Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), “Merkezi İdare Bütçesinden Araştırma Geliştirme Faaliyetleri İçin Ayrılan Ödenek ve Harcamalar-2025” bültenini yayımladı.
Verilere nazaran, 2024 yılında merkezi idare bütçesinden araştırma ve geliştirme (AR-GE) faaliyetlerine 178 milyar 580 milyon lira harcandı. Bu meblağ, merkezi idare bütçesinin yüzde 1,51’ine denk gelirken, Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki hissesi ise yüzde 0,41 olarak hesaplandı.
2025 yılı için AR-GE harcamalarına 236 milyar 262 milyon lira tahsis edilmesi öngörülüyor.
Üniversiteler birinci sırada
Geçen yıl AR-GE harcamalarının yüzde 68,3’ü genel bilgi gelişimi gayesiyle üniversitelere aktarıldı. Bu kalemi, yüzde 9,3 ile endüstriyel üretim ve teknoloji, yüzde 5,2 ile genel bilgi gelişimi (diğer kaynaklardan finanse edilen), yüzde 4,3 ile tarım ve yüzde 4 ile savunma izledi.
Bu yıl için yapılan iddialarda de en büyük hissenin tekrar yüzde 69,5 ile üniversitelere ayrılacağı belirtildi. Endüstriyel üretim ve teknolojiye yüzde 7,9, genel bilgi gelişimine (diğer kaynaklardan finanse edilen) yüzde 5,4, tarıma yüzde 4,8 ve savunmaya ise yüzde 3,6 oranında kaynak aktarılması bekleniyor.
Uluslararası AR-GE fonları
2024 yılında milletlerarası AR-GE programlarına 1,03 milyar lira ayrıldı. Bu fonların 461 milyon lirası milletlerarası AR-GE faaliyetleri yürüten kuruluşlara, 367 milyon lirası ikili yahut çok taraflı programlara, 202 milyon lirası ise Avrupa çapında yürütülen programlara yönlendirildi.
2025 yılı için bu fiyatın 1,17 milyar liraya yükselmesi planlanıyor. Varsayımı bütçeye nazaran, 500 milyon lira ikili yahut çok taraflı programlara, 475 milyon lira memleketler arası AR-GE kuruluşlarına, 198 milyon lira ise Avrupa’daki programlara ayrılacak.
