Özlem SARSIN
İzmir Ticaret Odası Yönetim Kurulu Lideri Mahmut Özgener, mayıs ayı meclis toplantısında değerlendirmelerde bulundu. Özgener, global seviyede uygulanan ani ve öngörülemeyen ticaret siyasetlerinin, yalnızca ekonomik bilgilerde değil, beklentilerde de önemli dalgalanmalara yol açtığına dikkat çekerek, belirsizliğin, iktisadın en görünmez lakin en maliyetli kalemlerinden biri olduğunu söz etti.
Özgener, “Mevcut şartlarda istikrarın belirleyici olduğunu, bununla birlikte Merkez Bankası’nın son enflasyon raporunda belirttiği üzere Türk lirası varlıklarında istenilen düzeye ulaşılmadığı sürece, özel dalın düşmesini istediği faiz ve enflasyon oranlarının tam aykırı tarafta üst çıkma riskini de göz arkası edemeyiz. Bu nedenle, piyasalarda öngörülebilirliğin sağlanmasının, para siyasetinin aktifliği açısından kritik değerde olduğuna inanıyoruz” dedi.
“Firmalarımızın kırılganlığı öteki bir düzeye taşındı”
Öncelikli amacın enflasyonun süratli düşmesinin olduğunu belirten Özgener, enflasyon ne kadar süratli düşerse, özel kesim üzerindeki faiz kaynaklı maliyet yükünün o kadar hudutlu kalacağını kaydetti. Özgener bu mevzuda şunları söyledi, “Bugün, geldiğimiz süreçte yaşanan faiz artışlarına ek olarak başka maliyet baskılarıyla birlikte, firmalarımızın kırılganlığının programın başladığı periyoda nazaran farklı bir düzeye taşındığını görüyoruz.
Bu nedenle, Merkez Bankası’nın enflasyon, büyüme ve finansal istikrar ortasında kurduğu hassas dengeyi korurken; para siyasetine, maliye siyaseti ve yapısal ıslahatlar tarafından sağlanacak takviyenin, her zamankinden daha kıymetli olduğu kanaatindeyiz. Faizler bir müddet daha varsayımlarımızın üzerinde seyredecekse, en azından bu periyodun karşılığında enflasyon gayelerinden sapma olmayacağına dair güçlü bir inancın oluşturulması gerektiğine inanıyoruz.”
“Bankalar kredi limitlerini enflasyon oranında ayarlamalı”
Finansmana erişimin hala en büyük darboğazlardan biri olduğunu net olarak görebildiklerini de lisana getiren Özgener, “İş dünyası yeni yatırımların finansmanı bir yana, işletme sermayesi derdine deva olacak kaynağı bile bulmakta zorlanıyor. Uygun şartlarda kredi bulmak bir yana; kredi maliyetlerinin yüksekliğini göze alan firmalar bile, acil muhtaçlık duydukları finansal kaynaklara erişemiyorlar.
Bankacılık sisteminde yaşanan kredi sıkılaşması ve buna bağlı olarak iş dünyamızın finansmana ulaşmasının önemli biçimde zorlaşması, üretimi ve istihdamı olumsuz etkiliyor. Başta KOBİ’ler olmak üzere ihracata dönük çalışan kesimlere öncelik verilerek, sanayi ve ticaret kısmının krediye erişimi kolaylaştırılmalı. İhracata yönelik üretimin artması, enflasyonla çaba ve kur ile faiz istikrarına de olumlu tarafta katkı sağlayacaktır. Selektif bir kredi gevşemesinin hayata geçeceğini görüyor, ilgili adımların kamuoyuna net biçimde anlatılması ve kilit kesimlere yönlendirilecek kaynakların neden öncelikli olduğunun açıklanması gerektiği kanaatindeyiz.
Bu kapsamda, açıklanan yeni KGF Kredi Paketini önemsiyoruz. Lakin, KOBİ’lerin krediye erişimini faal ve sürdürülebilir hale getirmek için kredi paketlerinin içeriklerinin KOBİ’lerin gereksinimlerine nazaran tasarlanması gerektiği fikrindeyiz. Tüm bu nedenlerden ötürü, istihdamın korunması ve ticari sürekliliğin sağlanması için kamu dayanaklarının artırılması ve gereksinimlere nazaran yine yapılandırılması ile operasyonel verimliliğinin ve akışkanlığının sağlanması için bankaların kredi limitlerini de enflasyon oranında ayarlamaları gerektiğine inanıyoruz” dedi.
“Bireyler enflasyonun düşeceğine ikna olmuyor”
Mayıs ayı sektörel ve hanehalkı beklenti anketlerine bakıldığında hem enflasyona hem de ekonomik aktivitenin düzeyine dair bozulma gözlemlediklerini de lisana getiren Özgener, “ Buna nazaran; hane halkının 12 ay sonrası için enflasyon beklentisi, yüzde 59,3’ten yüzde 59,9’a yükseldi. Gerçek dal için bu oran yüzde 41,7’den yüzde 41’e, piyasa iştirakçileri için ise yüzde 25,6’dan yüzde 25,1’e geriledi.
Hane halkı beklentisindeki bu küçük artış, tek başına tasa verici görünmese de; beklentiler ortasındaki farkın kapanmıyor olması ve Nisan’daki faiz artışına karşın bireylerin enflasyonun düşeceğine dair ikna olmamalarını, üzerinde dikkatle durulması gereken bir konu olarak kıymetlendiriyoruz. Öte yandan iç ve dış piyasalardaki ciro ve sipariş ölçülerinde gözlemlenen hareketler, üretim maliyetlerindeki artışları karşılamakta yetersiz kalıyor, bu zorlukları göz gerisi etmeden, Orta Vadeli Programın uygulanmasına bağlı kalınması büyük ehemmiyet taşıyor” diye konuştu.
