Sevilay ÇOBAN
sevilay.coban@dunya.com
Bizim ana emelimiz Bayer ismine Türkiye iktisadına takviye sağlarken, sürdürülebilir iş modelleri yaratmak ve şirket içerisinde yaptığımız işlerin tesirini arttırmak. Zira biliyoruz ki bu bize bir vizyon kazandıracak” diye başladı kelama G4A Program Yöneticisi Melis Soylu, Bayer’in Tenity iş birliğiyle 2018’den bu yana Türkiye’deki girişimcilik ekosistemini desteklemek hedefiyle yürüttüğü G4A Teşebbüs Hızlandırma Programı, sıhhat ve tarım alanında 47 teşebbüse sağladığı hibe, eğitim, mentorluk ve iş birliği desteğiyle girişimcilik ekosistemine 10 milyon TL’ye yakın bir katkı sunar hale geldi. Soylu, programın ana hedefini anlatırken, programa katılan 2 teşebbüsçü de bu programın bir kesimi olduktan sonra çıktıkları yolun öyküsünü ve amaçlarını DÜNYA Gazetesi ile paylaştı. G4A Girişim Hızlandırma Programı; ilaç, tüketici sıhhati ve tarım eserleri iş kısımlarına yönelik sıhhat ve tarım teknolojilerine odaklanan, fikir kademesini geçmiş, sürdürülebilir ve ölçeklenebilir bir iş modeli bulunan, yalın bir esere yahut prototipe sahip ya da satış basamağında olan teşebbüsleri destekliyor. Bu yıl 300 teşebbüs ortasından programa seçilen Tarlis Teknoloji, MediTechLabs, Mantiscope, HiDoctor ve Welcome to Club olmak üzere beş güçlü teşebbüs; tarladan sofraya, hekimden hastaya dokunan yenilikçi tahlilleriyle öne çıkıyor.
“Gayretimiz uzun soluklu yol yürümek”
Globalde programın sadece sıhhat alanına odaklanmasına karşın Türkiye ayağında sıhhatin yanı sıra tarım alanındaki teşebbüslere de odaklandıklarını kaydeden Soylu, “Bayer olarak bizimle örtüşen girişimcileri programa seçmeye çaba ediyoruz ki birlikte uzun soluklu bir yol yürüyelim. Zira program tıpkı vakitte bizim iş geliştirme süreçlerimizi de değerli ölçüde etkiliyor. Bu sene 8. yılımızdı. 2018 yılından beri toplamda biz 1700 tane teşebbüsü değerlendirdik ve bunlardan 47’sinin yolculuğuna eşlik ettik. Girişimcilere, eğitim, mentorlük ve hibe dayanağı sağlıyoruz. Eğitim dayanağını hem Bayer’in çalışanları hem de Tenity’nin uzmanları veriyor. 8 yılda 200 saatten fazla eğitim, 800 saatten fazla da mentörlük desteği sunduk” dedi.
İki teşebbüse 1 milyon TL’lik hibe dayanağı
Soylu, bu sene seçilen iki teşebbüse 500’er bin TL olmak üzere toplam 1 milyon TL’lik hibe dayanağı verdiklerini ifade ederek, “Fikir aşamasını geçmiş, elinde prototipi, eseri olan ya da satış aşamasında olan teşebbüslere odaklanıyoruz. Fikir çok önemli lakin fikrin gerisinde grup de çok kıymetli. 100 günlük bir program bu. Birinci heyet toplantımızda 5 dakikada kendilerini anlatmalarını istiyoruz. 5 dakikalık o birinci toplantıda anlattıkları şeyle 100 günün sonunda kendilerini anlattıkları ortasında inanılmaz bir değişim oluyor” diye konuştu. Türkiye’de girişimci olmanın çok sabır ve özveri istediğine dikkat çeken Soylu, Bayer olarak bütün çalışanları ve tesisleriyle 100 günlük programı tamamlayan teşebbüslerin hangi konuda dayanağa muhtaçlıkları olursa kapılarının daima açık olduğunu vurguluyor. Soylu, programda yer alan 42 teşebbüsün 17 adedinin şirket değerlemesinin 172 milyon dolara ulaştığı bilgisini paylaşarak, şunları söyledi: “Mesela Kidalog, bizim 2022 yılında programa seçtiğimiz bir girişimdi. 2021 kuruluşlu bir girişim. Şu an onların elde ettikleri muvaffakiyet ve büyüme suratı bizi gururlandırıyor. Varmak istediğimiz nokta, onların bu gelişim süreçleri boyunca aslında bizim iş süreçlerine onları entegre etmek. Ana amacımız bu. Bu bize ne sağlayacak? Bu bize işlerimizde inovasyon manasında katkı sağlayacak, öteki bir bakış açısı kazandıracak. Hakikaten şirket kültürüne de bu değişimi veriyoruz.”
“Tarımda tohum teknolojileri çok önemli”
Soylu, bilhassa tarımda bütün tohum teknolojilerinin değerine dikkat çekerek, “İklim krizi konusu hayli kritik ve gündemin ana hususları ortasında yer alıyor. Sürdürülebilirlik bir başlık ancak sürdürülebilirlik çok genel bir başlık. Onun altında doldururken dijital tarım tahlilleri, akıllı tohum teknolojileri, akıllı makineler çok kıymetli. Sürdürülebilirliği hakikaten odaklanan girişimcileri önemsiyoruz, bizim seçtiğimiz teşebbüsçüler de bu alanlara odaklanan teşebbüsler oluyor” dedi.
