ABD ile Çin arasındaki teknoloji rekabetinde yeni bir baskı alanı ortaya çıktı. Çinli yapay zekâ şirketleri, gelişmiş Nvidia işlemcilerine erişimin daha da zorlaşabileceği endişesiyle yurt dışındaki veri merkezlerinde kapasite ayırtmanın yollarını araştırıyor. Washington’da gündemde olan düzenleme, çiplerin Çin’e gönderilmesini engelleyen mevcut sınırlamaları uzaktan kullanım hizmetlerine kadar genişletebilir.
Çinli şirketler kapasite ayırtmaya çalışıyor
12 Kasım’da ortaya çıkan bilgilere göre Çin’in büyük bulut hizmeti sağlayıcılarından biri, yurt dışındaki Nvidia işlemci kapasitesini önceden güvence altına alma seçeneğini şirket içinde değerlendirdi.
Bazı teknoloji şirketleri de veri merkezi işletmecileriyle temasa geçerek gelecekte kullanabilecekleri işlem kapasitesini ayırtma imkânlarını araştırmaya başladı.
Daha küçük yapay zekâ laboratuvarlarının da benzer girişimlerde bulunduğu, özellikle Güneydoğu Asya’daki büyük bulut altyapısı sağlayıcılarına yöneldiği belirtiliyor.
Ancak görüşmelerin tamamlanmış sözleşmelere dönüşüp dönüşmediği ve kiralanması planlanan toplam kapasite henüz bilinmiyor.
Çipler Çin’e gitmeden kullanılabiliyor
ABD, Nvidia’nın en gelişmiş yapay zekâ işlemcilerinin Çin’e ihracatına sınırlamalar uyguluyor. Buna karşılık Çinli şirketler, başka ülkelerde kurulu veri merkezlerinden işlem gücü kiralayarak bu donanımları uzaktan kullanabiliyor.
Bu modelde işlemciler fiziksel olarak Çin’e gönderilmiyor. Yapay zekâ modellerinin eğitilmesi ve çalıştırılması için gereken işlemler, çiplerin bulunduğu ülkedeki veri merkezlerinde gerçekleştiriliyor.
Böylece Çinli teknoloji şirketleri, doğrudan satın alamadıkları gelişmiş donanımların sunduğu kapasiteden belirli koşullarla yararlanabiliyor.
Washington yönetiminin üzerinde çalıştığı yeni düzenlemenin önemi de burada ortaya çıkıyor. İhracat denetimlerinin yalnızca fiziksel ürün sevkiyatını değil, bu ürünlere internet üzerinden erişimi de kapsaması gündemde.
ABD Kongresinde 369’a karşı 22 oy
Çinli şirketlerin endişelerinin merkezinde, ABD Kongresinde görüşülen Uzaktan Erişim Güvenliği Yasası bulunuyor.
Remote Access Security Act adıyla hazırlanan tasarı, ABD Ticaret Bakanlığının ihracat kontrolüne tabi teknolojilere bulut hizmetleri üzerinden sağlanan uzaktan erişimi de düzenleyebilmesine imkân tanımayı amaçlıyor.
Tasarı, 12 Ocak 2026’da ABD Temsilciler Meclisinden 369 kabul ve 22 ret oyuyla geçti. Ardından Senatoya gönderildi.
Düzenleme henüz yasalaşmadı. Ancak kabul edilmesi durumunda ABD yönetiminin, gelişmiş yapay zekâ işlemcilerine yurt dışından erişim konusunda daha kapsamlı sınırlamalar uygulayabilmesinin önü açılabilir.
Son günlerde Nvidia CEO’su Jensen Huang çevresinde büyüyen tartışmaların, Washington’da bu düzenlemeye yönelik siyasi baskıyı artırabileceği endişesi de Çinli şirketlerin daha erken harekete geçmesinde etkili oluyor.
Güneydoğu Asya’daki veri merkezleri öne çıkıyor
Çinli şirketlerin alternatif kapasite arayışında Güneydoğu Asya önemli bir konuma sahip.
Bölgedeki veri merkezi işletmecileri, gelişmiş Nvidia işlemcilerini kendi tesislerinde çalıştırarak başka ülkelerdeki müşterilere bulut hizmetleri sağlayabiliyor.
Ancak ABD’nin denetim yetkisini genişletmesi durumunda, yalnızca işlem gücünü kullanan Çinli şirketlerin değil, bu hizmeti sunan veri merkezi işletmecilerinin de yeni yükümlülüklerle karşılaşması mümkün.
Bu nedenle düzenlemenin kapsamı, Nvidia işlemcilerine dayalı küresel bulut altyapısı pazarının geleceği açısından önem taşıyor.
Kayıt dışı çip piyasasında da hareketlilik
Uzaktan erişimin kısıtlanabileceğine ilişkin endişeler, Çin’deki kayıt dışı gelişmiş işlemci piyasasına da yansıyor.
Piyasaya yakın kişilerin aktardığı bilgilere göre bazı aracılar, ABD’nin kaçak çip ve yapay zekâ sunucusu sevkiyatlarına yönelik denetimleri sıkılaştırabileceği beklentisiyle işlemci stoklarını artırmaya başladı.
Bu gelişme, Çinli yapay zekâ şirketlerinin karşı karşıya olduğu tedarik baskısının yalnızca yurt dışından kapasite kiralama faaliyetleriyle sınırlı olmadığını gösteriyor.
Gelişmiş işlemcilere doğrudan erişimin zorlaşması ve uzaktan kullanımın da denetim kapsamına alınması, şirketlerin yapay zekâ altyapısı kurma maliyetlerini artırabilir.
Bununla birlikte ABD’deki yasa tasarısının kabul edilip edilmeyeceği, olası sınırlamaların hangi teknolojileri kapsayacağı ve mevcut kiralama sözleşmelerinin nasıl etkileneceği henüz kesinleşmiş değil.
