İTO Başkanı Avdagiç, gazetecilere yaptığı açıklamada iş dünyasındaki yeni gelişmelere ait değerlendirmelerde bulundu.
Avdagiç, iktisat idaresinin üç yılı aşkın müddettir başarılı çalışmalarıyla Türkiye’nin döviz rezervlerinde dertli bir tablodan hayli makul bir noktaya gelindiğini, dışarıdan fon tedariki konusunda kıymetli bir gayeye ulaşıldığını söyledi.
Savaşla ortaya çıkan gelişmelerle birlikte sıkıntıya geniş çerçeveden bakılmasının yanlışsız olacağını tabir eden Avdagiç, “Ekonomik programın amaçlarını realize etmek için iş dünyası olarak elimizden gelen katkıyı vermeye çalıştık. Bunun için iş dünyası önemli bir bedel de ödedi.” diye konuştu.
Avdagiç, 2026’nın ikinci yarısına hakikat daha makul bir periyoda geçilmesinin öngörüldüğü bir sırada çıkan bölgesel savaşın yurt içi ve yurt dışı dengelerde değişikliklere yol açtığını lisana getirdi.
“Program, dinamik bir süreç içeriyor”
Bir gazetecinin Merkez Bankasının faiz kararına ait sorusu üzerine Avdagiç, “Konuya yalnızca kolay bir faiz artışı ya da sabit kalması zaviyesinden bakmanın çok gerçek, gerçekçi ve sonuç odaklı olacağını düşünmüyorum. Bütüncül olarak iktisat süreçlerinin, iş dünyasının sürdürülebilirliği açısından gözden geçirilmesi gereken bir periyoda girdiğimizi öngörüyorum.” cevabını verdi.
Avdagiç, şöyle devam etti:
“Ekonomi idaresi başarılı bir kurgu ve risk idaresi yaptı. Kazanımlarımızı yok saymak mümkün değil. Gelinen evrede ise savaşın getirdiği kurallarla birlikte iş dünyasının beklentileri de dikkate alınarak bugüne kadar finans yüklü, rezerv yüklü sürdürülen siyasete birkaç noktada güncelleme gelmesi gerektiğini düşünüyoruz. Elbet program, dinamik bir süreç içeriyor. Burada enflasyonla çabayı kenara koymayacağız, fakat bir ince ayar ile programdaki kur siyasetini, ihracat rejimini, ithalat rejimini gözden geçirmemiz lazım. Hepsini içeren bir süreci kurgulayıp çok süratli hayata geçmemizin gerektiğini düşünüyorum.”
“Mal ve hizmet ihracatında 410 milyar dolarlık amaca ulaşmamız önemli”
İTO Başkanı Avdagiç, “Türkiye’deki mal ihracatı ‘asla ve asla’ ithalatın yüzde 75’inin altına düşmemeli. 2026’da yüzde 69 düzeyinde bulunuyor.” tabirini kullandı.
Döviz kuru ile enflasyon ortasındaki korelasyona İTO olarak uzun müddettir dikkati çektiklerine işaret eden Avdagiç, yalnızca yılın birinci çeyreğinde döviz kurunda yaklaşık yüzde 3’lük artışa karşılık enflasyonda kümülatif yüzde 10’luk artış yaşandığını aktardı.
Avdagiç, 2026 için mal ve hizmet ihracatında ortaya konulan 410 milyar dolarlık amaca dikkati çekerek, “Bu gayeye ulaşmamız çok kıymetli, bedelli ve başarılması gereken bir gaye. Bunu çok önemsemeliyiz.” diye konuştu.
“Teşviklerin tabanı genişletilmeli”
Avdagiç, endüstride dönüşümün dünyanın hiçbir ülkesinde kısa vadede sağlanamayacağını tabir ederek, yatırım kararından eserin piyasaya sunulmasına kadar geçen mühletin 1,5 ile 3 yıl ortasında değiştiğinin altını çizdi.
Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi (YTAK) ve HIT-30 üzere teşvik paketlerinin ülke menfaati açısından gerçek çalışılmış hususlar olduğunu, uygulamada ise bunların büyük oranda en üst ölçeğe odaklandığını lisana getiren Avdagiç, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına KOBİ’lerin OBİ’lerine (orta büyüklükteki işletmelere) yönelik bir düzenleme teklifinde bulunduklarını söyledi.
