Küresel petrol piyasalarında Orta Doğu kaynaklı arz endişeleri fiyatları yükseltmeye devam ediyor. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik yeni saldırılar düzenleyebileceğine ilişkin iddialar ile Suudi Arabistan’daki petrol tesislerini hedef alan saldırılar, enerji piyasalarında tansiyonu artırdı. Brent petrol, İran savaşı sırasında kaydedilen zirve seviyelere yeniden yaklaştı.
Brent petrol 117 dolara dayandı
Cuma günü Brent petrolün vadeli işlem fiyatı yüzde 2,8 yükselerek varil başına 116,93 dolara ulaştı. Böylece Brent petrol, mayıs ayından bu yana ilk kez 117 dolar seviyesine yaklaşırken haftalık kazancını yüzde 5’in üzerine taşıma yolunda ilerledi.
ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün vadeli işlem fiyatı da yüzde 3 artışla 102,46 dolara çıktı. WTI petrolün haftayı yüzde 1’in üzerinde yükselişle tamamlaması bekleniyor.
ING’den petrol piyasasına ilişkin uyarı
ING analistleri, petrol fiyatlarındaki yükselişin mevcut arz ve talep koşullarından çok, gelecekte yaşanabilecek tedarik sorunlarına ilişkin endişelerden kaynaklandığını belirtti.
Analistler, Basra Körfezi’nde çatışmaların yeniden şiddetlenmesi ihtimalinin petrol sevkiyatını tehdit edebileceğine dikkat çekti.
Bölgedeki petrol akışının şimdiye kadar büyük ölçüde korunduğunu vurgulayan ING, olası bir askeri tırmanışın küresel enerji arzı üzerinde yeni baskılar oluşturabileceği değerlendirmesinde bulundu.
ABD ve İsrail’in İran planı piyasaları hareketlendirdi
Petrol fiyatlarındaki yükselişte, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik yeni askeri operasyonları değerlendirdiğine ilişkin haberler de etkili oldu.
Bu hafta uluslararası basına yansıyan iddialara göre Washington ve Tel Aviv yönetimleri, kasım ayında gerçekleştirilecek ABD ara seçimlerinin ardından İran’a yeni saldırılar düzenleme ihtimalini değerlendiriyor.
Wall Street Journal’ın haberine göre İran yönetimi ise olası saldırılara karşılık vereceğini belirterek ekonomik ve sivil hedeflerin de misilleme kapsamında olabileceği uyarısında bulundu.
Söz konusu gelişmeler, Orta Doğu’da enerji üretimi ve taşımacılığına yönelik risklerin yeniden artabileceği endişesini güçlendirdi.
Suudi Arabistan’da Aramco genel merkezi için tahliye kararı
Bölgedeki gerilimi artıran bir diğer gelişme Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırıları oldu.
Saldırıların devam etmesi üzerine Suudi Arabistan’ın devlet petrol şirketi Saudi Aramco, perşembe günü Bahreyn yakınlarındaki Dahran kentinde bulunan genel merkezinin tahliye edilmesi talimatını verdi.
Bu gelişme, dünyanın önde gelen petrol ihracatçılarından Suudi Arabistan’ın enerji altyapısına ilişkin güvenlik endişelerini yeniden gündeme taşıdı.
Basra Körfezi’ndeki petrol sevkiyatı risk altında
Orta Doğu’da çatışmaların yeniden yoğunlaşması, son dönemde toparlanma gösteren petrol sevkiyatının sürdürülebilirliğine ilişkin soru işaretlerini artırdı.
Wall Street Journal’ın hafta başında yayımladığı ve deniz taşımacılığı verilerine dayandırdığı habere göre Basra Körfezi’nden yapılan petrol sevkiyatı, ABD ve İsrail’in şubat ayı sonunda İran’a başlattığı ortak saldırılardan önceki seviyeleri aştı.
Ancak bölgede yeni bir askeri gerilim yaşanması halinde söz konusu toparlanmanın sekteye uğrayabileceği değerlendiriliyor.
Libya’dan petrol arzını etkileyen gelişme
Petrol piyasalarındaki arz endişelerini artıran bir başka gelişme de Libya’da yaşandı.
Reuters’ın Libya Ulusal Petrol Kurumu Başkanı’na dayandırdığı habere göre Hamada ve Tahara petrol sahalarını Zaviye Limanı’na bağlayan boru hattındaki bir vananın kapatılması, her iki sahadaki üretimin azalmasına yol açtı.
Orta Doğu’daki jeopolitik risklere Libya kaynaklı üretim kaybının da eklenmesi, küresel petrol arzına ilişkin belirsizlikleri artıran gelişmeler arasında yer aldı.
