Türkiye’nin 2024 Yılı Enerji Dönüşüm Karnesi Açıklandı
Başak Nur GÖKÇAM SHURA Enerji Dönüşümü Merkezi, Türkiye’nin 2024 yılı enerji dönüşüm karnesini ve 2025 yılına ilişkin beklentilerini duyurdu. Açıklamada, 2024 yılında enerji dönüşümünün hız kazanacağı vurgulanırken, gelecek yıl daha somut adımlar atılması gerektiği ifade edildi. Toplantının açılış konuşmasını gerçekleştiren SHURA Enerji Dönüşümü Merkezi Yönlendirme Komitesi Başkanı Selahattin Hakman, “Temiz enerji, dünya genelinde yükseliş trendindedir. Temiz enerjinin benimsenmesi ve enerji dönüşümü, son yıllarda hükümet politikaları ve endüstriyel stratejilerle hız kazanmıştır; daha da önemlisi bu teknolojilerin sağladığı ekonomik ve rekabet avantajları sayesinde bu süreç ivme kazanmıştır. Ancak, küresel politik, jeopolitik ve ekonomik çalkantılar yüzünden bu politika ve stratejilerin nasıl gelişeceği konusunda yakın vadede belirsizlikler artmaktadır” dedi.
Güneş Paneli Kurulumunda Çarpıcı Artış
Selahattin Hakman, enerji sektörünün global hacminin 2015 yılında 2 trilyon dolar iken, 2024 yılı itibarıyla 3 trilyon dolara çıkacağını belirtti. “Bu rakamın içindeki temiz enerji payı, yüzde 50’den yaklaşık yüzde 70’e yükselmiştir. Halen tüm dünyada kurulan elektrik santrallarının yüzde 85’i yenilenebilir enerji kaynaklarına dayanmaktadır. Güneş enerjisi, küresel enerji dönüşümünde itici bir güç konumundadır. Son üç yıl içerisinde güneş paneli kurulumu yüzde 217 oranında artmış ve bu yükselişe Türkiye’nin de aralarında bulunduğu birçok ülke katkı sağlamıştır. 2018’de 2,1 milyon olan elektrikli araç satışı, 2024 yılına gelindiğinde, yıl bitmeden sekiz kat artışla 17 milyona ulaşmıştır. Bu yıl, küresel ölçekte bataryalara olan talep 685 gigavat-saat (GWh) seviyesine çıkarak, 2020 yılında 185 GWh olan toplam talebe göre yüzde 270 oranında bir artış göstermiştir” diye konuştu.
Enerji Verimliliğinde Hızlanma Gereksinimi
Küresel enerji talebinin yüzde 70’inden fazlasını temsil eden hükümetlerin, 2024 yılında yeni veya güncellenmiş enerji verimliliği politikalarını uygulamaya koyduğuna dikkat çeken Hakman, “Geçtiğimiz yıl hükümetler, binalardaki verimlilik önlemlerine yaklaşık 60 milyar dolar, düşük emisyonlu araçlara ise yaklaşık 45 milyar dolar ayırdı. Bu, hükümetlerin son beş yılda tahsis ettiği toplam verimlilik finansmanını 1 trilyon doların üzerine çıkarmıştır. Ancak, enerji verimliliğindeki ilerlemeyi hızlandırmak ve küresel iklim hedefleriyle uyumlu hale getirmek için politika uygulamalarının hızlandırılması gerekmektedir” dedi.
Jeopolitik Riskler ve Enerji Dönüşümü
Hakman, küresel politik gelişmelerin ülkelerin ekonomik korumacılık politikalarına yönelmesine ve ticaret savaşlarına yol açabileceğine dikkat çekerek, “Bu durum, küresel büyümeyi yavaşlatacağı gibi, temiz enerji teknolojilerindeki ilerlemeleri de olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle Türkiye olarak, bir yandan bu teknolojileri hızla geliştirmeye odaklanırken, diğer yandan kendi düşük karbonlu enerji sistemine dönüşüm sürecimizi hızlandırarak sanayimizi, Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması gibi kısıtlamalarına hazırlamak zorundayız” dedi.
Türkiye’nin 2024 Yılı Enerji Dönüşüm Değerlendirmesi
Türkiye’nin 2024 yılındaki enerji dönüşümünü değerlendiren SHURA Enerji Dönüşümü Merkezi Direktörü Alkım Bağ Güllü, “Bu yıl Türkiye’nin enerji politikalarının yenilenebilir enerji odaklı dönüşüm sürecini hızlandırdığı bir dönem olarak öne çıkmaktadır. Yenilenebilir enerji kaynaklarına yapılan yatırımlar ve belirlenen kısa-orta vadeli stratejik hedefler, bu dönüşümün planlı ve kararlı bir şekilde ilerlediğini göstermektedir. 2025 yılı başında yapılacak yeni YEKA ihaleleri ile birlikte her yıl en az 2 GW’lık YEKA ihalesinin yapılacağının açıklanması, yatırımcıların uzun süredir beklediği öngörülebilir bir yol haritasının oluşturulması açısından son derece önemli bir gelişmedir” şeklinde ifade etti.
2025 Yılı Beklentileri
SHURA Enerji Dönüşümü Merkezi Direktörü Alkım Bağ Güllü, Türkiye’de sadece elektrik sektörünün dönüşümünün yıllık 15 milyar dolarlık bir yatırım ihtiyacı doğurduğunu belirtti. “Bu finansmanın sağlanabilmesi için piyasalarda şeffaflık ve öngörülebilirlik hayati önem taşımaktadır. Türkiye’nin enerji sektörünün geleceği, ithalat bağımlılığının azaltılması, ulusal kalkınma hedefleri ve sürdürülebilirlik öncelikleri ile uyumlu bir şekilde planlanmasıyla yakından ilişkili. Bu bağlamda, enerji sektörünün dönüşüm sürecinin başarılı olabilmesi için kararlı, uzun vadeli ve bütüncül bir yaklaşıma ihtiyaç vardır. Ayrıca, jeopolitik olarak zor bir süreçten geçtiğimizin de altını çizmek gerekiyor. ABD seçimleri, İsrail-Filistin savaşı, Suriye’deki son gelişmeler, Rusya – Ukrayna savaşı gibi küresel olarak enerji sektörünü etkileyebilecek gelişmeler, Türkiye’yi de etkilemeye devam edecektir” dedi.
2025 Yılında Kamunun Enerji Dönüşümü Hedefleri
- Güneş enerjisinde 5 GW, rüzgarda 2-3 GW kurulu güç artışı,
- 2025 yılı başında yapılacak yeni YEKA ihaleleri kapsamında 800 MW güneş ve 1200 MW rüzgar kapasitesinin tahsisi,
- Enerji iletim altyapısında 688 km’lik yeni hat inşası,
- Batarya enerji depolama kapasitesinin 2025’te 1 GW, 2028’de ise 10 GW’a çıkarılması,
- Türkiye’de elektrik sektörü enerji dönüşümü, yıllık 15 milyar dolarlık bir yatırım ihtiyacı doğuruyor.
