AKP eski yöneticisi Fatma Betül Sayan Kaya ile eşi İlyas Kaya’nın Özata Denizcilik hisselerine nisanda yaptığı yatırım ve beş ay sonra elde ettikleri yüksek kazançla ilgili karmaşa devam ediyor. İddialar önce 2.2 milyar liranın Hazine’ye iade edildiği yönündeydi; daha sonra bu iadenin gerçekleşmediği ileri sürüldü. Ne Kaya çifti ne de yetkili kurumlar konuyla ilgili net bir açıklama yapmadı.
Olayın kamuoyunda tartışılmaya devam etmesi üzerine Kaya, AKP’deki görevlerinden istifa etti. İddiaların aydınlatılması için resmi soruşturmaların hızlı ve şeffaf biçimde yürütülmesi gerektiği sıkça vurgulanıyor.
SPK ve MASAK değerlendirmeleri
Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) eski Başkan Yardımcısı Ramazan Başak, Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) incelemelerde geciktiğini belirtti. Başak’a göre SPK’nın Kaya hakkında hâlâ suç duyurusunda bulunmamış olması önem taşıyan bir eksiklik. Ayrıca Sermaye Piyasası Kanunu’nun 106 ve 107’nci maddelerinin, olası “bilgi suiistimali” iddiaları kapsamında gündeme gelebileceği ifade ediliyor.
Başak’ın değerlendirmesi şu noktalara dikkat çekiyor:
- İddialara göre 163 milyon liralık hisse yatırımı kısa sürede milyarlarca liraya ulaşmış.
- Kanuni düzenlemelere göre böyle bir durumda ilgili ödemenin iki katı gibi yaptırımlar gündeme gelebilir.
- SPK’nın ileride suç duyurusunda bulunma ihtimali veya konunun şimdiden soruşturma kapsamına alınmış olması mümkün.
Hisselerin seyri ve şüpheli zamanlama
Kaya çiftinin hisse hareketleri, iddialarda anahtar noktayı oluşturuyor. Anlatıma göre; nisanda 163 milyon liraya alınan hisselerin değeri bir ayda 250 milyon liraya, iki ayda 700 milyon liraya, üç ayda 1.3 milyar liraya, dört ayda 1.9 milyar liraya ve beş ayda 2.2 milyar liraya çıktı. Bu süreçte satışlar ancak beşinci ayda gerçekleşti. Eleştiriler, bu ani satış zamanlamasının ve sonrasında fonların çöküşünün araştırılması gerektiği yönünde.
Öne çıkan soru: Bu kazançların kaynağı, zamana yayılan değer artışının arkasındaki mekanizma ve satışların yapıldığı hesaplara ilişkin hareketler netleştirilmeli.
İzleme, banka hareketleri ve mağduriyet
Ramazan Başak, MASAK uzmanlarının banka ve hesap hareketlerini kısa sürede ortaya çıkarabileceğini söylüyor. SPK incelemesi ise elde edilen kazancın 2.2 milyarla sınırlı olup olmadığını hızla belirleyebilir. Başak ayrıca, olayın ekonomik etkilerine dikkat çekerek; zincirleme mağduriyetler, şirketlerin ödeme güçlüğü ve çalışan maaşlarının etkilenmesi gibi sonuçların olabileceğini vurguladı.
Başak’ın endişeleri özetle:
- Soruşturmanın ağır ilerlemesinin mağduriyetleri artırabileceği,
- Hızlı ve derinlemesine bir araştırmanın şart olduğu,
- Eğer iddia sahibi sıradan bir vatandaş ya da muhalif bir kişi olsaydı işlem biçiminin farklı olabileceği iddiası.
Sonuç olarak, kamuoyunun ve yetkili kurumların beklentisi; iddiaların kısa sürede açıklığa kavuşturulması, varsa yasal sorumlulukların belirlenmesi ve ekonomik etkilerin izlenmesidir.
