Adalet Bakanlığı, sigorta uyuşmazlıklarının çözüm sürecini yine şekillendirecek kıymetli bir düzenleme üzerinde çalışıyor. Habertürk’ün haberine nazaran hazırlanan taslak ile sigorta tazminat davalarında mecburî olan arabuluculuk uygulaması, bundan bu türlü Sigorta Tahkim Komisyonu’na yapılacak müracaatlar için de geçerli olacak.
Sigortacılık Kanunu’nun 30. hususuna eklenmesi planlanan yeni karara nazaran, taraflar evvel arabulucuda muahedeyi denemeden direkt Tahkim Komisyonu’na başvurursa, bu talepler yöntemsiz sayılacak ve direkt reddedilecek.
Yeni sistemin bir dizi avantaj öngörüyor
Arabuluculuk sisteminin sigortalıya getirmesi öngörülen avantajlar şöyle sıralanıyor:
– Arabuluculuk yoluyla çözülen belgeler sayesinde tahkime giden belge sayısı azalacak, kalan davalarda daha nitelikli bir yargılama gerçekleştirilecek.
– Sigorta şirketleri için yaklaşık 4 milyar liralık tasarruf sağlanacak; bu durum tüketicilere ek yük getirmeyecek.
– Arabuluculuk süreci en fazla 28 gün içinde tamamlanacak, böylelikle tahkim sürecine eklenen mühlet sonlu kalacak.
– Bu süreçte uyuşmazlıkların yarısının arabuluculukta çözülmesi hedefleniyor.
– Taraflar arabuluculuk sırasında hesap yapabilir; çoğunlukla avukatlar aracılığıyla temsil ediliyor. Sigorta avukatlarının uzman hesaplamalarına katkı sunduğu belirtiliyor.
– Hak kaybı riski bulunmadığı vurgulanıyor; bugüne kadar sigorta hukukunda görülen 200 bin ihtiyari arabuluculuk belgesinde problemsiz uzlaşma sağlandı.
– Türkiye’de 49 bin arabulucu misyon yapıyor.
– İstanbul Tahkim Merkezi de arabuluculuk ve tahkim entegrasyonu konusunda proje yürütüyor.
Uzmanlardan ikaz: Ek maliyet ve mühlet artışı mümkün
Sigorta Tahkim Komitesi itiraz hakemleri ve kimi bölüm temsilcileri düzenlemeye itiraz ediyor. Mevcut durumda uyuşmazlıklar ortalama 3–6 ayda sonuçlanırken, mecburî arabuluculuk sürecinin eklenmesiyle bu mühletin 8–11 aya çıkabileceği belirtiliyor. Uzmanlar, bunun hem vatandaşın hak arama müddetini uzatabileceğini hem de ek maliyetler doğurabileceğini ifade ediyor. Avrupa Birliği, Sigorta Tahkim Komisyonu’nu daha evvel “örnek model” olarak göstermişti; hukukçular yeni düzenlemenin kurulun sürat ve aktiflik avantajını gölgeleyebileceğine dikkat çekiyor.
Mağdurlar açısından muhtemel riskler
Türkiye’de yılda yaklaşık 600 bin sigorta uyuşmazlığı başvurusu yapılıyor. Düzenlemenin maksadı mahkemelerin yükünü hafifletmek ve tarafları masada uzlaştırmak olsa da, bilhassa trafik kazaları ve dayanaktan mahrum kalma tazminatlarında zarurî arabuluculuk, mağdurlar için risk yaratabilir. Uzmanlar, tazminat ölçüsü uzman hesaplamaları yapılmadan netleşmediği için, arabuluculuk etabında mağdurların sigorta şirketlerinin düşük tekliflerini kabul etme ihtimalinin ortaya çıkabileceğini belirtiyor.
Yeni süreç nasıl işleyecek?
Sigorta şirketine müracaat yapılacak (15 gün bekleme süresi) Mecburî arabuluculuk süreci başlayacak. Masraflar öncelikle sigorta şirketi tarafından karşılanacak. Tahkim sonucunda sigortalı haksız çıkarsa, bu bedel sigortalıya yansıtılacak. Arabuluculukta uzlaşma sağlanamazsa, evrak Sigorta Tahkim Komisyonu’na gönderilecek.
