Özlem SARSIN
Ege Bölgesi Sanayi Odası Yönetim Kurulu Lideri (EBSO) Nadir Yorgancılar, kasım ayı meclis toplantısında global iktisadın içinde bulunduğu durum ve Türkiye’de enflasyon-faiz ve kur üçgeni etrafında kurulan ekonomik programı kıymetlendirdi.
Türkiye’nin takip eden değil takip edilen ülke pozisyonuna erişmesi gerektiğini söyleyen Yorgancılar, Türkiye’nin faiz-kur-enflasyon üçgeninden kurtulması gerektiğini vurguladı. Türkiye’nin bu değişmez gündeminin artık değişmesi gerektiğinin altını çizen Yorgancılar, “Bakanlarımızla yaptığımız görüşmelerde daima lisana getirdik. Türkiye artık takip edilen bir ülke pozisyonuna erişmeli. Kur-enflasyon-faiz üçgenini konuşan bir ülke olmak yerine takip edilen ülke çalışmalarını yapmamız gerekiyor” dedi.
“Enflasyonda istediğimiz düzeye gelemedik”
2023 yılında başlatılan ekonomik programı hatırlatan ve bugün gelinen noktada enflasyonun dilek edilen süratte düşmediğini gördüklerini söyleyen Yorgancılar, “Sayın bakanımız Mehmet Şimşek gerçek bir çalışma içinde. 2023 yılında yeni ekonomik programı başlatmıştı. 1 yıllık geçiş sürecinde enflasyonist süreç başladı. 2024 yılınım mayıs ayında enflasyon aşağı gidiyor demişti.
Ancak tabloya baktığımızda görüyoruz ki programın çabucak öncesi enflasyondan şu an yalnızca yüzde 6,7 aşağıdayız. Enflasyonda istediğimiz düzeye gelemedik. Enflasyonun bugün yüzde 32,7’ye gerilemesi ile programda bir muvaffakiyet sağlanmış üzere görünüyor baktığınızda. Lakin o periyotta faizler yüzde 8,5’tu artık yüzde 39,5’a çıkan bir faiz sayısı ile karşı karşıyayız. Fiyatlamalar bozuldu.
Tek başına para siyasetine zayıf bütçe disiplini eklendiğinde enflasyondaki düşüş yavaşladı. Enflasyon maksatları birkaç kere revize edildi. Artık ise yıl sonu amacı 32-33 civarında. Merkez Bankası’nın ise 1 tane para siyaseti ile ilgili toplantısı kaldı. Burada alınacak olan faiz indirim kararının 5-6 puan birden olacağını varsayım etmiyorum. Yıl sonunda 32-33 enflasyon 37-38 faizle önümüzdeki yıla gireceğimizi varsayım ediyorum” dedi.
“Belirsizlikler global bir boyuta taşındı”
Yaşanan iktisat siyaset belirsizliklerinin artık global bir boyuta taşındığına da dikkat çeken Seçkin Yorgancılar, “Küresel iktisat siyaset meçhullüğü endeksi diye yeni bir endeks oluştu. Dünyada her istikamette bir belirsizlik var ve artık bu belirsizlik globalleşmiş vaziyette. İktisat ile ilgili geçmişte olmayan bir endeks çıktı. Bu belirsizliğin nedeni gelecekte bir ekip soru işaretlerine neden olacak. ABD, Çin ve AB üzere büyük ekonomiler, ekonomiyi adeta bir silah haline getirdiler.
ABD ve Çin ortasında bir ekonomik savaş var. ABD dünya iktisadının sigortacısı rolünden, çıkarcı bir ülkeye dönüştü. Son siyasetlerine bakın hangi ülke ile bağlantıya geçtiyse kesinlikle menfaati vardır. Başka ülkeler de bu maliyetlere katlanıyor. Bunlardan biri de biziz.
Yılbaşındaki dolar fiyatına bakın bugüne bakın, yılbaşındaki enflasyona bakın bugüne bakın. Önümüzdeki sene dolar/euro kuru için bankalardan forward alın. Bu yılsonu dolar 43,5 civarı dolar olacak euro 52-53 civarında, önümüzdeki yıl sonunda dolar 52-53 civarında olacak Euro 62-63 civarında olacak. Bilhassa ihracat yapan firmalara söylüyorum siz bu kurlarla bu maliyetlerle para kazanabilecek misiniz? Mümkün değil” diye konuştu.
“Emek ağır kesimler güç durumda”
Emek ağır dalların içinde bulunduğu zorluklara da dikkat çeken Yorgancılar, “Hazır giysi, mobilya, deri, ayakkabı dallarımız sadece personellik üzerine çalışan kesimler. TOBB Liderimiz ne dedi, bu bölümlerde kesinlikle istihdam dayanağının verilmesi gerekiyor dedi.
Cumhurbaşkanımızın gerçek dalla istişarelerini ağırlaştıracağını söyledi. Geçmişte Odalar Birliği’nde yapılan iktisat şuralarında 6-7 saat tek tek bölge bölge değerlendirip tahlille ilgili uğraş sarf edildi. Sanayisizleşme riskinin olmaması için bir kere daha hemen bu toplantıların yapılmasını gerektiğini söz etmek istiyorum” dedi.
