Hazine ve Maliye Bakanlığı, yapay zeka destekli sistemle, özel muayenehanesi bulunan 28 bin 931 doktora yönelik tahlil çalışması yapıldı Sisteme takılan hekimler istekli ahenkle 2,1 milyar liralık matrah artışı yaptı.
Gelir Yönetimi Başkanlığı (GİB) tarafından yürütülen tahlil çalışması, özgür meslek kümesi içinde en yüksek potansiyele sahip hekimler üzerinde ağırlaştı.
3 binden fazla doktor “yüksek riskli” olarak tanımlandı
Bu kapsamda, özel muayenehanesi bulunan 28 bin 931 doktora yönelik “Doktorluk Faaliyetinde Bulunan Özgür Meslek Erbaplarına Ait Tahlil Çalışması” yapıldı.
Söz konusu çalışmada, yapay zeka ve makine öğrenmesi algoritmaları devreye alındı, çok değişkenli bilgi kümeleriyle çalışan risk senaryoları oluşturdu. Yapay zeka dayanaklı senaryolarla mükelleflerin risk seviyeleri değerlendirildi.
Analizler sonucunda 3 bin 663 doktor, vergi uyumu açısından “yüksek riskli” olarak tanımlandı. Lakin bu mükelleflere direkt cezai süreç yapılmadı. Bunun yerine, önleyici kontrol ve istekli ahenk yaklaşımı tercih edildi.
1,7 milyar lira matrah bildirildi
Doktorlara vergi mevzuatı açısından gerekli bilgilendirme ve yönlendirmeler yapıldı. Riskli kümedeki mükellefler bilgilendirilerek pişmanlıkla beyanlarını güncellemeye davet edildi.
Bu uygulama sonucunda, riskli olarak bedellendirilen 3 bin 663 tabipten 1701’i pişmanlık kararlarından yararlanarak gelir vergisi beyannamesi verdi. Bu beyanlar kapsamında 1,7 milyar lira matrah bildirildi.
Beyan edilen meblağ üzerinden yapılan hesaplamaya nazaran, mükellef başına ortalama matrah ahenk öncesine nazaran 5 kat arttı.
Aralık 2023 devrine ait KDV beyannameleri üzerinden yapılan tahlilde de yasal mühleti içinde beyan edilen teslim ve hizmet meblağı yaklaşık 9 milyon lira seviyesinde kalırken, birebir periyoda ilişkin 2025 yılı içerisinde verilen düzeltme beyannameleriyle bildirilen meblağ 358 milyon liraya ulaştı.
Çalışma kapsamında riskli kümeye dahil olmayan 158 doktor özelinde de etki tahlili yapıldı. Bu hekimler, 2025 yılı içinde rastgele bir zorlayıcı süreç olmadan pişmanlıkla beyanda bulundu.
Söz konusu doktorlar, toplamda 76 milyon lira matrah bildirdi.
Gönüllü ahenge cevap verenlere vergi incelemesi yok
çalışma kapsamında istekli ahenkle 2,1 milyar liralık matrah artışında bulunuldu.
Gönüllü ahenge karşılık veren tabipler hakkında vergi incelemesi süreci yapılmadı. İstekli ahenge çağrıldığı halde gelmeyen yahut yaptığı açıklamalar kabul edilmeyen tabipler hakkında takdire sevk ya da vergi incelemesi süreçleri başlatılacak.
Doktorların mali bilgilerinin yanında, masraflarının de vergi mevzuatına uygun olup olmadığı incelemede tespit edilecek. Bu süreçte Sıhhat Bakanlığının ilgili ünitelerinden de hekimlerin muayene ve ameliyat bilgileri talep edilecek.
“Milyonlarca liralık gelir istekli olarak beyan edildi”
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de istekli ahengin vergi sistemindeki kıymetine vurgu yaparak, “Kayıt dışılıkla uğraşımızı yalnızca ceza ve yaptırımlarla değil, tıpkı vakitte mükelleflerimizi bilgilendirerek, yönlendirerek sürdürüyoruz. Bu çalışmayla gördük ki, önleyici kontrol modeli sayesinde milyonlarca liralık gelir istekli olarak beyan edildi. Bu, yalnızca gelir artışı değil, birebir vakitte vergi adaletine olan inancın göstergesidir.” dedi.
Gönüllü ahengin, sürdürülebilir kamu maliyesi için vazgeçilmez olduğunu kaydeden Şimşek, “Vergi sistemimize güvenen, vaktinde ve yanlışsız beyanda bulunan tüm mükelleflerimize teşekkür ediyoruz. Bu modeli yaygınlaştırarak kayıt dışılıkla çabamızı kararlılıkla sürdüreceğiz.” tabirini kullandı.
