiklerini söyledi. Karakovan, sepet balı ve süzme bal çeşitlerini ziyaretçilerine sunduklarını belirten Öndül, şenliğin Van’a ve etraf illere kıymetli bir hareketlilik kazandırdığını, kent dışından gelen ziyaretçilerin bölgenin doğal eserlerini yakından tanıma fırsatı bulduğunu söz etti.
51 yıldır özel lezzetler sunan işletme lezzet noktası seçkisinde yerini aldı
Doğu Kebap da 51 yıllık gastronomi birikimiyle Lezzet Noktası seçkisinde yer alan bir öbür işletme olarak öne çıkıyor. İşletme sahibi ve kebap ustası Cevdet Diler, Van kahvaltısının yanı sıra inci kefali ve yöresel kebabın kentte denenmesi gereken lezzetleri arasında bulunduğunu belirtti. Van’ın güçlü bitki örtüsüne sahip yaylalarında beslenen hayvanlardan elde edilen etlerin kebaba kendine mahsus bir tat kazandırdığını söyleyen Diler, bölgenin doğal eserleri ve hayvancılık kültürünün Van mutfağının zenginliğinde değerli bir rol oynadığını tabir etti.
Kullanılan eserler mahallî üreticilerden temin ediliyor
Şehr-i Van Sofrası’nın kurucusu ve işletmecisi Hamza Kurt, Van’a gelen ziyaretçilere Van kahvaltısı, coğrafik işaretli keledoş ve Norduz kuzusundan hazırlanan kuzu sırtını tatmalarını tavsiye etti. Bölgenin endemik otları, Norduz kuzusu, otlu peyniri, murtuğası, kavutu, reçelleri ve ceviziyle özgün bir mutfak kültürüne sahip olduğunu belirten Kurt, işletmede kullanılan eserleri Van’ın ilçelerinden ve mahallî üreticilerden temin ettiklerini söyledi. Kurt, eserleri direkt çiftçiden sofraya taşıdıklarını belirterek, Lezzet Noktası projesinin Van’ın yöresel yemeklerinin tanıtılmasına, işletmelerin tercih edilmesine ve kent iktisadının desteklenmesine katkı sunduğunu lisana getirdi.
27 lezzet noktası Van’ın yöresel lezzetlerini daha geniş kitlelere ulaştıracak
Van Kültür Yolu Festivali kapsamında oluşturulan 27 Lezzet Noktası, kentin esaslı mutfak kültürünü ziyaretçilerle bir araya getirirken, uzun yıllardır üretim geleneğini sürdüren aile işletmelerini ve lokal üreticileri de görünür kılıyor. Şenlik boyunca yoğun ilgi gören gastronomi rotası, Van’ın gastronomi kimliğinin daha geniş kitlelere ulaşmasına, klâsik tanımların korunmasına ve kent iktisadının canlanmasına yıl boyunca katkı sağlayacak.
Türkiye Kültür Yolu Festivali’nin kentlerin mutfak kültürünü ve mahallî lezzetlerini öne çıkaran gastronomi seyahati ise 18-26 Temmuz tarihleri arasında düzenlenecek Konya Kültür Yolu Festivali ile devam edecek. Şenlik kapsamında oluşturulacak Lezzet Noktaları, Konya’nın esaslı mutfak mirasını ve yöresel lezzetlerini ziyaretçilerle buluşturacak.