Nurdoğan A. ERGÜN
Tunus, Türk iş dünyası için süratle büyüyen bir ticaret ve yatırım pazarına dönüşüyor. Kalkınma hamlesiyle birlikte ‘dev bir yatırım sahası’na dönüşecek Tunus ile Türkiye’nin arasında yeni bir devrin başlaması hedefleniyor.
Karşılıklı ticaret hacmini 1,6 milyar dolar düzeyinden daha yukarı taşımayı hedefleyen iki ülke, ekonomik iş birliğini derinleştirmek ve ticari dengesizlikleri gidermek ismine kritik adımlar atıyor. Son verilere nazaran, Türkiye’nin Tunus’a yıllık ihracatı 1,2 milyar doları aşarken, Tunus’tan yapılan ithalat ise 350 milyon dolar seviyesinde. Türk iş dünyasının Tunus’taki kalıcı yatırımları ise 69 firma ve 200 milyon dolara ulaşmış durumda.
İki ülke, mevcut dış ticaret istikrarını koruyarak toplam hacmi büyütmek emeliyle dokuma, otomotiv, lojistik ve yenilenebilir güç üzere tamamlayıcı bölümlerde ortak üretim modellerini hayata geçirmek istiyor. Tüm bu hedefler doğrultusunda Türkiye ve Tunus iş dünyası İstanbul’da bir araya geldi. Türkiye-Tunus İşbirliği ve Yatırım Geliştirme Forumu’nda güçlü büyüme ve tedarik potansiyeliyle öne çıkan Tunus pazarındaki iş birliği ve yatırım fırsatları masaya yatırıldı.
Tunus Türk Ticaret ve Sanayi Odası (CCITT), Türkiye-Tunus Sanayi ve Ticaret Platformu ile WCI Forum’un takviyeleriyle düzenlenen Türkiye-Tunus İş birliği ve Yatırım Geliştirme Forumu, Ticaret Bakan Yardımcısı Mahmut Gürcan ile Türkiye Cumhuriyeti Tunus Büyükelçisi Ahmet Misbah Demircan, Tunus Cumhuriyeti Ankara Büyükelçisi Ahmed Ben Sghaier’ın katılımlarıyla İstanbul’da gerçekleşti.
“Tunus’un aradığı stratejik ortak biziz”
Türkiye ile Tunus arasındaki dostluğu ekonomik fırsata dönüştürme vaktinin geldiğini söyleyen Ticaret Bakan Yardımcısı Mahmut Gürcan, global ekonomik dönüşümle birlikte ülkelerin yalnızca ticari ortak değil stratejik yatırım ortağı aradığını lisana getirdi.
Türkiye’nin üretim gücüyle Tunus’un stratejik ortağı olabileceğine değinen Gürcan, “Türkiye ile Tunus arasında şuanda 1,6 milyar dolar olan ticaret hacmimizi daha üst düzeylere çıkarmak için çalışmalarda bulunuyoruz. Türkiye’nin Tunus’a olan ihracatı 1 milyar 250 milyon dolar.
Karşılığında da 350 milyon dolarlık ithalatımız var. Bu iki ülke arasındaki ticaretin daha üst düzeye çıkması ve ihracatımız kadar ithalatımızın da gelişmesi ülkeler için çok değerli. Tekstil, metal eserler, demir ve çelik eserleri, soya yağı ve petrol türevlerinde iş hacmimiz var. Bu eserlerin ve bundan sonra buna katkı sağlayacak öbür ürünlerinde burada konuşulacağı bir ortam olacak” dedi.
“Türk firmalarının ayak izini artırmalıyız”
Türkiye’nin üretim gücü ile Tunus’un kalkınma atağının birbirini tamamladığını söyleyen Türkiye Cumhuriyeti Tunus Büyükelçisi Ahmet Misbah Demircan, “Ortak yatırımlar karşılıklı artırılmalı, İnsan kaynağı açısından Tunus muazzam bir ülke. 400 bin kişiyi Avrupalı firmalar istihdam ediyor. Türk yatırımcıların ayak izini daha fazla artırmalıyız” dedi. Bu manada forumun değerine değinen Demircan, “Tunus’tan 30 tane iş adamı burada. Türkiye’den ise 450 tane Tunus’a mal satan ve satmak isteyen iş insanları burada.
Bu forumda oluşacak görüşmeler ticaretin bel kemiğini oluşturuyor” dedi. Aktüel sayıları da paylaşan Demircan, 2024’te 1,4 milyar dolar olan dış ticaret hacminin 2025’te yüzde 15 büyüme ile 1,6 milyar dolar, 2026’nın birinci ayında da 923 milyon dolar olarak gerçekleştiğini açıkladı. Demircan, bu sayının 153 milyon dolarının ithalat, 768 milyon dolarının ihracattan oluştuğunu kaydetti.
“Tunus, Afrika’ya açılan büyük bir kapı”
“Tunus yalnızca bir pazar değil birlikte büyüyeceğimiz stratejik bir ortak” diyen Türkiye Tunus Sanayi ve Ticaret Platformu Başkanı Ahmet Tuncay Sagun, “İkili ilgiler süratli bir adımla büyüyecek. Tunus ile geçmişimizde ticari bağlar şuan daha süratli büyüyor. Tunus’ta çok büyük bir potansiyel olduğunu görüyoruz. Türk iş insanları Afrika’ya açılmak zorunda. Türkiye’de yatırımlarımız ile süratli büyüdük.
Afrika’da da Tunus’u açılış kapısı olarak görüyoruz” diye konuştu. DEİK Türkiye-Tunus İş Konseyi Başkanı Banu Küçüker de forumun yeni iştiraklere taban hazırlayacağını belirterek, otomotiv, makine, dokuma, tarım, güç gibi alanlardaki yatırım fırsatlarına işaret etti. Tunus Türk Sanayi Odası Başkanı Selçuk Yılmaz ise, “Yeni ekonomik periyodun kapısını bugün açıyoruz” dedi.
“Tunus Türkiye ile ortak paha üretmeye hazır”
Tunus Yabancı Yatırım Teşvik Ajansı (FIPA) Başkanı İbrahim Medini, Türkiye ile Tunus arasında iş birliğini artırmak için gidilecek daha çok yol olduğunu söyledi. İki ülkenin birbirini tamamlayan bir yapıda olduğunu tabir eden Medini, “Türkiye’nin kaliteli eserleri, bizim üretim zincirimizde yer almalı. Dünya üretim paha zincirinde yer almak içinse ortak üretim yapabilir, üçüncü ülkelere satabiliriz.
Ticaretten çok uzun vadeli stratejik iş birliği yapma vakti. Türk yatırımcılar için değerli kolaylıklar, teşvikler ve bilhassa su, ilaç, besin, teknik dokuma, yapay zeka üzere alanlarda değerli yatırım fırsatları var” dedi. Tunus Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Ines Anouni de Tunus’un bilhassa yenilenebilir güç alanında 2035’e kadar özel bölüm yatırımı çekmek için dayanak sağladığını belirtti.
