Beyin yorgunluğu, modern yaşamın en yaygın sorunlarından biri. Fiziksel yorgunluk dinlenince geçiyor ancak beyin yorgunluğu yaşam kalitemizi düşürüyor…
‘’Beyni tüketen şeyler çoğu zaman büyük travmalar değil, her gün tekrar eden küçük ihmallerdir’’ diyen Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Derya Uludüz zihinsel enerjiyi azaltan nedenleri şöyle sıraladı:
Boşuna ‘sinyal’ vermez
Gün içinde kendinizi yorgun, dağınık, tahammülsüz ya da zihinsel olarak sisli hissettiğinizde bunu çoğu zaman yoğunluğa bağlarsınız. Oysa beyin bu sinyalleri boşuna vermez.
Beyin, vücudun en çok enerji harcayan organlarından biridir ve her gün nasıl uyuduğunuzdan neye maruz kaldığınıza, kimlerle vakit geçirdiğinizden ne kadar hareket ettiğinize kadar her şeyden etkilenir. Bazen beynimizi güçlendirmek için daha fazla şey yapmak değil, onu tüketen şeyleri hayatımızdan azaltmak gerekir. Beyni tüketen şeyler çoğu zaman büyük travmalar değil, her gün tekrar eden küçük ihmallerdir. Az uyumak, hep düşünmek, hiç yürümemek, sürekli ekrana bakmak, sınır koyamamak, dağınıklığın içinde yaşamak ve kendini dinlemeyi unutmak zamanla zihinsel enerjiyi azaltır.
BUNLARI YAPIN
Her gün aynı saatte uyumaya çalışmak, kısa da olsa yürümek, yeterli su içmek, sofrayı sadeleştirmek ve zihni sürekli uyarana maruz bırakmamak zamanla büyük bir fark yaratır.
Ekranın bizi yönetmesine izin vermemek, gün içinde kısa ekransız aralar vermek, gece yatmadan önce telefonu bırakmak ve sabah ilk iş ekrana bakmamak bile beyin için önemli bir rahatlama alanı oluşturur. Beyin hareketi sever. Gün içinde 20-30 dakikalık tempolu bir yürüyüş bile zihinsel açıklık, duygu dengesi ve enerji üzerinde fark yaratabilir.
Bazen kafanızın açılması için daha fazla kahveye değil, kısa bir yürüyüşe ihtiyacınız vardır.
İŞTE NEDENLERİ
En büyük zararı kronik stres verir
Stres sürekli hale geldiğinde zihni alarmda tutar. İnsan rahatlayamaz, uykuya dalamaz, küçük şeylere daha kolay öfkelenir ve dikkatini toplamakta zorlanır. Kronik stres yalnızca ruh halini değil, vücudu da etkiler. Kas gerginliği, uyku bozukluğu, yorgunluk, odaklanma güçlüğü ve tahammülsüzlük bu tablonun parçaları olabilir.
Doğa, su ve nefes beyni sakinleştirir
Modern hayat beynimizi sürekli kapalı alanlara, yapay ışığa ve hızlı uyaranlara mahkum ediyor. Oysa beyin ritim ister. Gün ışığı, temiz hava, doğa sesi, yürüyüş, su içmek ve derin bir nefes almak sinir sistemine sakinleşme mesajı verir.
Aşırı düşünmek enerjiyi tüketir
Bazı insanlar beden olarak dinlenir ama zihin olarak hiç durmaz. Sürekli geçmişi analiz etmek, geleceği kontrol etmeye çalışmak, olasılıkları tekrar tekrar düşünmek beyni yorar.
Düşünmek faydalıdır ama aynı düşüncenin içinde dönüp durmak zihinsel enerji kaybına neden olur.
Beynin dinlenmeye ihtiyacı vardır. Bazen hiçbir şey yapmamak, beyne yeniden düzenlenme şansı verir. Çünkü zihnin de tıpkı beden gibi mola vermeye ihtiyacı vardır.
Hareketsizlik yavaşlatır
Hareket sadece kaslara iyi gelmez, beyne de iyi gelir. Yürüyüş kan dolaşımını destekler, beyne giden oksijenlenmeyi artırır, stres yükünü hafifletir ve ruh halini düzenlemeye yardımcı olur.
Sınır koyamamak yük oluşturur
Her şeye yetişmeye çalışmak, herkesi memnun etmeye uğraşmak, sürekli kendinden vermek beynin üzerinde görünmeyen bir yük oluşturur. İnsan bir süre sonra sadece yorulmaz; içten içe öfkelenir, tükenir ve kendini suçlu hissetmeye başlar. Sağlam sınırlar bencillik değildir. Bazen en iyi beyin bakımı, gereksiz yükleri bırakmaktır.
Beyni güçlendiren şeyler düzenli olmalı
Derin uyku, temiz beslenme, yeterli su, mineral dengesi, düzenli yürüyüş, güneş ışığı, doğa teması, yeni bir şey öğrenmek ve destekleyici ilişkiler beynin dayanıklılığını artıran basit ama güçlü adımlardır. Beyin karmaşadan yorulur, ritimle güçlenir.
Sürekli ekran ‘uyarı’ bombardımanıdır
Telefon, bilgisayar, televizyon, bildirimler, hızlı videolar, olumsuz haberler… Beyin gün içinde hiç olmadığı kadar çok uyarana maruz kalıyor. Bu kadar yoğun uyaran, dikkati parçalar. İnsan bir işe odaklanmakta zorlanır, sabırsızlaşır, derin düşünme kapasitesi azalır. Burada mesele ekranı tamamen hayatımızdan çıkarmak değildir.
Kalitesiz uyku beyindeki temizlik saatini bozar
Uyku yalnızca gözleri kapatıp dinlenmek değildir. Uyku sırasında beyin günün yükünü işler, hafızayı düzenler, öğrenilen bilgileri pekiştirir ve kendini onarmaya çalışır. Bu nedenle kalitesiz uyku ertesi gün sadece yorgunluk yapmaz; dikkati, hafızayı, duygu kontrolünü ve karar verme becerisini de etkiler.
