ABD’nin iki büyük teknoloji şirketi Intel ve Amazon, üçüncü çeyrek bilançolarının ardından yatırımcıların sert tepkisiyle karşılaştı. Intel’in yılın son çeyreğine ilişkin zayıf gelir tahmini ve üretimde yaşadığı aksaklıklar, hisselerinde yüzde 25’e varan düşüşü beraberinde getirdi. Amazon hisseleri de yapay zekâ altyapısına yönelik harcamaların nakit akışını olumsuz etkilemesi nedeniyle yüzde 7 civarında geriledi.
İki şirketteki satış baskısı, yapay zekâ yatırımlarının maliyeti konusunda piyasalarda büyüyen endişeleri yeniden gündeme taşıdı. Intel’in üretim kapasitesindeki darboğazlar talebi karşılamasını zorlaştırırken Amazon, bulut bilişim faaliyetlerinden güçlü gelir elde etmesine rağmen yatırımlarının büyüklüğü nedeniyle eleştiriliyor. Yatırımcılar artık yalnızca yapay zekâ gelirlerinin büyümesine değil, bu büyümenin ne kadar nakit oluşturduğuna da odaklanıyor.
Intel’de yüzde 25’lik kayıp: 104 milyar dolar risk altında
Intel hisseleri 30 Ekim’de ABD piyasasının açılışına yaklaşılırken yaklaşık yüzde 25 değer kaybederek 68 dolar seviyelerine geriledi. Şirketin piyasa değerinde yaklaşık 104 milyar dolarlık kayıp oluşması ihtimali ortaya çıktı. Bu büyüklükte bir düşüşün gerçekleşmesi, Intel’in tek günlük piyasa değeri kaybında tarihî bir seviyeye işaret edebilir.
Satışların arkasında şirketin dördüncü çeyrek için açıkladığı beklentiler bulunuyor. Intel, yılın son üç ayında gelirlerinin 15 milyar ile 16 milyar dolar arasında gerçekleşmesini öngörüyor. Düzeltilmiş hisse başına kâr tahmini ise 25 sent ile piyasa beklentilerinin altında kaldı.
Oysa şirketin üçüncü çeyrek gelirleri yıllık yüzde 21 artarak 16,5 milyar dolara ulaşmıştı. Düzeltilmiş hisse başına kâr da geçen yılın aynı dönemindeki 23 sentten 52 sente yükseldi. Ancak güçlü gerçekleşen sonuçlar, ilerleyen aylara ilişkin üretim ve satış sorunlarının yatırımcılar üzerindeki etkisini gidermeye yetmedi.
İsrail’deki patlama 600 milyon dolarlık gelir kaybı yaratacak
Intel’in karşı karşıya bulunduğu sorunlardan biri, İsrail’deki üretim tesisinde yaşanan ölümcül patlama oldu. İki çalışanın hayatını kaybettiği olayın üretim faaliyetlerini aksatması nedeniyle şirket, iki çeyreğe yayılan yaklaşık 600 milyon dolarlık gelir kaybı öngörüyor. Aksaklığın özellikle bulut bilişim müşterilerine sağlanan yapay zekâ sunucu işlemcilerinin arzını etkilemesi bekleniyor.
Şirketin başka bir sorunu da bilgisayar pazarındaki zayıflık. Bellek çipi fiyatlarındaki olağanüstü yükseliş, bilgisayar üretim maliyetlerini artırırken tüketici talebini baskılıyor. Intel, kişisel bilgisayar pazarındaki zayıflığın 2027’nin ilk yarısına kadar devam edebileceği uyarısında bulundu.
Üçüncü çeyrekte veri merkezi ve yapay zekâ bağlantılı gelirler yüzde 78 artarken bilgisayar odaklı faaliyetlerde gelir kaybı yaşandı. Intel’in kendi üretim tesisleri üzerinden diğer şirketlere çip üretmeyi hedefleyen dökümhane biriminde de kârlılık sorunu sürüyor. Birimin gelirleri büyümesine rağmen faaliyet zararı yaklaşık 1,9 milyar dolar oldu.
