Otomotiv devlerini bağladı, gücünü GES’ten alacak

Nurdoğan A. ERGÜN
nurdogan.arslan@dunya.com

Türkiye irtibat ele­manları kesiminde 108 yıldır faaliyet gös­teren ve bugün dördüncü ku­şağın da işe dahil olduğu Çetin Cıvata, karbon nötr ve sürdü­rülebilirlik hazırlıklarına sürat verdi. AB’nin Sonda Karbon Düzenlemesi Sistemi (SKDM) kapsamına birinci giren kesimlerden çeliği hammad­de olarak kullanan şirket, sür­dürülebilir üretim amacı kap­samında güneş gücü yatı­rımlarına odaklandı. Malatya Doğanşehir’de 9.5 milyon do­larlık yatırımla 140 dönümlük arazi üzerinde güneş gücü tarlası kuran Çetin Cıvata, 12.5 megavatlık kurulu güçle İstan­bul ve Malatya’daki üretim te­sislerinin güç muhtaçlığının en az yüzde 50’sini karşılayacak. 40’ın üzerinde ülkeye eser ve­ren Çetin Cıvata, Mercedes, Volkswagen, Ford, Hyundai, BMC, Türk Traktör, Vestel ve Arçelik üzere küresel markala­ra irtibat elemanları tedarik ediyor. Malatya’daki fabrika için evvel çatıya GES yatırımı yaptıklarını, gerisinden da gü­neş tarlası kurduklarını söyle­yen Çetin Cıvata Yönetim Ku­rulu Başkanı Mustafa Tecdeli­oğlu, “İki yıl evvel Malatya’daki fabrikamızın çatısına 2.7 me­gavatlık bir güneş gücü sis­temi kurduk. Bu bizim için sa­dece bir başlangıçtı. Ardın­dan Doğanşehir’de, büsbütün tarım dışı, kayalık ve verim­siz bir 140 dönümlük yerde yeni bir güneş tarlası kurduk. Şu anda 11.5 milyon dolar ya­tırımla çatıdan elde ettiğimiz enerjiyi de eklersek toplam­da 15.5 megavatlık kapasiteye ulaştık. Bu kapasite ile ener­jimizin yüzde 50’sini güneş­ten sağlayacağız” dedi. Uygun arazi bulurlarsa 50 dönümlük bir yatırım daha planladıkları­nı kaydeden Tecdelioğlu, orta vadede güç muhtaçlığının yüz­de 100’ünü yenilenebilir kay­naklardan karşılamayı hedef­lediklerini aktardı.

“GES yatırımları cıvata talebini artırıyor”

Avrupa Birliği’nin 2026 iti­barıyla yürürlüğe girecek olan Sonda Karbon Düzenleme Düzeneği (SKDM) ve Paris İklim Muahedesi gereklilikleri­nin endüstriye yeni bir sorumlu­luk getirdiğini vurgulayan Tec­delioğlu, “Artık üretim kadar üretim biçimi de kıymetli. Avru­pa’ya ihracat yapan tüm sanayi­ciler üzere biz de karbon salımı­nı düşürmek, yeşil güç kul­lanımını artırmak zorundayız. Aksi halde, karbon ayak izimi­zi azaltmadığımız her ton eser için vergi ödememiz gerekecek. Biz bu süreci beklemeden ha­rekete geçtik. Güneş enerjisi­ne yaptığımız yatırımlar, sade­ce etrafa değil, rekabet gücü­müze de katkı sağlayacak” dedi. Endüstride GES yatırımlarının süratle arttığına işaret eden Tec­delioğlu, “Sanayiciler artık bu yatırımı bir lüks değil, zorun­luluk olarak görüyor. Bu sektö­rümüz özelinde de çok kıymetli zira güneş paneli konstrük­siyonlarında yüksek ölçüde cıvata kullanılıyor. Hasebiyle hem üretici hem tedarikçi ola­rak bu dönüşümün tam merke­zindeyiz. Türkiye’nin sanayi­de rekabet gücü artık sadece üretim ölçüsüyle değil, üreti­min sürdürülebilirliğiyle ölçü­lüyor” vurgusu yaptı.

Savunma ve uçak sanayiine yeni eserler gelecek

Tecde Grup’un 1917 yılında Malatya’da ticari faaliyetleri­ne başladığını, 1976 yılında da Çetin Cıvata’yı kurduklarını anlatan Mustafa Tecdelioğlu, bugün biri Malatya’da olmak üzere 5 tesisle faaliyet göster­diklerini belirtti. Tecdelioğlu, bu tesislerden dördünün üre­tim yaptığını aktararak, AR-GE ve ÜR-GE çalışmalarının devam ettiğini lisana getirdi. Birçok ana endüstrinin yanın­da savunma ve uçak sanayi­ine hitap eden eserler geliş­tirdiklerini açıklayan Tecde­lioğlu, yeni eser manasında yakın vakitte bir duyurula­rı olacağının sinyalini verdi. 15 ülkeye etkin olarak ihracat yaptıklarını ve bugüne kadar toplamda 42 ülkeye eser gön­derdiklerini belirten Tecde­lioğlu, otomotivdeki güçleri nedeniyle en büyük pazarla­rının Almanya olduğunu da kaydetti.

“Dijitalleşmeyen şirketler 5 yıl içinde yok olacak”

İçinde bulunduğumuz süreçte dijitalleşmenin kaçınılmaz olduğunu söyleyen Mustafa Tecdelioğlu, “Devlet yapay zeka ve dijitalleşme yatırımlarına yüzde 100 dayanak vermeli. Dijitalleşemeyen şirketler 5 yıl içinde yok olacak. Zira çalıştıracak eleman bulamayacak” dedi.

Sektörün yıllık ihracatı 200 bin ton

Bağlantı elemanları kesiminin geneline bakıldığında Türkiye’de yıllık 1 milyon tonluk bir kapasite ve 800 bin tonluk bir üretim bulunduğunu açıklayan Mustafa Tecdelioğlu, “Bu sayılarla dünyada en büyük 7 üreticiden biriyiz. Ayrıyeten yaklaşık 200 bin ton ihracat gerçekleşiyor ve 800- 900 milyon dolar ortası ihracat geliri yaratılıyor. Kilogram başı ihracat kıymetimiz 4.5 dolara yükselmiş durumda. Türkiye’nin genel ihracat ortalamasının 1.5 dolar olduğu dikkate alındığında irtibat elemanları ülkeye önemli manada katma kıymet yaratan bir kesim. 2000’li yılların başında yerli üretim yalnızca 80 bin ton, ithalat ise 60 bin ton civarındaydı. Gelinen noktada ithalat değişmezken yerli üretimin bu düzeylere yükselmesi kesimin gösterdiği ilerleme açısından son derece önemli” değerlendirmesi yaptı.

“Sanayinin performansı cıvata ile ölçülüyor”

Cıvata tüketiminin endüstrideki performansı da gösterdiğini söyleyen Mustafa Tecdelioğlu, 2025 yılında otomotiv, savunma sanayi üzere kesimlerden talebin arttığını lakin beyaz eşya üzere dallarda yüzde 15- 20 ortasında önemli bir talep düşüşü yaşandığını belirtti. İnşaat kesiminde de kentsel dönüşümün tesiriyle iç pazarın nispeten daha âlâ olduğunu tabir eden Tecdelioğlu, uzun onay süreçleri ve genel talep düşüşü yüzünden yüzde 50 kapasite ile çalıştıklarını söyledi.