Karaciğerdeaşırı yağ birikimiyle ortaya çıkan karaciğer yağlanması, erken evrelerinde genellikle belirti vermiyor. İlerlediğinde ise siroz ve karaciğer yetmezliğine neden oluyor.
Dolayısıyla düzenli kontrollerle örneğin basit kan tetkikleriyle bakılacak karaciğer enzimlerinin hastalığa dair ipucu verdiğine dikkat çeken İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk, ‘’Böylelikle önlem alınabilir. Hatta sağlıklı beslenme ve düzenli egzersizlerle hastalık tersine çevrilebilir’’ dedi ve bu konuda yol gösterici bilgiler paylaştı…
Nasıl bir hastalıktır?
Karaciğeryağlanması, karaciğer hücrelerinde yağ birikimiyle karakterize bir hastalıktır. Normalde karaciğer az miktarda yağ içerir, ancak yağ karaciğer ağırlığının % 5-10’unu aştığında karaciğer yağlanması gelişir.
İKİ ÇEŞİDİ VARDIR
Alkolsüz karaciğer yağlanması: Bu, yağlı karaciğerin en yaygın şeklidir ve genellikle obezite, diyabet ve metabolik sendromla ilişkilidir.
Alkolle ilişkili yağlanması: Bu türü, aşırı alkol tüketiminden kaynaklanır.
Obezite
Vücuttaki fazla yağ, karaciğerde yağ birikimine yol açabilir.
Alkol tüketimi
Fazla alkol tüketmek karaciğerde yağ birikimine yol açabilir.
Nedenleri
Karaciğer yağlanması çeşitli nedenlerle gelişebilir; bunlardan bazıları kontrolünüz dışında gelişirken, bazıları yaşam tarzı değişiklikleriyle önlenebilir.
Tip 2 diyabet
Genetik
Aile öyküsü ve genetik yatkınlık, yağlı karaciğer gelişme riskini artırabilir.
Yüksek kan şekeri seviyeleri karaciğerde yağ depolanmasına neden olabilir.
Yüksek kolesterol
Yüksek kolesterol (LDL) seviyeleri, yağlı karaciğerle bağlantılı olabilir.
Hareketsizlik
Fiziksel aktivite eksikliği kilo alımı ve karaciğerde yağ birikimi nedenidir.
NELER YAPILABİLİR?
Yağlı karaciğer hastalığı, özellikle erken evrelerinde, genellikle geri döndürülebilir. Doğru müdahalelerle, siroz veya karaciğer yetmezliğinin önüne geçilebilir. İşte yol haritanız:
Kilo verin
Karaciğer yağlanmasını tersine çevirmenin en etkili yollarından biri kilo vermektir. Çalışmalar, zayıflamanın karaciğer yağlanmasını önemli ölçüde azaltabileceğini ve karaciğer fonksiyonunu iyileştirebileceğini göstermektedir. Ancak hızlı kilo kaybı veya aşırı diyetler hastalığı kötüleştirebilir, Bu nedenle yavaş yavaş sağlıklı şekilde kilo verin.
Egzersiz yapın
Fiziksel aktivite, karaciğer sağlığını iyileştirmenin en etkili yollarından biridir. Düzenli egzersiz kilo vermenize, karaciğer yağlanmasını azaltmanıza yardımcı olur. Tempolu yürüyüş, yüzme en etkili seçeneklerdir.
Alkolden uzak durun
Alkolik yağlı karaciğer hastalığı olanlar için, durumu tersine çevirmenin en önemli adımı alkolü tamamen bırakmaktır. Alkol, karaciğere daha fazla zarar verebilir ve iyileşmeyi engelleyebilir.
Kolestrol seviyelerinizi kontrol altında tutun
Kan şekeri, trigliserit ve kolesterol seviyelerini kontrol altında tutmak, yağlı karaciğer hastalığını tersine çevirmek için çok önemlidir. Yüksek kan şekeri, trigliserit ve kolesterol düzeyleri, karaciğer hasarını şiddetlendirebilir.
Tip 2 diyabetiniz varsa, hastalığı kontrol altında tutmanız çok önemlidir. Yüksek kolesterol için Akdeniz tarzı beslenip, egzersiz yapın. Gerekirse doktor önerisiyle kolesterolü ilacı kullanın.
Sağlıklı beslenin
Dengeli ve sağlıklı beslenme hastalığın en etkili tedavi yollarından biridir. İşte ipuçları:
Sebze-meyve: Bu besinler lif, vitamin ve antioksidanlar açısından zengindir; bu da karaciğerin detoksifikasyonuna ve yağ birikiminin azalmasına yardımcı olur.
Tam tahıllar: Esmer pirinç, yulaf, bulgur, çavdar gibi tam tahıllar zengin lif kaynaklarıdır ve kan şekeri seviyelerini düzenlemeye yardımcı olur.
Doymuş yağları sınırlayın: İşlenmiş gıdalardan ve yağlı etlerden kaçının. Çünkü bunlar karaciğerde yağ birikimine katkıda bulunabilecek sağlıksız doymuş yağlar içerir.
Sağlıklı yağlar: Karaciğer sağlığı için faydalı olan avokado, kuruyemiş, Omega 3 ve zeytinyağı sağlıklı yağ kaynaklarıdır.
Şeker alımını azaltın: Şekerli yiyecek ve içecekleri, özellikle gazlı içecekleri ve işlenmiş atıştırmalıkları azaltmak, insülin seviyelerini düzenleyip, karaciğerde yağ birikimini önler.
Bitkisel proteinler: Baklagiller gibi bitkisel protein kaynakları karaciğer onarımını destekler.
Günde 1-2 fincan kahve için
Düzenli ve ölçülü kahve tüketenlerde karaciğer enzimleri olan AST, ALT, GGT düzeylerinin gerilediği, karaciğerdeki sertleşmenin düzeldiği, karaciğerde siroz riskinin azaldığı birçok çalışmada gösterilmiştir.
Kahvenin karaciğer koruyucu etkisinin antioksidan özelliği, karaciğerde detoks yapan enzimleri uyarması, karaciğer sertleşmesine yol açan bazı zararlı büyüme faktörlerini azaltmasından kaynaklandığı söylenebilir.
