Türkiye’de asgari ücretle geçinmeye çalışan geniş kitlelerin yaşam koşulları zorken, Sermaye Piyasası Kurulu’nun tasfiye kararı aldığı 131 fonun bilançosu gelir eşitsizliğini çarpıcı biçimde ortaya koyuyor. Piyasada küçük birikimlerle hayatta kalmaya çalışan yüz binler varken, bazı serbest fonlar adeta ayrıcalıklı bir grup için ayrılmış durumda.
Sosyal medyada paylaşılan TEFAS verileri, 6 aylık tasfiye sürecinin merkezinde 781,3 milyar liralık portföy ve 726.747 yatırımcı hesabı olduğunu gösteriyor. Ortalama kişi başı varlık 1 milyon 75 bin lira görünse de bu ortalamanın ardındaki uçurum dikkat çekiyor.
Butik Fonlarda Aşırı Konsantrasyon
Bazı serbest fonlarda yatırımcı sayısı çok az; fakat fon büyüklüğü milyarlarca liraya ulaşıyor. Örneğin Pusula Portföy Kuzey Hisse Senedi Serbest Fon (PKZ) sadece 17 yatırımcıya hizmet veriyor ve fonun toplam büyüklüğü 17,13 milyar lira. Bu durumda kişi başı ortalama 1,007.8 milyon lira gibi uç bir değer oluşuyor. Başka örneklerde de benzer manzaralar var: Tera Portföy Üçüncü Hisse Senedi Serbest Fon (T3B) 16 yatırımcıyla ortalama 846,4 milyon lira, Hedef Portföy Mavi Hisse Senedi Serbest Fon (HMV) 13 yatırımcıyla kişi başı 842,9 milyon lira seviyesinde.
Tek Yatırımcılı Fonlar
En dikkat çekeni ise ‘tek kişilik’ fon yapıları: Bulls Portföy GMS Serbest Özel Fon (IHY) sadece bir yatırımcıya sahip ve 135,5 milyon liralık portföyün tamamı bu tek kişiye ait. Bu örnekler, servetin bazı isimlerde yoğunlaştığını açıkça gösteriyor.
Kitlesel Fonlarda Küçük Birikimler
Diğer yanda yüz binlerce küçük yatırımcının bulunduğu kitlesel fonlarda ortalama birikimler çok daha düşük. Pardus Portföy 2. Hisse Fonu (KHA) 25.137 yatırımcıyla kişi başı ortalama 99.705 lira tutarken; Atlas Portföy Serbest Fonu (DFI) 47.645 yatırımcıda kişi başı 110.340 lira seviyesinde bulunuyor. Tera Portföy Hisse Senedi Fonu (THF) 214.405 yatırımcısıyla ortalama 165.502 lira; DOH kodlu fonda ise kişi başı 227.493 lira olarak kaydedilmiş.
Pusula Portföy’ün para piyasası fonlarında da kitlesel katılım yüksek ama ortalama tutarlar değişiyor: İkinci Para Piyasası Fonu (PNU) için kişi başı 347.035 lira, Para Piyasası Fonu (PRY) için ise 487.075 TL ortalama varlık göze çarpıyor.
Sonuç olarak, veriler Türkiye’de finansal varlıkların dengesiz dağılımını ve bazı küçük elit grupların milyarlık fonlarda yüksek yoğunlukta sermaye tuttuğunu ortaya koyuyor. Bu tablo, geniş halk kesimlerinin küçük birikimlerle mücadele ederken bir avuç fon ve yatırımcının çok büyük paylara sahip olduğunu net biçimde gösteriyor.
