Lezuza yakınlarındaki antik Libisosa kentinde, 2025 yılında topraktan çıkarılan kireçtaşı parça, arkeoloji dünyasında yeni bir merak odağı haline geldi. Yaklaşık bir yıllık titiz inceleme sonrası bugün açıklanan bulgular, eser hakkında hem şaşırtıcı hem de ipucu dolu detaylar sunuyor.
İlk değerlendirmeler heykel başının MÖ 5. veya 4. yüzyıla tarihlenebileceğini gösteriyor; yüz çoğunlukla yok olsa da taşın üzerindeki işçilik hâlâ konuşuyor. Özellikle saç modeli ve başın arka kısmında korunmuş kıvrımlar dikkat çekiyor.
Korunmuş Saç Detayları ve Figürün Kimliği
Heykel başının yüzü günümüze ulaşmamış; ancak iki yan ve arka bölümdeki örgü düzeni ile kulağın çevresine yayılan bukleler net biçimde seçilebiliyor. Bu ayrıntılar üzerinde duran arkeologlar, taş işçiliğinin genç bir erkeği temsil ettiğini öne sürüyor. İber coğrafyasında benzer üç boyutlu örneklerin çok nadir oluşu, yeni buluntuyu daha da değerli kılıyor.
Eski Mezar Anıtından Roma Duvarına: Taşın Yolculuğu
Araştırmacıların yorumu, parçanın başlangıçta bölgedeki eski bir mezar anıtının unsuru olduğuna işaret ediyor. Zamanla Roma hakimiyeti altına giren bölgede, antik yapı taşlarının yeniden kullanılması yaygın bir uygulamaydı. Heykel başı bu süreçte forumdaki büyük tahıl ambarının kuzey duvarında değerlendirilmiş; bu da eserin hayat öyküsünü katmanlandırıyor.
Bu yeniden kullanım, kazı ekibine önemli bir ipucu verdi: Daha önce bulunan mimari parçalar ve hayvan biçimli bir heykel, yakınlarda bir mezarlık alanının varlığına dair şüpheleri artırıyordu. Yeni baş parçası bu hipotezi güçlendiriyor ve arkeologlar, Roma yapılarına bitişik gizli bir İber mezarlığının peşine düşmüş durumda.
Kazılarda Ortaya Çıkan Diğer Keşifler
Libisosa çalışmaları yalnızca taş başla sınırlı kalmadı. Roma forumuna inen anıtsal merdivenin yalnızca dört basamağı bilinirken, kazılar altı ek basamağı daha gün yüzüne çıkardı. Bu bulgu, forum alanının görünenden daha kapsamlı olduğuna dair ipuçları veriyor ve bölgedeki arkeolojik haritanın yeniden çizilmesini sağlayabilir.
Çalışmaların devamı Aralık 2026’ya kadar planlanan kazı ve incelemeler, bölgenin tarihine ilişkin daha fazla sır açığa çıkarabilir. Her yeni katman, Libisosa’nın geçmişine dair yeni sorular ve heyecan verici cevaplar getiriyor.