Bu tablo, yapay zekâ talebindeki artışın bütün yarı iletken şirketlerine aynı ölçüde kazanç sağlamadığını gösteriyor. Üretim kapasitesi, çip tedariki ve yatırım harcamaları arasındaki denge, şirketlerin büyümeyi kâra dönüştürmesinde belirleyici olmaya devam ediyor.
Amazon’da 42,4 milyar dolarlık nakit çıkışı
Amazon cephesinde ise yatırımcıların temel kaygısı yapay zekâ altyapısına ayrılan devasa kaynaklar oldu. Şirketin üçüncü çeyrek gelirleri yıllık yüzde 12 artarak 201,9 milyar dolara yükselirken faaliyet kârı 28,1 milyar dolara çıktı. Buna rağmen hisselerde sert satışlar görüldü.
Şirketin son 12 aylık serbest nakit akışı, 42,4 milyar dolarlık negatif seviyeye geriledi. Bir önceki yılın aynı döneminde 14,8 milyar dolarlık pozitif serbest nakit akışı bulunan Amazon’da bu değişimin başlıca nedeni, yapay zekâ altyapısına yönelik büyük yatırım harcamaları oldu.
Amazon’un 2026 yılı için öngördüğü nakit sermaye harcamaları yaklaşık 220 milyar dolara ulaşıyor. Şirket yönetimi, 2027’de bu tutarın belirgin biçimde daha yüksek olabileceğini açıkladı. Veri merkezleri, işlemci altyapısı ve bulut bilişim kapasitesine yapılan yatırımların büyüklüğü, güçlü gelir artışına rağmen finansal baskıyı artırıyor.
Buna karşılık Amazon Web Services’in gelirleri üçüncü çeyrekte yüzde 39 artarak 46 milyar dolara çıktı. Bulut birimindeki büyüme son beş yılın en yüksek hızına ulaşırken şirketin toplam net kârı 20,7 milyar dolar olarak gerçekleşti. Ancak yatırımcıların sert tepkisi, piyasanın kısa vadede yatırım maliyetlerine büyümeden daha fazla ağırlık verdiğini gösterdi.
Yapay zekâ yarışında kârlılık sorgulanıyor
Intel ve Amazon’un aynı dönemde karşılaştığı satış baskısı, teknoloji sektöründe yapay zekâ yatırımlarının finansal sonuçlarına yönelik değerlendirmelerin değiştiğine işaret ediyor. Şirketler yeni veri merkezleri, gelişmiş işlemciler ve enerji altyapıları için milyarlarca dolar harcarken yatırımcılar bu yatırımların ne zaman yeterli getiri sağlayacağını sorguluyor.
Intel açısından temel risk, yüksek talebe rağmen üretimin ve tedarikin aksaması. Amazon açısından ise büyüyen bulut bilişim gelirlerinin devasa altyapı harcamalarını ne kadar sürede karşılayacağı öne çıkıyor. Bu iki farklı sorun, aynı yatırım dalgasının şirket bilançolarında farklı biçimlerde baskı oluşturabileceğini gösteriyor.
Teknoloji hisselerindeki dalgalanma, küresel borsaların yanı sıra yarı iletken, enerji ve elektrik ekipmanı üreticilerinin beklentilerini de etkileyebilir. Türkiye açısından doğrudan bir finansal sonuç hesaplamak mümkün olmasa da bilgisayar bileşenlerindeki fiyat artışları ve küresel teknoloji yatırımlarının seyri, elektronik ürün maliyetleri üzerinden izlenmesi gereken başlıklar arasında bulunuyor.
Önümüzdeki dönemde Intel’in üretimdeki aksaklıkları ne kadar sürede gidereceği ve Amazon’un yapay zekâ yatırımlarından elde ettiği nakit akışının nasıl gelişeceği, iki şirketin piyasa performansında belirleyici olacak.
