TCMB, Ağustos Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu’nu yayımladı.
Rapora nazaran, tüketici fiyatları ağustos ayında yüzde 2,04 yükselirken, yıllık enflasyon 0,57 puan düşüşle yüzde 32,95 olarak gerçekleşti. Aylık bazda besin ve tütün fiyat artışları ile öne çıkan kümeler oldu. Bu periyotta, besin fiyatları üzerinde olumsuz hava şartlarının tesiri hissedildi.
İşlenmemiş besin kümesinde bir müddettir devam eden destekleyici seyir bilakis dönerken işlenmiş besinde fiyat artışları güçlendi. Temmuz ayında ÖTV oranında yapılan artışın bir kısmının firmalarca ağustos ayına bırakılmasıyla tütün eserleri fiyatlarındaki yükseliş sürdü.
Öte yandan, bu periyotta güç enflasyonu zayıf bir seyir izledi. Hizmet enflasyonu bir evvelki aya kıyasla yavaşlarken alt kümeler bazında kira enflasyonu öne çıktı. Talep şartlarına hassas hizmet kalemlerinde ise daha ölçülü bir görünüm kaydederek, temel mal enflasyonunda olumlu bir seyir izledi.
Üretici fiyatları bu devirde güç, tütün ve besin kalemleri öncülüğünde yüzde 2,48 ile yüksek bir oranda artış kaydetti ve üretici enflasyonu yıllık bazda yükseldi.
Bu görünüm altında, ağustos ayında tüketici fiyatları üzerinde besin kaynaklı tesirler öne çıkarken, enflasyonun ana eğiliminin yavaşladığı gözlendi.
– Hizmet, temel mallar ve güç kümelerinin enflasyona katkıları azaldı
Rapora nazaran, güç, hizmet ve temel mallar kümelerinin katkıları bir evvelki aya kıyasla sırasıyla 0,77, 0,60, 0,31 puan azalırken, besin ve alkolsüz içecekler ile alkol-tütün-altın kümelerinin katkısı ise sırasıyla 1,04 ve 0,07 puan arttı.
Mevsimsellikten arındırılmış bilgilerle, tüketici fiyatlarının aylık artışı bir evvelki aya kıyasla düşük bir oranda geriledi. Başka taraftan besin hariç bakıldığında tüketici enflasyonu değerli ölçüde yavaşladı. Aylık artışlar, B endeksinde bir evvelki aya benzeri oranda gerçekleşirken, C endeksinde zayıfladı. Fiyat artışının B endeksini oluşturan kümelerden hizmet ve temel mallarda zayıfladığı, işlenmiş besinde ise güçlendiği gözlendi.
TCMB bünyesinde takip edilen göstergeler, ağustos ayında enflasyonun ana eğiliminin aylık bazda yavaşladığına, üç aylık ortalamalar bazında ise yatay seyrettiğine işaret etti.
Hizmet bölümü fiyat artışı ağustos ayında yüzde 2,65 ile evvelki aya kıyasla yavaşladı, küme yıllık enflasyonu 2,77 puan azalarak yüzde 45,77 oldu. Yıllık enflasyon haberleşme dışındaki alt kümelerde geriledi.
Aylık fiyat artışlarında, kira ve ulaştırma hizmetleri öne çıkarken, öbür alt kalemlerde görece daha ölçülü bir seyir izlendi. Kira kümesi aylık enflasyonu, kontrat yenileme oranındaki yüksek seyrin de tesiriyle yüzde 4,61 olarak gerçekleşirken, yıllık enflasyon 4,62 puan düşüşle yüzde 74,33 oldu.
Ulaştırma hizmetleri fiyatlarında gözlenen yüksek aylık artışta, hava yolu ile yolcu nakliyatının (yüzde 36,43) tesiri belirleyici oldu. Başka hizmetler alt kümesinde ise bakım-onarım hizmetleri öne çıktı.
