Emtia piyasalarında tamamlanan haftada, ABD ile İran arasında sürdürülen uzlaşı süreci, ABD Merkez Bankasının (Fed) sıkı para siyasetini koruyacağına ait beklentiler ve dolar endeksindeki yükseliş fiyatlamalarda tesirli oldu.
ABD-İran görüşmelerindeki olumlu seyir ve Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin hızlanması, güç piyasalarında çatışmalar sebebiyle oluşan jeopolitik risk primini azaltırken Brent petrol fiyatlamaları savaş öncesindeki düzeylere geriledi.
ABD’de Fed’in enflasyon göstergesi olarak yakından izlediği çekirdek ferdî tüketim harcamaları fiyat endeksi mayısta aylık bazda yüzde 0,3, yıllık bazda yüzde 3,4 arttı.
Verinin akabinde Fed’in yıl sonuna kadar faiz artırımına gidebileceğine ait beklentiler bir ölçü zayıflasa da dolar endeksindeki güçlü seyir emtia fiyatlamaları üzerinde baskı oluşturmayı sürdürdü.
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi evvelki haftaya nazaran yaklaşık 10 baz puan azalışla yüzde 4,37’de kapanırken dolar endeksi güçlü duruşunu sürdürerek 101,5 düzeyine çıktı ve böylelikle 13 Mayıs 2025’ten bu yana en yüksek düzeyini test etti. Endeks haftalık bazda yüzde 0,5 artış kaydetti.
Değerli metallerde güçlü dolar baskısı
Değerli metallerde tamamlanan haftada, Fed’in sıkı para siyasetini koruyacağına ait beklentiler ve dolar endeksindeki yükseliş fiyatlamaları baskıladı.
Faizlerin yüksek düzeylerde kalacağı beklentisi, faiz getirisi bulunmayan değerli metallere yönelik talebi azaltırken dolar endeksinin güçlenmesi de bu eserlerin öbür para ünitelerini kullanan yatırımcılar açısından maliyetini artırdı.
Altının ons fiyatı hafta içinde 4 bin dolar düzeyinin altını test ederken haftayı 4 bin 81 dolar civarında tamamladı.
Gümüşün hem değerli metal hem de sanayi üretimine hassas bir emtia olması, satışların altına kıyasla daha sert gerçekleşmesinde tesirli oldu.
Bu gelişmelerle birlikte değerli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 9, paladyumda yüzde 4,2, platinde yüzde 2,2 ve altında yüzde 1,8 geriledi.
Baz metallerde Çin talebi ve stoklar izlendi
Baz metallerde ise güçlü dolar, Çin talebine yönelik tasalar ve yüksek stok düzeyleri fiyatlamalarda tesirli oldu.
Dolar endeksinin kıymet kazanması, dolar üzerinden fiyatlanan sanayi metallerini başka para ünitelerini kullanan alıcılar açısından daha değerli hale getirerek satış baskısını artırdı.
Alüminyumdaki düşüşte, Orta Doğu’daki güç ve ham madde arzına ait risklerin azalması, Çin’deki yüksek üretim düzeyleri ve görünür stokların talebi karşılayabilecek seviyede bulunması tesirli oldu.
Bakırda, ABD’nin metal ithalatına yönelik mümkün tarife kararları öncesinde ülkeye yönlendirilen sevkiyatların COMEX depolarındaki stokları artırması ve Çin’de yüksek fiyatların fiziki alımları sınırlaması öne çıktı.
Çin’de rafine bakır üretiminin artması ve işlenmemiş bakır ithalatının gerilemesi, kısa vadeli talep görünümünü zayıflattı.
Buna rağmen data merkezi yatırımları, elektrik şebekelerinin yenilenmesi ve güç dönüşümünün bakır talebini destekleyeceğine ait beklentiler kayıpların derinleşmesini sınırladı.
Baz metallerde tezgah üstü piyasada hafta içinde libre bazında fiyatlar alüminyumda yüzde 5,8, nikelde yüzde 4,2, bakırda yüzde 3,2, kurşunda yüzde 2,5 ve çinkoda yüzde 1,9 geriledi.
