Manisa’da üzüm üreticileri bu sezon açıklanan alım fiyatları nedeniyle büyük zararlarla karşı karşıya kaldı. Beklenen fiyat yükselişi gerçekleşmeyince çiftçiler ürünlerini maliyetinin çok altında satmak zorunda kaldı.
Birçok üretici, TMO’nun geç açıklama yapmasının ve piyasanın belirsiz kalmasının etkisiyle ürününü tüccara 60-70 liraya vermek zorunda kaldığını belirtiyor. Oysa bir kilogram kuru üzümün maliyeti yaklaşık 80 lira olarak hesaplanıyor.
Üreticilerin ekonomik tablosu
Yaklaşık 60 bin üretici aile etkilenmiş durumda. Çiftçiler tarım sigortası ve üretim giderlerini hesaplarken 120-130 lira bandını baz almıştı; fakat alım fiyatı 100 lirada sabit kaldı. Bu durum, özellikle küçük ölçekli üreticilerin borçlarını ödeyememe riskini artırıyor.
Örnek hesap: 4.5 dekarda üretim yapan bir çiftçi ekimde yaklaşık 100 bin lira tarım sigortası ödeyebiliyor; elde edilecek gelir ise bunun altında kalırsa ciddi bir borç yükü yaratıyor.
Siyasi tepkiler ve talepler
YENİ Parti Milletvekili Vehbi Bakırlıoğlu, üreticilerin mağduriyetini gündeme taşıdı ve TMO ile Tariş’in uygulamalarını eleştirdi. YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel ise maliyet artışlarının çok yüksek olduğunu belirterek TMO’dan doğru alım fiyatını açıklamasını talep etti. Özel, partilerinin alım garantili üretim sistemi kurma sözü verdi.
“3 yıl önce bir kilogram üzümle 3 litre mazot alınabiliyordu; bugün 1 litre bile alınamıyor.” Bu ifadeyle Özel, üretim maliyetlerindeki artışı vurguladı.
Mahalle/çiftçi örnekleri ve ek talepler
Bir üretici, devletin desteklerini yetersiz bulup Trabzonspor’un transfer bütçesiyle karşılaştırma yaptı ve toplumda yarattığı tepkiyi dile getirdi. Meclis’e taşıyan Yeni Yol Milletvekili Selçuk Özdağ ise Bakanlığa; alım fiyatının neden 2025’e göre düşük kaldığı, üretici borçlarının ertelenip ertelenmeyeceği ve ilave destek sağlayıp sağlamayacakları gibi sorular yöneltti.
Öne çıkan sorunlar:
- Alım fiyatının beklentilerin altında kalması
- Tarım sigortası ve üretim maliyetlerinin yüksekliği
- Geç açıklanan kamu alım politikalarının yarattığı belirsizlik
- 60 bin üretici ailesinin ekonomik sıkıntısı
Bu koşullar altında üreticilerin kısa vadeli nakit ihtiyaçları ve uzun vadeli sürdürülebilirlikleri için kamu politikalarında acil düzenlemeler talep ediliyor.