Avdagiç, “Bu gelir paketinin yüzde 30’unu OBİ’lere vererek orta ölçekteki firmalara yönelmek faydalı olur. Yalnızca en büyükler üzerine kurgulanmış bir yapıyla bu mevzuda sonuç almak çok uzun vakit alacaktır. Tabanın genişletilmesi hakikat olacaktır.” biçiminde konuştu.
“Gümrük Birliği’nin güncellenmesi vizeden de önemli”
Avdagiç, Avrupa Birliği (AB) ile bağlantılarda “Made in EU” düzenlemesinde 3 basamaklı bir sürecin birinci etabının olumlu geçtiğini belirterek, “Ticaret Bakanlığımız bu bahiste titiz bir çalışma gerçekleştirdi ve kıymetli bir muvaffakiyet elde etti. Bununla birlikte daha önümüzde hayli meşakkatli, güç bir yolumuz olduğu da kesinlikle.” değerlendirmesinde bulundu.
Gümrük Birliği güncellemesinin kritik ehemmiyet taşıdığını vurgulayan Avdagiç, bu hususun vizeden de değerli olduğunu vurguladı.
Avdagiç, Türkiye’nin ithalat tarafında AB rejimine tabi olduğunu, fakat ihracat tarafında AB’nin sahip olduğu avantajlardan yararlanamadığını anlatarak, “AB, Hindistan ile muahede yaptı. Biz Hindistan’ın AB’ye sattığı kaidelerle Türkiye’ye ithal etmek zorundayız. Ancak AB’nin Hindistan’a sattığı kaidelerle Hindistan bizden mal almak zorunda değil. Türkiye’nin kesinlikle ithalat ayağında AB regülasyonlarına tabi olduğu üzere ihracat tarafında da tabi olması lazım.” değerlendirmesinde bulundu.
“Enerjide birçok ülkede konuşulan felaket senaryoları Türkiye’de gündeme gelmedi”
Avdagiç, savaş sürecinin çok dinamik ilerlediğine işaret ederek, yaşananların ABD-Çin ortasındaki rekabetin bir yansıması olarak okunmasının daha gerçek olabileceğini tabir etti.
Türkiye’nin güçte çeşitlendirme ve yerli üretim konusunda aldığı araya dikkati çeken Avdagiç, “Yurt içinde güneş gücüne, rüzgar gücüne yapılan yatırımlarda Avrupa’da biz önde gelen ülkelerin başında geliyoruz. Güneş panelleri üretiminde ve rüzgar türbini kanatları üretiminde yerli üretim kıymetli bir kademeye geldi. Kimi günler yenilenebilir güç yüzde 50’yi geçti. Çok önemli bir sayı.” dedi.
Avdagiç, doğal gaz ve petrolde yerli üretimin belirli bir ölçüye ulaştığını aktararak, güçte birçok ülkede konuşulan felaket senaryolarının Türkiye’de gündeme gelmediğini kaydetti.
Almanya’da akaryakıtın son periyotta avro bazında yüzde 40’a varan oranda arttığını belirten Avdagiç, Türkiye’de eşel taşınabilir uygulamasının domino tesirini önlemesi bakımından ruhsal olarak çok değerli olduğunun altını çizdi.
Avdagiç, Orta Doğu’daki savaşın, harp konseptini de değiştirdiğini lisana getirerek, “Bu savaştan sonra dünya harp konsepti çok önemli bir dönüşüme uğrayacak. Savunma endüstrisinde yaptığımız yatırımların ne kadar kıymetli ve kıymetli olduğu ortaya çıktı. Şirketlerimiz çabucak gaza basmaya başladı. Birikmiş bir altyapı var. Üretim kabiliyeti var.” dedi.
Büyüme dinamiklerindeki iki ana kaleme dikkati çeken Avdagiç, ihracatın ve yatırımların büyümeye katkısının belirleyici olduğunu söyledi.
Savaş kuralları nedeniyle Körfez ülkelerine ihracatta azalma yaşandığını ve bu kaybın savaş sona erse dahi kısa müddette yerine gelmeyeceğini belirten Avdagiç, dünya genelinde tüketim ve zorunlu olmayan mal alım kararlarının ötelendiği bir devrin yaşandığını söz etti.
Avdagiç, minimum fiyatta orta artırım beklentilerine ait bir soruya ise “Asgari fiyat yılda bir kere düzenleniyor. Şu anda mevcut sürecin koruma edilmesi makul olur.” karşılığını verdi.
