Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), “Hayat Tabloları, 2022-2024” raporunu yayımladı.
Buna nazaran, yeni doğmuş bir bireyin mevcut ölümlülük risklerine maruz kalması durumunda yaşaması beklenen ortalama yıl sayısı olarak tanımlanan “doğuşta beklenen hayat süresi” Türkiye’de 2021-2023 devrinde 77,3 yıl iken 2022-2024 devrinde 78,1 yıl oldu.
Doğuşta beklenen ömür müddeti, 2018-2019 devrinden sonra beş defa üst üste kısalırken , 2022-2024’te beş devir akabinde uzadı.
Verilere nazaran, 2021-2023 devrinde erkeklerde 74,7 yıl olan doğuşta beklenen ömür müddeti, 2022-2024 periyodunda 75,5 yıl, bayanlarda ise 80 yıl iken 80,7 yıl oldu. Genel olarak bayanlar erkeklerden daha uzun mühlet yaşamakta olup erkekler ve bayanlar ortasındaki doğuşta beklenen hayat mühleti farkı 5,2 yıl oldu.
Çalışma çağının başlangıcı olan 15 yaşındaki bireylerin ortalama kalan ömür mühleti 64,3 yıl oldu. Erkekler için bu mühlet 61,7 yıl iken bayanlarda 66,9 yıl oldu.
30 yaşındaki bireyler için eklenen ömür müddeti 50 yıl
Türkiye’de, 30 yaşında olan bir kişinin kalan hayat müddeti ortalama 49,9 yıl oldu. Erkekler için bu mühlet 47,5 yıl iken bayanlarda 52,3 yıl oldu. Bu yaş için bayan ve erkek ortasındaki beklenen ömür mühleti farkı 4,8 yıl oldu.
Türkiye genelinde, 50 yaşında olan bir kişinin kalan ömür mühleti ortalama 30,9 yıl oldu. Erkekler için bu mühlet 28,6 yıl iken bayanlarda 33,1 yıl oldu.
Eğitim düzeyi yükseldikçe beklenen hayat müddeti uzuyor
Türkiye’de eğitim seviyesine nazaran beklenen hayat müddeti incelendiğinde; eğitim seviyesi yükseldikçe beklenen ömür müddetinin de uzadığı görüldü. Her yaştaki beklenen ömür mühleti, düşük eğitime sahip şahıslar ortasında daha az olurken, artan eğitim seviyesi ile birlikte beklenen hayat mühletinin de arttığı görüldü.
Cinsiyet ayrımında, eğitim seviyesine nazaran beklenen ömür mühletine bakıldığında, hem erkek hem de bayanlarda eğitim seviyesi yükseldikçe beklenen hayat mühletinin de arttığı tespit edildi. Yaşı 30 olan erkekler ve bayanlar için ortaöğretim altı eğitim düzeyi ile yükseköğretim eğitim düzeylerinde beklenen ömür müddeti farkının 5 yıl civarında olduğu görüldü.
Türkiye hem beklenen hem de sağlıklı beklenen ömür müddetinde AB’nin gerisinde
Avrupa ülkelerinde doğuşta beklenen ömür süreleri incelendiğinde, Avrupa Birliği (AB) ülkeleri ortalaması 81,4 yıl olarak açıklandı. Lihtenştayn, İsviçre ve İspanya beklenen ömür müddeti en yüksek ülkeler iken, Letonya, Bulgaristan ve Sırbistan ise beklenen ömür mühleti en düşük ülkeler oldu.
Avrupa ülkelerinde doğuşta beklenen sağlıklı hayat müddeti ise AB ülkelerinde 63 yıl iken, Türkiye’de ise 57,6 yıl oldu. Malta 71,4 yıl, İtalya 69,1 yıl, Bulgaristan ise 68,7 yıl ile Avrupa’da en yüksek sağlıklı ömür mühletine sahip ülkeler olurken, Letonya 52,8 yıl, Danimarka 56,2 yıl, Finlandiya ise 57 yıl ile en düşük sağlıklı ömür mühletlerine sahip ülkeler oldu.
