İzmir’de yapılan dikkat alımlı bir bilimsel çalışma, depresyonun erken teşhisinde çığır açabilecek bir bilgiye ulaştı.
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi (İKÇÜ) Tıp Fakültesi tarafından yürütülen araştırmada, intihar sonucu hayatını kaybeden bireylerin beyin omurilik sıvısında yapılan incelemelerde, stres yansısını düzenlemede kritik değere sahip olan Nöropeptid Y (NPY) unsurunun seviyesinin yüksek olduğu tespit edildi.
70 kişi üzerinde inceleme yapıldı
İKÇÜ İsimli Tıp Ana Bilim Kolu Lideri Prof. Dr. Mehmet Tokdemir liderliğindeki takım, ağır depresyon geçirmiş bireylerin erken teşhisle belirlenebilmesi emeliyle, intihar sonucu ölen 35 kişi ile doğal yollarla vefat eden 35 kişinin beyin omurilik sıvılarını mukayeseli olarak inceledi.
İki küme ortasında yaş, beden kitle indeksi ve kimi hormon seviyelerinde manalı bir fark bulunmazken; NPY seviyesinin, intihar eden bireylerde manalı formda yüksek olduğu görüldü. Bu bulgunun, depresyonun biyolojik izlerini tanımlamak açısından epey bedelli olduğuna dikkat çekildi.
“Erken teşhis için değerli bir anahtar”
Prof. Dr. Mehmet Tokdemir, NPY unsurunun sadece beyin sıvısında değil, kandaki seviyesinin de ölçülebileceğini belirterek, şu açıklamalarda bulundu:
“Beyin dokusundaki dopamin yollarındaki bozukluklar ya da serotonin eksikliği depresyonun temel nedenleri ortasında. Bu tıp biyobelirteçleri erkenden tespit edebilirsek, antidepresan tedavilere daha yanlışsız bir taraf verebiliriz. Gaye, hastalığı başlamadan yakalamak.”
Tokdemir, insan beyninde yapılan bu çalışmanın literatürde örnekleri az olan az araştırmalardan biri olduğuna dikkat çekti.
Tokdemir, “Beyin, hâlâ gizemini koruyan bir organ. Oradaki hormonal dengesizlikler birçok ruhsal hastalığın temelinde yer alıyor. NPY üzere biyobelirteçler sayesinde, beynin bu karanlık noktalarına ışık tutabiliriz” dedi.
Dünya çapında yankı uyandırdı
Araştırmanın sonuçları, psikiyatri alanında dünyanın en itibarlı mecmualarından biri olan Journal of Affective Disorders’da yayımlandı. Ayrıyeten, TÜBİTAK tarafından “Yayın Teşvik Ödülü”ne layık görüldü.
Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı’ndan Doç. Dr. Huriye Erbak Yılmaz ise çalışmanın bir sonraki evresinde beyin dokusunda da araştırma yapılacağını duyurdu.
İsimli tıp uzmanı Dr. Esra Erbak Eser de 70 olay üzerinde yapılan bu ayrıntılı incelemenin dünya literatüründe az olduğunu belirterek, araştırmanın depresyon ve intiharın biyolojik nedenlerinin anlaşılması açısından büyük potansiyele sahip olduğunu söyledi.
Eser ayrıyeten, çalışmanın İspanya ve Japonya’dan bilimsel sunum davetleri aldığını belirtti.
