Hamide HANGÜL
Ticaret savaşıyla global sistemin tekrar şekillendiği ortamda Türkiye ve Avrupa Birliği (AB) bağları Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) uyumunda tekrar ele alındı.
Bu kapsamda DEİK, AB ülkesi büyükelçileriyle bir görüşme gerçekleştirerek, bu görüşmelerde vizeler, Gümrük Birliği’nin güncellenmesi ve yeşil ve dijital iktisada geçiş başta olmak üzere Türkiye ve AB ekonomik ilişkilerinin gelecek perspektifi ele alındı. Görüşmelere ilişkin DEİK Başkanı Nail Olpak ve DEİK Avrupa İş Konseyleri Koordinatör Başkanı ve Türkiye- Almanya İş Kurulu Lideri Mehmet Ali Yalçındağ basın toplantısı düzenledi. Toplantıda konuşan DEİK Başkanı Nail Olpak, şunları söyledi: “Küresel nizam, bilhassa ABD’nin yeni idaresinin ticaret savaşlarını canlandıran politikalarıyla yine şekilleniyor.
Trump mevcut nizamı değiştiriyor, doğru. Bu belirsizlikte, Türkiye ve AB birlikte pozisyon alarak stratejik bir paydaşlık kurabilir. ABD’nin süratli karar alma düzenekleri, Çin’in ise global tesir alanını genişletmesi, Türkiye-AB iş birliğini daha kritik hale getiriyor. DEİK olarak, bu yeni nizamda AB ile ilişkilerimizin ayrışan fırsatlarını net görüyor ve ticari bağlarımızın bu doğrultuda dizayn edilmesi gerektiğini düşünüyoruz.”
“Büyük bir potansiyel var”
Avrupa’nın, en büyük ticari partner olduğunun altını çizen Olpak, 2024 yılında bölgeye olan toplam ihracatın 149 milyar dolar, ithalatın ise 178 milyar dolara yükseldiğini, toplam dış ticaret hacminin de 327 milyar dolara ulaştığını söyledi. Avrupa’nın, Türkiye’nin toplam ithalatındaki hissesinin yüzde 52 olurken, toplam ihracattaki hissesinin yüzde 57, toplam dış ticaret hacmindeki payının da yüzde 54 düzeyinde olduğuna işaret eden Nail Olpak, “Dolayısıyla Avrupa’dan kelam ederken temelinde birebir vakitte en büyük ticari partnerimizi konuşuyoruz.
Son 20 yılı aşkın müddettir ülkemize gelen direkt yabancı yatırımların hissesinde da Avrupalı ülkelerin yüzde 70’e yakın güçlü bir katkısı bulunuyor. Klasik ihraç bölümlerimiz olan araba ve dokumaya ek olarak son yıllarda elektrik-elektronik eserleri, makine ve aksamları, demir-çelik ve metal sanayi ve kimya sanayii ikili ticaretimizde öne çıkan ana sektörlerimiz olmaya başladı. Tüm bu olumlu gelişmelere karşın münasebetlerimizin gelişmesi ve derinleşmesi için hala potansiyel olduğunu düşünüyoruz” diye konuştu.
“Sonuç odaklı iş birliği dilek ediyoruz”
Yeni ve zorlaşan oyunda, AB ile ticari münasebetlerin süratlice yeniden dizayn edilmesi gerektiğini düşündüklerinin altını çizen Olpak, “Türkiye’nin AB ile ekonomik entegrasyonu ikili ticaretten karşılıklı yatırımlara, turizmden finansa kadar geniş bir yelpazede ve çok katmanlı.
İş dünyası olarak, bu bağların daha sürdürülebilir ve çağdaş bir yere taşınması gerektiği kanaatindeyiz. Gümrük Birliği’nin tır kotası ve vize sorunu üzere teknik sorunlarının tahlilinin yanı sıra; dijitalleşme, yeşil dönüşüm, kamu alımları, e-ticaret ve hizmetler sektörü üzere yeni başlıklara açılması ve muahedenin günümüz kurallarına daha uygun halde süratlice güncellenmesi karşılıklı yarar sağlayacaktır.
AB ile ekonomik ilişkilerimizde siyasi farklılıkların önüne geçen, daha pragmatik ve sonuç odaklı bir iş birliği anlayışının yerleşmesini dilek ediyoruz. Tüm bu bahisleri, 30 Nisan 2025’te Ankara’da düzenlediğimiz Avrupa Birliği Ekonomik İlişkileri Toplantısı’nda, AB Türkiye Delegasyonu Başkanı Büyükelçi Thomas Hans Ossowski, AB ülkeleri büyükelçilerimiz ve Avrupa bölgesi iş kurulu başkanlarımızla masaya yatırdık. Toplantıda vizede yapan tahlil için güçlü mesajlar alındı.
“Yeni bir sayfa açmanın vakti geldi”
DEİK Avrupa İş Konseyleri Koordinatör Başkanı ve Türkiye- Almanya İş Kurulu Lideri Mehmet Ali Yalçındağ ise Türkiye-AB münasebetlerindeki paydaşlığın, birlikte inşa edilebilecek yiğit gelecekten ötürü muazzam bir potansiyele sahip olduğunu söyledi. Yalçındağ, şöyle devam etti: “Her manalı bağlantıda olduğu üzere zorluklar ve uyuşmazlıklar mevcut elbette. Fakat gerçek ilerleme, bu farklılıklara karşın ilerlemeyi seçtiğimizde gerçekleşir. Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri örneğini düşünün.
Savunma, siyaset ve diplomaside çözülmemiş meseleler olmasına karşın, iki ülke ilerlemeyi seçti. Sonuç olarak, geçmişteki birçok tansiyon önemini yitirdi. AB ve Türkiye de benzer bir yol izlemeli. Yeni bir sayfa açmanın; güvenlik, iktisat ve ticarette ortaklığımızı ileriye dönük bir vizyonla yine şekillendirmenin vakti geldi. Çok basit; Türkiye ve Avrupa birbirine muhtaçlık duyuyor. İş dünyası liderleri olarak bizler, bu gerçeği herkesten daha net görüyoruz. Özel bölüm liderlik ettiğinde, siyasi çözümler de takip edecektir. Bu sadece siyasetle ilgili değil halklarımızın, çocuklarımızın ve ortak refahımızın geleceğiyle ilgilidir.”
“Türkiye tehdit değil güçlü ortak, biz Avrupa’nın dostuyuz”
Türkiye ve AB’nin, 20 trilyon dolarlık bir ekonomiyi ve 600 milyonluk bir pazarı temsil ettiğine işaret eden Yalçındağ, “Geçen yıl, 20 milyon Avrupalı Türkiye’yi ziyaret etti. Bu yalnızca turizm değil; inanç, temas ve entegrasyondur. Lakin, birçok Türk için vize almak neredeyse imkânsız hale geldi. Türkiye, Avrupa için bir tehdit değil; Türkiye, aslında Avrupa’nın bir modülü. Kolay bir soru soruyorum: En güçlü ortağınız çabucak yanınızda dururken, neden okyanus ötesine bakasınız, biz Avrupa’nın dostuyuz. Bu bir tarihi fırsat” diye konuştu.