Dermokozmetiği lüks olmaktan çıkaracak
G4A Teşebbüs Hızlandırma Programı’nın desteklediği bir başka teşebbüs ise Uğur Kızıl Yaprak’ın kurucu ortağı olduğu Welcome to Club. Yaprak, yaklaşık 10 yıl Japonya merkezli bir dermokozmetik şirketinde vazife aldıktan sonra etrafının kendisini danışman olarak konumlandırdığını söyledi. Bir müddet sonra verdiği teklifleri bilgi birikimiyle ve iş temaslarıyla bütünleştirerek daha profesyonel bir yapıya dönüştürmeye karar verdiğini anlatan Yaprak, işe giriş kıssasından bahsetti. Yaprak, yurt dışında üretilip Türkiye pazarına girene kadar aracıların fiyatlandırmaları nedeniyle son tüketiciye yüksek maliyetler yükleyen dermokozmetik eserlerini, lüks olmaktan çıkarıp demokratikleştirmeyi hedeflediklerini kaydetti.
“Cildin bir organ olduğunu unutuyoruz”
“Cildin bir organ olduğunu unutuyoruz” diyen Yaprak, “Cilt yapısı ve muhtaçlıkları, parmak izi şahsa özeldir. Etraftan duyduklarıyla deneme yanılma tekniği ile cildine çeşitli eserler uygulayan ve tahlil bulamayan birçok kişi var. Biz de hem eser hem de danışmanlığı bir ortaya getiren bir yapı oluşturmaya karar verdik. Kore, İsviçre, Fransa, Japonya, Polonya, Belçika ve Türkiye’den olmak üzere yaklaşık 9 markayı pazarlıyoruz. Cilt sıhhati konusunda bir otorite olabilmeyi hedefliyoruz. Bunu da sağlama evresinde eğitimlerle, verdiğimiz profesyonel konsültasyonlarla, artık yakın vakitte ekleyeceğimiz AI (yapay zekâ) dayanaklı cilt tahlili yapabilen ve onun üzerinden eser öneren altyapımızla birlikte bu maksatlara yanlışsız ilerliyoruz” tabirlerini kullandı. Şu anda Türkiye’nin 81 vilayetine ulaşan bir ağ kurduklarını kaydeden Yaprak, “Türkiye’de İstanbul’daki en düzgün uzmandan Urfa’daki cildinde sorun olan birisi online bir formda bağlanıp hem bilgi alıyor hem tahlillerle ilgili başındaki soru işaretlerini aydınlatıyor hem de cildine uygun olabilecek eserleri oradan seçebiliyor. Kullanıcıların yüzde 70’i bayan, yüzde 30’unu erkekler oluşturuyor” diye konuştu.
Erken tedavi ve teşhise hizmet ediyor
Mert Burkan Çötele, ODTÜ Elektrik-Elektronik mühendisliğinden mezun, doktorasını bilişim sistemlerinde yaptı. Uzun müddet savunma sanayi teknolojileri üzerine çalıştıktan sonra istifa ettiğini anlatan Çötele, “Bir teşebbüsçü olmak, bir şeyler geliştirip katma bedel yaratmak, bir paha önerisi yaratmak için istifa ederek Mantiscope’u kurdum. Mantiscope, kan hastalıkları üzerine çalışan, Sıhhat Bakanlığı’ndaki iş yükünü azaltan, tabiplerin vakitlerini daha verimli kullanmalarını sağlayan, uzun teşhis müddetlerini kısaltırken erken tedaviyi mümkün kılan bir girişim” dedi. Çötele, biyolojik tarayıcı (scanner) ile periferik kan yayma numunelerini dijitalleştirip bulut üzerinden tahlil sistemine aktararak, yapay zekâ yardımıyla kan kanseri, anemi, enfeksiyonlar ve trombosit hastalıkları üzere kanla ile ilgili rahatsızlıkların teşhis sürecini, bilhassa hematoloji uzmanlarının olmadığı sıhhat kuruluşlarında hızlandırmayı amaçladıklarını anlattı.
Zaman, güç ve maliyet tasarrufu sağlıyor
Bu hastalıkların teşhis basamağında sevk sisteminde değerli ölçüde bir israfın ortaya çıktığını kaydeden Çötele, “Antep’ten Ankara’ya sevk edilen bir hasta, yol, 2-3 gün konaklama ve yeme-içme sarfiyatları üzere masraflara katlanıyor. Tahminen bu süreçte hastalık ilerliyor ya da hiçbir sorunu yokken o gerilimle baş etmek durumunda kalıyor. Antep’de kolay bir test yapılsaydı, o test merkezdeki hematoloji uzmanına gönderilseydi, o da bunu değerlendirseydi tahminen o hastanın gelmesine hiç gerek olmayacaktı. Vakit maliyet ve süreç tasarrufu sağlayacaktınız” diye ekliyor. Çötelek, kendi bütçeleriyle bir tarayıcı geliştirdiklerini anlatarak, “Yapay zekâyı kullanarak hastanelerden bilgileri topladık. Hacettepe Üniversitesi ve Gazi Üniversitesi de çalışmaya dâhil oldu. Pazara girmeniz için aşikâr testleri geçme evresindeyiz. Şu an hibe ve yatırım olarak yaklaşık 400-450 bin dolar civarında sermayeye ulaştık. Teşebbüsün şu anda 3-3,5 milyon dolarlık bir değerlemeye ulaştığını düşünüyoruz ve yakın vakitte bir yatırım çeşidine gireceğiz. Maksatta evvel Türkiye pazarında varlık göstermek sonra da yurt dışına açılmak var” dedi.
