Kayan, dünya petrolü ve sıvılaştırılmış doğal gaz akışının değerli bir kısmının geçtiği bu hatta yaşanan her kırılmanın, güç maliyetlerinden navluna, sigortadan tedarik mühletlerine kadar global ticaret zincirini direkt etkilediğini belirtti. Kayan, ticari dengelerin değiştiğini, kartların tekrar karıldığını ve bu süreçte yeni rota arayışlarının hızlandığını söz etti.
“Hürmüz artık sadece petrol fiyatlarının konusu değil”
Kayan, Hürmüz’de yaşanan gelişmelerin sırf güç fiyatlarıyla sonlu değerlendirilemeyeceğini vurgulayarak, burada asıl konuşulması gereken başlığın güç güvenliği ile lojistik güvenliğinin tıpkı anda sarsılması olduğunu söyledi. İran’ın “hasmane olmayan” gemilerin uyumla geçişine müsaade verileceğine ait açıklamasının bile global nakliyecilik açısından yeni bir belirsizlik katmanı oluşturduğunu belirten Kayan, bunun milletlerarası sevkiyat planlamasında ezberleri bozduğunu kaydetti.
Kayan, Suudi Arabistan’ın batı kıyısındaki Yenbu Limanı üzerinden petrol sevkiyatını artırmasının yeni rota arayışlarının en somut örneklerinden biri olduğunu söyledi. Saudi Aramco’nun Doğu-Batı boru çizgisi üzerinden Kızıldeniz çıkışını daha ağır kullanmaya başladığına dikkat çeken Kayan, buna karşın bu tıp alternatiflerin Hürmüz Boğazı’nın taşıdığı stratejik yükü bütünüyle ikame etmeye yetmeyeceğini belirtti.
Kayan, bugün dünyada alternatiflerin devreye girdiğini lakin mevcut sistemin hâlâ büyük ölçüde Hürmüz güvenliğine bağlı olduğunu, bu nedenle krizin yalnızca süreksiz bir sevkiyat sorunu değil, global güç mimarisini ilgilendiren yapısal bir kırılma manası taşıdığını tabir etti.
“Mersin Türkiye’nin lojistik gücünü yansıtıyor”
Kayan, bütün bu global tablonun Mersin açısından da dikkatle okunması gerektiğini belirterek, kentin artık sırf bir liman kenti olarak değil, Türkiye’nin lojistik kapasitesini alana yansıtan en değerli merkezlerden biri olarak kıymetlendirilmesi gerektiğini söyledi. Mersin’in limanı, özgür bölgesi, dış ticaret deneyimi, depolama kabiliyeti, gümrük altyapısı, karayolu ve demiryolu kontaklarıyla Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki en güçlü lojistik üslerinden biri olduğunu kaydeden Kayan, yeni rota arayışlarının hızlandığı bir periyotta bu kapasitenin çok daha değerli hale geldiğini söz etti.
Kayan, Çukurova Milletlerarası Havalimanı’nın da bu tabloda sırf bir ulaşım yatırımı olarak değil, Mersin’in lojistik kabiliyetini büyütecek stratejik bir öge olarak görülmesi gerektiğini söyledi. Hava kargo irtibatı güçlü, liman entegrasyonu yüksek ve dış pazarlara erişim mühleti kısalmış bir Mersin’in yatırımcı, üretici ve ihracatçı açısından çok daha cazip hale geleceğini belirten Kayan, demiryolu temaslarının güçlenmesinin de Mersin’in liman gücünü hinterlandı ile daha sağlam biçimde birleştireceğini kaydetti.
