Çin’in dış ticaret fazlası, güçlü ihracat performansının etkisiyle 2026 yılının ilk 10 ayında 1,04 trilyon dolara yükseldi. Çin Gümrükler Genel İdaresinin 10 Kasım Salı günü açıkladığı veriler, ülkenin geçen yıl aynı dönemde kaydettiği 964,8 milyar dolarlık fazlayı geride bıraktığını ortaya koydu. Çin böylece 1 trilyon dolar eşiğini geçen yıla göre bir ay daha erken aşarken, Avrupa başta olmak üzere ticaret ortaklarıyla yaşadığı gerilimin artabileceğine ilişkin endişeler güçlendi.
Ekimde ihracat yüzde 35,2 arttı
Çin’in ekim ayındaki ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 35,2 yükseldi. İhracat artışı eylül ayında yüzde 36,3 olarak gerçekleşmişti. Ekim verisi, küresel ticaretteki belirsizliklere rağmen Çin’in dış pazarlardaki güçlü konumunu koruduğunu gösterdi.
İthalat tarafında ise daha hızlı bir yükseliş görüldü. Eylülde yüzde 31 artan ithalat, ekimde yıllık bazda yüzde 41,6 büyüdü. İthalattaki bu hızlanmada enerji maliyetleri ile yapay zekâ altyapısında kullanılan ürünlere yönelik talep etkili oldu.
Aylık ticaret fazlası daraldı
Yılın ilk 10 ayında dış ticaret fazlası rekor düzeye ulaşmasına karşın ekim ayının kendi içinde farklı bir görünüm ortaya çıktı. Eylülde 133,5 milyar dolar olan aylık dış ticaret fazlası, ekimde 105,3 milyar dolara geriledi.
Bu gelişmede ithalatın ihracattan daha hızlı artması belirleyici oldu. Ancak aylık fazladaki daralma, yıl genelindeki yükseliş eğilimini tersine çevirmedi. Çin, 2025 yılını yaklaşık 1,2 trilyon dolarlık rekor dış ticaret fazlasıyla tamamlamıştı. Bu yılın ilk 10 aylık performansı, söz konusu rekorun yeniden aşılabileceğine işaret ediyor.
Yapay zekâ yatırımları ihracatı destekliyor
Çin’in ihracatındaki güçlü artışta yarı iletkenler, elektronik bileşenler ve otomotiv ürünleri öne çıkıyor. Özellikle dünya genelinde yapay zekâ altyapısına yönelik yatırımların büyümesi, Çinli üreticilerin dış pazarlardaki satışlarını destekliyor.
Bununla birlikte Çin ekonomisinin iç talep tarafındaki zayıflığı devam ediyor. Gayrimenkul sektöründe uzun süredir yaşanan sorunlar ve tüketimdeki durgunluk, üreticilerin dış pazarlara daha fazla yönelmesine neden oluyor. İhracatın büyümede giderek daha önemli bir rol üstlenmesi ise Çin’i küresel talepte yaşanabilecek olası bir yavaşlamaya karşı daha hassas hale getiriyor.
Avrupa ile ticaret gerilimi büyüyebilir
Çin’in dış ticaret fazlasındaki yükseliş, özellikle Avrupa Birliği açısından rekabet tartışmalarını güçlendiriyor. Çin menşeli elektrikli otomobillere yönelik ilave gümrük vergileri uygulanırken, hibrit araç ithalatına ilişkin kısıtlamalar da ticaret gündeminde yer alıyor.
Çinli üreticilerin otomotiv, elektronik ve sanayi ürünlerinde ihracatını artırması, Avrupalı şirketlerin fiyat rekabetini zorlaştırabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Avrupa’nın yeni koruma önlemlerine yönelmesi durumunda Çin ile ticari ilişkilerdeki gerilim daha da artabilir.
Türkiye için fiyat rekabeti riski
Çin’in ihracatındaki büyüme, Avrupa pazarına yoğun biçimde satış yapan Türk üreticileri açısından da önem taşıyor. Özellikle otomotiv yan sanayisi, elektrikli ekipmanlar, makine ve çeşitli imalat sanayisi ürünlerinde Çinli şirketlerin güçlenen ihracat kapasitesi fiyat rekabetini artırabilir.
Bununla birlikte Avrupa Birliğinin Çin ürünlerine yönelik ticaret önlemlerini genişletmesi, bazı sektörlerde Türk ihracatçıları için yeni fırsatlar da doğurabilir. Bu nedenle Çin’in dış ticaretindeki rekor eğilimin Türkiye üzerindeki etkisi, yalnızca ihracatın büyüklüğüne değil, Avrupa’nın bundan sonra atacağı ticaret politikası adımlarına da bağlı olacak.
