Çin Devlet Piyasa Düzenleme İdaresi, ülkenin en büyük çevrim içi seyahat platformu Trip.com Group hakkında ocak ayında başlattığı rekabet soruşturmasını tamamladı. Kurum, şirketin 2020’den bu yana çevrim içi otel rezervasyonu pazarındaki hâkim pozisyonunu berbata kullandığı sonucuna vardı.
Karar kapsamında Trip.com’a 3,52 milyar yuan, yaklaşık 520 milyon dolar para cezası verildi. Şirketin 1,66 milyar yuan, yaklaşık 245 milyon dolar fiyatındaki yasa dışı yararına da el konuldu. Ceza ve kar müsaderesinin toplamı 5,18 milyar yuana ulaştı.
Fatura gelirin yüzde 8’ini aştı
Trip.com Group, 2025 yılında gelirini yüzde 17 artırarak 62,4 milyar yuana çıkarmıştı. Karardaki ceza ve yarar müsaderesi, şirketin geçen yılki toplam gelirinin yaklaşık yüzde 8,3’üne karşılık geliyor.
Yalnızca 3,52 milyar yuanlık para cezasının yıllık gelire oranı ise yaklaşık yüzde 5,6 seviyesinde bulunuyor. Trip.com’dan ayrıyeten otel işletmecilerinden tuttuğu yaklaşık 122 milyon yuanı geri ödemesi istendi.
Trip.com Group, Nasdaq’ta TCOM ve Hong Kong Borsası’nda 9961 koduyla süreç görüyor. Kümenin bünyesinde Trip.com’un yanı sıra Ctrip, Qunar ve uçak bileti karşılaştırma platformu Skyscanner bulunuyor.
Otellere en düşük fiyat şartı
Düzenleyici kurumun tespitlerine nazaran Trip.com, birtakım otellerle sırf kendi platformunda satış yapılmasını öngören muahedeler kurdu. Şirket, muhakkak otel işletmelerinin rakip rezervasyon platformlarıyla çalışmasını da sonlandırdı.
Birden fazla platformda yer alan otellerden, internetteki en düşük oda fiyatını Trip.com’a vermeleri istendi. Böylelikle otellerin farklı platformlarda farklı fiyat ve kampanyalar sunma imkânı daraldı.
En düşük fiyat koşulu, çevrim içi seyahat kesiminde fiyat eşitliği uygulaması olarak biliniyor. Platformlar bu formülle diğer internet sitelerinde yahut otellerin kendi kanallarında daha düşük fiyat sunulmasını engellemeye çalışıyor.
Trafik dağılımı rekabet aracına dönüştü
Soruşturma sadece kontrat şartlarına odaklanmadı. Trip.com’un otellerin platform içindeki görünürlüğünü belirleyen trafik dağılımı düzenekleri, sıralama kuralları ve teknik araçları da incelemeye alındı.
Düzenleyici kurum, platformun belirlenen şartları kabul eden otellere daha fazla görünürlük sağladığını bildirdi. Şartlara uymayan işletmeler ise rezervasyon trafiğini kaybetme riskiyle karşı karşıya kaldı.
Çevrim içi rezervasyon pazarında arama sonuçlarındaki sıralama, bir otelin satış hacmini direkt etkileyebiliyor. Platformun görünürlük üzerindeki denetimi, bilhassa bağımsız ve küçük otellerin pazarlık gücünü sınırlayabiliyor.
Soruşturma ocakta başladı
Çin idaresi, Trip.com hakkında resmi rekabet soruşturmasını Ocak 2026’da başlattı. İnceleme sırasında şirketin 2020’den itibaren uyguladığı kontratlar, fiyat şartları ve otellere yönlendirilen rezervasyon trafiği değerlendirildi.
Kurum, kelam konusu uygulamaların otellerin birden fazla platformda faaliyet göstermesini zorlaştırdığı sonucuna vardı. Otel işletmelerinin kendi fiyatlarını belirleme hakkının da sınırlandığı belirtildi.
Kararda şirketin uygulamalarının rekabeti azalttığı ve tüketici çıkarlarına ziyan verdiği kaydedildi. Farklı platformlarda oluşabilecek fiyat rekabetinin engellenmesi, tüketicilerin daha düşük fiyatlara erişme ihtimalini de düşürdü.
Trip.com düzeltme kelamı verdi
Trip.com Group, düzenleyici kurumun kararını kabul ettiğini ve belirlenen düzeltme adımlarını uygulayacağını açıkladı. Şirket, rekabet ihlaline mevzu edilen uygulamaları basamaklı olarak değiştirecek.
Düzeltme programının otellerle yapılan münhasırlık mutabakatlarını, en düşük fiyat koşullarını ve platform içindeki trafik dağılımını kapsaması bekleniyor. Otel işletmelerinden tutulan 122 milyon yuanın iadesi de kararın uygulanma sürecinde izlenecek.
Yeni model, otellerin farklı rezervasyon sitelerinde bağımsız fiyat belirleme alanını genişletebilir. Trip.com’un mukavele şartlarını değiştirmesi, Çin’deki öteki çevrim içi seyahat platformlarının rekabet gücünü de etkileyebilir.
İlk piyasa yansısı pazartesi
Kararın 25 Temmuz Cumartesi günü açıklanması sebebiyle Trip.com paylarında şimdi fiyat yansısı oluşmadı. Birinci reaksiyon 27 Temmuz Pazartesi günü Hong Kong Borsası’nda, daha sonra Nasdaq süreçlerinde izlenecek.
Yatırımcıların gündeminde cezanın nakit akışına tesiri, finansal tablolarda ayrılacak karşılıklar ve düzeltme programının rezervasyon gelirlerine mümkün yansıması bulunacak. Platform içi sıralama ve fiyat kurallarındaki değişikliklerin kâr marjlarını nasıl etkileyeceği de takip edilecek.
Çinli düzenleyicinin kararı, çevrim içi seyahat bölümündeki fiyat eşitliği uygulamalarını yine tartışmaya açabilir. Booking, Expedia ve öteki büyük rezervasyon platformlarının otellerle kurduğu emsal mukaveleler de farklı ülkelerdeki rekabet kurumlarının takibinde kalacak.