Brent petrol savaş öncesi düzeylerinde
Enerji kümesinde ise ABD ile İran arasındaki uzlaşı süreci ve Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin hızlanması petrol fiyatlarını aşağı çekerken ABD’deki sıcak hava iddiaları doğal gaz fiyatlarını destekledi.
ABD ile İran arasında sürdürülen görüşmelerin olumlu seyrettiğine ait haberler ve Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişlerinin artması, bölgeden gerçekleştirilen petrol sevkiyatının normalleşeceğine ait beklentileri güçlendirdi.
Bu gelişmelerle birlikte çatışmalar sırasında petrol fiyatlarına eklenen arz kesintisi primi büyük ölçüde geri verilirken Brent petrol savaş öncesindeki düzeylere çekildi.
Buna rağmen Boğaz’daki trafiğin büsbütün normalleşmemesi, bölgedeki güvenlik risklerinin sürmesi ve görüşmelerin kalıcı bir muahedeye dönüşüp dönüşmeyeceğine ait belirsizlikler fiyatlardaki düşüşü sınırladı.
Güçlü dolar ve global petrol talebinin yavaşlayabileceğine ait kaygılar de Brent petrol üzerinde satış baskısı oluşturan bir öbür etken olarak öne çıktı.
Doğal gaz ise ABD’nin orta ve doğu kısımlarında sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyredeceğine ait kestirimlerle müspet ayrıştı.
Buna rağmen ABD doğal gaz stoklarının beş yıllık ortalamanın üzerinde kalması ve üretimin güçlü seyretmesi yükselişi sınırladı.
Bununla birlikte, haftalık bazda doğal gazın İngiliz termal ünitesi cinsinden fiyatı yüzde 1,4 artarken Brent petrolün varil fiyatı yüzde 8,5 geriledi.
Tarım emtialarında hava şartları belirleyici oldu
Tarım emtialarında da ABD’nin Orta Batı bölgesindeki hava varsayımları, Hindistan’daki muson yağışları, Kuzey Yarım Küre’de devam eden hasat ve Batı Afrika’daki aşırı yağışlar fiyatlamalarda öne çıktı.
Soya fasulyesinde ABD’nin Orta Batı bölgesine yönelik sıcak ve kurak hava iddiaları eser gelişimine ait kaygıları artırırken Çin talebinin canlanabileceğine yönelik beklentiler de yükselişe katkı sağladı.
Buğdayda Kuzey Yarım Küre’de hasadın hızlanması, Karadeniz Bölgesi’nden ihracatın devam etmesi ve üretim görünümünün uygunlaşması fiyat baskısı oluşturdu.
Mısırda ABD’deki eser şartlarının olumlu seyretmesi, Brezilya ve Arjantin’deki yüksek üretim beklentileri ile petrol fiyatlarındaki düşüşün etanol üretim marjlarını baskılaması tesirli oldu.
Bu gelişmelerle birlikte Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına fiyatlar pirinçte yüzde 7,3 ve soya fasulyesinde yüzde 1,1 artarken, buğdayda yüzde 4,1 ve mısırda yüzde 0,9 geriledi.
Kahvede Brezilya’nın kıymetli üretim bölgelerinde evvelki haftalarda görülen aşırı yağışların hasat ve eser kalitesine ait oluşturduğu kaygılar tesirli oldu.
Kakaoda ise Fildişi Sahili ve Gana’daki üretim bölgelerinde tesirli olan aşırı yağışların sel ve bitki hastalığı riskini artırması sert yükselişe sebep oldu.
Üreticilerin yüksek gübre ve ziraî ilaç maliyetleri sebebiyle kâfi girdi kullanamaması ve yeni döneme ait satışların yavaşlaması da fiziki arz telaşlarını güçlendirdi.
ABD’de Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar şekerde yüzde 3 ve kahvede yüzde 2,3 artarken pamukta yüzde 4,4 düşüş görüldü. Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 20,5 yükselişle tamamladı.
