ALARA AKGÜN
Avrupa Birliği’nin çelik dalını korumak gayesiyle ithalat kotalarını azaltıp kota aşımı durumunda uygulanan gümrük vergilerini artırma kararı, Türk çelik dalını yakında ilgilendiriyor.
AB ülkeleri tarafından onaylanan yeni düzenleme kapsamında gümrüksüz çelik ithalat kotaları 2024 düzeylerine nazaran yaklaşık yüzde 47 azaltılırken, kota ölçüsünü aşan ithalata uygulanan gümrük vergisi de yüzde 25’ten yüzde 50’ye çıkarılacak.
Kota kararının akabinde Bloomberg HT’ye konuşan Çelik İhracatçıları Birliği Lideri Uğur Dalbeler, 1 Temmuz’da yürürlüğe girecek düzenlemenin ihracat üzerinde önemli baskı oluşturacağını belirterek, bölümün yılın ikinci yarısında yeni pazarlar bulamaması halinde olumsuz tesirlerin daha besbelli hissedileceğini söz etti.
Dalbeler, mevcut uygulamaya nazaran Türkiye’nin ihracatının yeni periyotta kıymetli ölçüde gerileyebileceğini belirterek, “1 Temmuz’dan itibaren uygulanacak 18,3 milyon tonluk kota çerçevesinde ihracatımızda düşüş yaşanabilir” dedi.
Yeni kota sistemiyle birlikte ihracatta 3-3,5 milyon tonluk kayıp oluşabileceğini söyleyen Dalbeler, bunun mali karşılığının yaklaşık 2,5-3 milyar dolar olacağını kaydetti. Geçen yıl yaklaşık 16,5 milyon ton ihracat gerçekleştiren kesimin, kota uygulaması halinde 16 milyon ton düzeylerine gerileyebileceğini söz etti.
“Türkiye’nin farklı kıymetlendirilmesi gerekiyor”
AB’nin kota dağılımına ait ayrıntıların şimdi netleşmediğini vurgulayan Dalbeler, bilhassa ülke bazındaki dağılımın kesim açısından kritik kıymet taşıdığını söyledi. Avrupa Birliği’nin, hür ticaret muahedesi bulunan ülkeler için farklı bir hesaplama metodu üzerinde çalıştığını aktarırken, Ticaret Bakanlığı’nın uzun müddettir bu hususta müzakereler yürüttüğünü belirtti.
Türkiye’nin geçmişte Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT) mutabakatına taraf olduğunu hatırlatan Dalbeler, kelam konusu muahedenin vakit aşımı ile daha sonra Hür Ticaret Mutabakatı’na dönüşmesine karşın kazanılmış hakların korunması gerektiğini düşündüklerini söyledi. Bu nedenle Türkiye’nin AB tarafından farklı bir statüde kıymetlendirilmesi gerektiğini lisana getirdi.
AB’nin yerli üreticisini müdafaaya yönelik adımlar attığını belirten Dalbeler, Türkiye’nin de benzeri müdafaa önlemlerini gündemine alması gerektiğini söz etti. Dalbeler, Avrupa’nın aldığı kota kararlarının benzerlerinin Türkiye tarafından da kıymetlendirilmesi gerektiğini söyledi.
“İlk beş aylık ihracat geçen yıla paralel”
Sektörün yılın birinci beş ayındaki performansına ait bilgi veren Dalbeler, yaklaşık 7-8 milyon ton ihracata karşılık 6,5-7 milyar dolar ortasında gelir elde edildiğini belirtti. Birinci beş aylık sonuçların geçen yılın birebir devrine paralel seyrettiğini kaydederek, global gelişmelerin de ihracatı desteklediğini tabir etti.
Rusya-Ukrayna savaşı sonrasında Çin kaynaklı sevkiyatların yavaşlamasının Türk çelik bölümüne olumlu yansıdığını söyleyen Dalbeler, bu durumun kimi pazarlarda Türk üreticilerin rekabet gücünü artırdığını lisana getirdi.
“İhracatta asıl düşüş tesiri Temmuz’dan sonra görülecek”
Nisan ve mayıs aylarında ihracat performansının geçen yılki düzeylere yakın gerçekleştiğini belirten Dalbeler, haziran ayında da kıymetli bir değişiklik beklemediğini söyledi. Lakin asıl tesirin temmuz ayından itibaren hissedileceğini vurgulayan Dalbeler, AB’deki alıcıların kota uygulaması öncesinde stok oluşturmak maksadıyla taleplerini artırdığını söz etti.
Dalbeler, bu nedenle Temmuz ve Ağustos aylarında Avrupa pazarındaki talepte yavaşlama görülebileceğini belirterek, yeni kota sisteminin tesirlerinin kelam konusu periyotta daha net ortaya çıkacağını söyledi.
Öte yandan Mayıs ayında yaşanan altı iş günlük tatilin ihracat üzerinde olumsuz tesir yaratmadığını belirten Dalbeler, çelik fabrikalarının üretime devam etmesi sayesinde sevkiyatlarda değerli bir aksama yaşanmadığını kaydetti.
