Faiz İndirimleri ve Ekonomik Gelişmeler
Temmuz, ağustos ve eylül aylarını kapsayan üçüncü çeyrekte, önemli merkez bankalarının faiz indirimleri dikkatle takip edildi. ABD Merkez Bankası (Fed), yılın ilk faiz indirimini eylül ayında, ABD başkanlık seçimleri öncesinde gerçekleştirdi. Bu indirimle birlikte, Fed politika faizini 50 baz puan düşürerek yüzde 4,75-5,00 aralığına çekti. Aynı dönemde Avrupa Merkez Bankası (ECB), piyasa beklentileri doğrultusunda yılın ikinci faiz indirimini uyguladı ve mevduat faiz oranını 25 baz puan, ana refinansman faizi ile marjinal borçlanma faizini ise 60’ar baz puan indirdi. Ayrıca, İngiltere Merkez Bankası (BoE), politika faizini 25 baz puan indirerek yüzde 5 seviyesine düşürdü ve böylece Mart 2020’den bu yana ilk kez faiz indirimine gitmiş oldu.
Trump Tarifeleri ve Ekonomik Endişeler
Yılın dördüncü çeyreğinde, dünya genelinde resesyon endişeleri sınırlı kalmasına rağmen, devam eden belirsizlikler piyasalarda etkili oldu. ABD’deki başkanlık seçimlerinin galibi olacak adayın uygulayacağı ekonomik politikalar hakkında oluşan beklentiler, piyasaların yönü üzerinde önemli bir etki yarattı. Cumhuriyetçi aday Donald Trump’ın, korumacı bir ekonomi politikası izleyeceği yönündeki açıklamaları, enflasyonist baskıların artabileceği kaygılarını artırdı. Bu çerçevede, Fed ile Trump arasında olası bir politika uyuşmazlığına dair belirsizlikler fiyatlamalarda öne çıktı.
Kasım ayı başında Trump’ın rakibi Kamala Harris karşısında seçimlerden zaferle ayrılmasıyla birlikte, yeni dönemde Trump’ın tarifeler, göç kısıtlamaları ve vergi indirimleri gibi politikalarının ekonomi üzerindeki olası etkileri dikkatle izlendi. ABD’nin önemli ticaret ortaklarıyla yaşanabilecek sorunlar, yatırımcıların odak noktası haline geldi.
Avrupa’da Ekonomik Aktivite ve Riskler
Bu dönemde Avrupa’da, yavaşlayan ekonomik aktiviteyi canlandırmak amacıyla Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) faiz indirimleri takip edildi. Ancak, Rusya ile Ukrayna arasındaki gerginliğin artması ve Fransa ile Almanya’da ortaya çıkan siyasi krizler, borsa piyasalarında risk iştahının azalmasına neden oldu. Asya tarafında ise Güney Kore’deki siyasi kriz, Japonya ve Çin’deki makroekonomik verilerden alınan sinyaller ile Trump’ın özellikle Çin’e yönelik tutumu, bölgedeki borsa piyasaları üzerinde etkili oldu.
Yurt İçinde Dezenflasyon Süreci
Yurt içinde, yeni ekonomi yönetiminin öncülüğünde atılan adımlar öne çıkmaya devam etti. Para politikasındaki sıkı duruş ve alınan ek kararlar, yılın üçüncü çeyreğine damga vurdu. Türkiye’de cari işlemler hesabı, 8 ay aradan sonra fazla vermeyi başardı. Haziran ayında Türkiye’nin cari işlemler hesabında 407 milyon dolar, altın ve enerji hariç cari işlemler hesabında ise 4 milyar 549 milyon dolar fazla oluştu. Bu durum, Türkiye’nin 8 ay aradan sonra cari fazla vermesiyle sonuçlandı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) sadeleşme süreci ve yatırımcıların kur korumalı mevduattan (KKM) Türk lirası mevduata geçişine yönelik teşvik edici adımlar, çeyrek başında 68,1 milyar dolar olan toplam KKM bakiyesinin yaklaşık 51,1 milyar dolar seviyesine gerilemesine yol açtı. KKM’nin gerilemesinde, Türk lirasının reel olarak değerlenmesi ve ekonomide atılan yapıcı adımlar etkili oldu. Bu süreçte, yurt içinde dezenflasyon da devam etti. Tüketici Fiyat Endeksi’nde (TÜFE) artış, temmuz, ağustos ve eylül aylarında yıllık bazda geriledi.
TCMB Rezervleri ve Kredi Risk Primi
Yılın son çeyreğinde TCMB rezervleri üst üste rekor kırarken, Türkiye’nin 5 yıllık kredi risk primi (CDS), Şubat 2020’den bu yana ilk kez 250 baz puanın altına düştü. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye’nin CDS’inin 250 baz puanın altına düşmesiyle ilgili olarak, “İyileşen risk primimiz sayesinde dış finansmana erişim kolaylaşırken dış finansman maliyeti de düşmektedir” değerlendirmesinde bulundu. TCMB toplam rezervleri, 13 Aralık haftasında bir önceki haftaya göre 4 milyar 92 milyon dolar artışla 163 milyar 482 milyon dolara çıkarak, tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Yılın son çeyreğinde dezenflasyon süreci devam etti ve KKM bakiyesinde de gerileme sürdü.
Türk Sanayisinin Yatırım İştahı
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı M. Rıfat Hisarcıklıoğlu, yeni yıl mesajında 2025’in herkes için sağlıklı ve güzel bir yıl olmasını diledi. Mesajında, “Türk sanayicisinin ve ticaret erbabının, ülkemizin makroekonomik dengeleri ışığında, yatırım iştahı ile istihdam arzusunun asla azalmayacağına inanıyorum. Ekonomimizi daha iyi noktalara taşımak için tüm gücümüzle çalışmaya söz veriyoruz. Dönem dönem tüm dünyada zor ve sıkıntılı süreçler yaşanabiliyor. Ülkemizin geleceğine dair olan hayallerimiz ve ümitlerimiz, her türlü olumsuzluğu yok edecek kadar büyük ve güçlüdür.” ifadelerini kullandı.