– Temel mal kümesi fiyatları yatay seyretti
Bu devirde temel mal kümesi fiyatları görece yatay seyrederken, küme yıllık enflasyonu yüzde 19,85 düzeyinde gerçekleşti. Yıllık enflasyon tüm alt kümelerde gerilerken, güçlü tüketim mallarında da fiyat artışı yüzde 0,73 ile evvelki aya kıyasla zayıfladı.
Bu gelişmede mobilya fiyatlarındaki düşüşün (yüzde -0,67) ve araba fiyat artışındaki yavaşlamanın tesiri hissedildi. Özel tüketim vergisi oranlarında yapılan değişikliklerin genel araba fiyatlarına yansıması hudutlu olurken, beyaz eşya fiyatlarındaki aylık artış ise yüzde 1,20 gerçekleşti.
Giyim ve ayakkabı alt kümesinde fiyatlar bir evvelki aydaki bariz düşüşün akabinde, bu devirde yüzde 0,77 ile daha düşük bir oranda geriledi. Başka temel mallar alt kümesinde aylık enflasyon yüzde 1,01 ile bir evvelki aya kıyasla zayıfladı.
Enerji fiyatları ağustos ayında yüzde 0,64 artarken, küme yıllık enflasyonu yüksek bazın tesiriyle 8,23 puan azalarak yüzde 33,66 oldu. Bu devirde tüp gaz ve şebeke suyu fiyatları sırasıyla yüzde 2,11 ve yüzde 1,29 artarken, akaryakıt fiyatları yataya yakın seyretti.
– Besin ve alkolsüz içecek fiyatlarında, olumsuz hava şartlarının tesirleri hissedildi
Son aylarda destekleyici bir pozisyonda olan besin ve alkolsüz içecek fiyatları ağustos ayında yüzde 3,02 ile bariz bir oranda yükselerek, küme yıllık enflasyonu yüzde 33,28 olarak gerçekleşti. Bu gelişmede zirai don ve kuraklık üzere olumsuz hava şartlarının tesiri hissedildi.
Yıllık enflasyon, işlenmemiş ve işlenmiş besin alt kümelerinde sırasıyla 9,14 ve 1,85 puan artarak yüzde 34,94 ve 31,35 oldu. Aylık bazda, işlenmemiş besin fiyatları bilhassa taze meyve, kırmızı ve beyaz et ile yumurta kalemleri öncülüğünde yüzde 2,02 yükseldi. İşlenmiş besin kümesi aylık fiyat artışı yüzde 3,83 ile bir evvelki aya kıyasla bariz oranda güçlenirken fiyat artışları başta ekmek ve tahıllar (yüzde 5,77), süt ile süt eserleri ve alkolsüz içecekler olmak üzere küme geneline yayıldı.
Alkollü içecekler ve tütün eserleri fiyatları ağustos ayında yüzde 6,04 artarken, küme yıllık enflasyonu 1,93 puan yükselişle yüzde 29,71 oldu. Bu gelişmede, temmuz ayında tütün eserleri ÖTV oranında yapılan artışın bir kısmının firmalarca ağustos ayına bırakılması tesirli oldu.
Yurt içi üretici fiyatları ağustos ayında yüzde 2,48 ile yüksek bir oranda artarken, yıllık enflasyon 0,97 puan yükselerek yüzde 25,16 oldu. Bu devirde ana sanayi kümeleri prestijiyle güç kümesindeki fiyat artışı yüzde 6,39 ile öne çıkarken, dayanıksız tüketim, orta malı, güçlü tüketim, sermaye malı kümelerinde fiyat artışları sırasıyla yüzde 3,21, 1,34, 1,26 ve 1,11 olarak gerçekleşti. Sektörel bazda incelendiğinde, tütün eserleri, elektrik ile doğal gaz, giysi eşyası ve besin eserleri imalatı fiyat artışlarıyla öne çıkan alt kümeler oldu.
